Tung video robot làm việc nhà mượt mà như thật, CEO startup thản nhiên thừa nhận một chi tiết khiến giới công nghệ phẫn nộ

Ngày 10/6 vừa qua, cộng đồng công nghệ toàn cầu được một phen xôn xao trước đoạn video trình diễn khả năng làm việc nhà đỉnh cao của một thiết bị máy móc. Tổ chức đứng sau đoạn phim này là Qualia, một công ty phát triển hệ thống huấn luyện robot hình người có trụ sở tại Đan Mạch và văn phòng ở Thụy Điển. Đáng chú ý hơn, doanh nghiệp này còn được giới chuyên môn biết đến với tư cách là đối tác chương trình Robotics Program do Google DeepMind triển khai tại khu vực châu Âu.

Đoạn video được đăng tải trên nền tảng X cho thấy một người máy với kiểu dáng tiêu chuẩn đang bước vào bếp để rửa bát và lau dọn bàn ăn. Các động tác trong video được thực hiện vô cùng nhuần nhuyễn, từ bước đi tự nhiên cho đến những pha xử lý đồ vật dứt khoát. Kèm theo đó là lời khẳng định chắc nịch từ phía công ty khi cho biết: "Chúng tôi đào tạo các mô hình có khả năng thể hiện hình thể, cho phép robot hình người thực hiện nhiệm vụ thủ công thực tế. Chúng hoạt động hiệu quả ngay tại hiện trường, không chỉ trình diễn".

Tuy nhiên, chính sự mượt mà được giới chuyên gia miêu tả là "sống động đến mức kinh ngạc" đó lại trở thành điểm yếu tố cáo vở kịch của Qualia. Chuyên trang Futurism nhanh chóng đặt ra hàng loạt nghi vấn về việc liệu đây là một cỗ máy đang di chuyển trong thế giới vật lý, một sản phẩm do trí tuệ nhân tạo tạo ra hay đơn thuần chỉ là người thật đóng giả. Đứng trước sức ép từ dư luận, Giám đốc điều hành Qualia là Fabian Kerj đã phải chính thức lên tiếng xác nhận nhân vật trong đoạn phim hoàn toàn không phải là thiết bị tự động.

Thay vì đưa ra một lời giải thích thỏa đáng để xoa dịu người dùng, vị lãnh đạo này lại chọn cách phản hồi mang tính thách thức. Trả lời một bình luận trên mạng xã hội, ông Kerj bao biện: "Đó không là người máy thực sự. Chúng tôi xây dựng cơ sở hạ tầng đào tạo, không phải phần cứng". Đỉnh điểm của sự thất vọng đến từ việc ông tự mãn tuyên bố: "Nhưng tôi đã thu hút được sự chú ý của bạn rồi đấy", kèm theo một biểu tượng mặt cười vô cảm.

Thái độ này lập tức châm ngòi cho một cơn bão chỉ trích dữ dội từ giới mộ điệu công nghệ. Người dùng mạng xã hội đồng loạt lên án cách làm tiếp thị mập mờ và mang tính lừa đảo của doanh nghiệp. Tài khoản Flewson trên nền tảng Reddit thẳng thắn bày tỏ: "Chẳng phải cách làm này gây hiểu nhầm và đánh lừa mọi người sao? Có thể các đối tác sẽ phải xem lại cách làm việc của công ty này". Nhiều ý kiến như của tài khoản Dercatai cũng đồng tình chỉ trích đây là "Một doanh nghiệp lấp lửng, không trung thực", đồng thời mỉa mai rằng "Họ thậm chí không sản xuất robot".

Cú lừa của Qualia vô tình gợi nhớ đến màn ra mắt dự án robot hình người Optimus của Tesla vào năm 2021. Thời điểm đó, sự xuất hiện của một diễn viên mặc đồ mô phỏng cũng từng gây ra tranh cãi, khiến tài khoản iHexx phải hài hước bình luận: "Tôi sẽ đổ lỗi cho Elon Musk vì khởi xướng trò vớ vẩn này". Thế nhưng, điểm khác biệt cốt lõi tạo nên sự phân định rạch ròi giữa hai sự kiện trên thương trường chính là sự sòng phẳng. Thương hiệu xe điện của Mỹ công khai thừa nhận dự án mới chỉ nằm trên bản vẽ và việc sử dụng người thật chỉ nhằm mục đích minh họa ý tưởng.

Trái ngược với cách làm đó, đường hướng tiếp cận của Qualia lại đi theo vết xe đổ của sự mập mờ nhằm mục đích đánh bóng tên tuổi bất chấp hậu quả. Dù tài khoản chính thức của công ty sau đó đã phải đăng tải lời xoa dịu rằng: "Chúng tôi chưa sản xuất phần cứng. Nhưng có thể sẽ sớm thôi", nhưng thiệt hại về mặt uy tín thương hiệu đã không thể cứu vãn. Sự việc này không chỉ là một bài học đắt giá về đạo đức kinh doanh cho giới khởi nghiệp mà còn trực tiếp tạo ra áp lực lên khâu kiểm duyệt đối tác của Google DeepMind, khi gã khổng lồ tìm kiếm vẫn đang giữ thái độ im lặng trước sự cố truyền thông của bên liên kết.