Từng đặt tham vọng thống trị ngành công nghiệp bốn bánh, hãng xe này giờ đây phải giảm sản lượng hàng triệu xe và nguy cơ sa thải lao động hàng loạt

Đế chế ô tô khổng lồ của nước Đức đang phải đối mặt với một đợt tái cấu trúc tàn khốc. Thay vì mơ mộng về những kỷ lục doanh số mới, Volkswagen giờ đây buộc phải thu hẹp quy mô sản xuất để bảo toàn sinh mạng trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu suy yếu và chi phí vận hành tăng vọt.

Bước lùi lịch sử

Theo thông tin chia sẻ từ Giám đốc điều hành Oliver Blume trong cuộc phỏng vấn với Manager Magazine, tập đoàn này sẽ tiếp tục loại bỏ thêm 1 triệu xe ra khỏi công suất sản xuất hằng năm. Quyết định này kéo mức trần sản lượng toàn cầu của hãng từ mục tiêu đầy tham vọng là 12 triệu chiếc xuống chỉ còn khoảng 9 triệu chiếc. Động thái trên phản ánh một sự chênh lệch rõ rệt giữa tiềm năng sản xuất của các hệ thống nhà máy và sức mua thực tế của thị trường. Thực tế phũ phàng là hãng xe Đức đã phải chật vật mới có thể vượt qua mốc doanh số 10 triệu xe mỗi năm kể từ năm 2020 đến nay.

Việc gọt giũa công suất tất yếu dẫn đến những áp lực đè nặng lên đội ngũ nhân sự. Dù giới lãnh đạo liên tục khẳng định việc đóng cửa nhà máy chỉ là giải pháp cuối cùng, một quy luật không thể chối cãi là sản xuất ít xe hơn đồng nghĩa với việc cần ít nhân công hơn. Volkswagen đã tiến hành thu hẹp công suất tại thị trường Trung Quốc và giờ đây đang nhắm đến châu Âu cho các đợt cắt giảm tiếp theo, trong đó các thương hiệu con như Audi cũng phải gánh vác một phần thiệt hại. Giữa bối cảnh hàng rào thuế quan gia tăng, bất ổn địa chính trị và nhu cầu tiêu dùng chững lại, mạng lưới sản xuất của công ty đang bị định hình lại một cách quyết liệt.

Lợi nhuận chạm đáy

Từ đầu năm 2026, Volkswagen đã vạch ra một chiến lược tiết kiệm sâu rộng với mục tiêu cắt giảm 20% tổng chi phí vận hành chỉ trong vòng vài năm. Kế hoạch này hiện đang được đẩy nhanh tốc độ khi công ty phải vật lộn với mức biên lợi nhuận ngày càng lao dốc, được báo cáo chỉ loanh quanh ở mức 2,8%. Những dòng xe từng là con gà đẻ trứng vàng truyền thống như sedan hay hatchback không còn mang lại dòng tiền khổng lồ như trước, buộc bộ máy lãnh đạo phải đánh giá lại toàn diện cấu trúc sản phẩm.

Ông Oliver Blume đã rất thẳng thắn khi phơi bày những thách thức mang tính cấu trúc mà tập đoàn đang phải đối mặt. Giám đốc điều hành Volkswagen chia sẻ quan điểm của mình trên mặt báo: "Thuế quan ở Mỹ, áp lực cạnh tranh khốc liệt tại Trung Quốc, thị trường châu Âu thu hẹp và giờ là xung đột ở Trung Đông. Những diễn biến này không chỉ là nhất thời. Đây là trạng thái bình thường mới".

Vị thuyền trưởng này cũng bổ sung thêm rằng việc duy trì tình trạng dư thừa công suất không phải là con đường phát triển bền vững cho công ty trong dài hạn. Lãnh đạo cao nhất của tập đoàn thừa nhận những kỳ vọng về lượng tiêu thụ xe khổng lồ trong quá khứ nay đã trở nên phi thực tế giữa một thị trường toàn cầu phân mảnh và mang nặng tính bảo hộ.

Cơ cấu toàn bộ hệ thống

Toàn bộ hệ thống cơ cấu của Volkswagen đang nỗ lực xoay sở để giữ cho con thuyền không bị chìm trước những cơn sóng dữ. Việc quyết liệt hạ công suất, thu gọn dải sản phẩm và áp đặt các chỉ tiêu chi phí khắc nghiệt đều chỉ ra rằng bộ máy này đang chuẩn bị tâm lý cho một thời kỳ đình trệ kéo dài thay vì bứt tốc tăng trưởng. Với tình trạng các nhà máy sản xuất xe điện không được tận dụng hết công năng và kế hoạch mở rộng toàn cầu đang nguội lạnh, hãng xe Đức đang thực sự lùi lại để sinh tồn thay vì phô trương sức mạnh để cạnh tranh.

Rủi ro lớn nhất của chiến lược thu mình này là sự đánh đổi bằng năng lực đổi mới sáng tạo trong tương lai. Tỷ suất sinh lời mỏng manh và nhu cầu tiêu tốn hàng tỷ đô la cho quá trình điện hóa cũng như phát triển phần mềm có thể đẩy Volkswagen vào thế buộc phải trì hoãn hoặc làm suy yếu chất lượng của các dòng xe thế hệ mới. Trong một ngành công nghiệp đang chuyển hướng mãnh liệt sang xe điện và hệ sinh thái kỹ thuật số, việc tụt hậu vào lúc này có thể gây ra những di chứng dài hạn mà không một chiến lược tiết kiệm nào có thể dễ dàng khỏa lấp.