Làm ray đường sắt 'không biết bán cho ai', Hòa Phát liên tiếp kiến nghị cơ chế đặt hàng, Bộ Xây dựng có động thái mới nhất

Mới đây, tại trụ sở Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh chủ trì cuộc họp Hội đồng chuyên môn xem xét các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Tại cuộc họp, ông Lê Văn Dương, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng đã báo cáo về việc triển khai 6 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt, với các mục tiêu cụ thể.

Các nhiệm vụ được đề xuất gồm: nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất ray, phụ kiện liên kết ray và bộ ghi; tà vẹt và đường không đá ba lát; xử lý nền đất yếu và vùng chuyển tiếp; nghiên cứu mạng 5G dành cho đường sắt tốc độ cao; phát triển hệ thống liên khóa máy tính CBI; nghiên cứu các chi tiết, cụm chi tiết cốt lõi của phương tiện.

Theo ông Dương, các nhiệm vụ đã trải qua những bước chính, từ đề xuất, xác định nhiệm vụ, thẩm định của Bộ Khoa học và Công nghệ đến tiếp thu, hoàn thiện sau thẩm định theo quy định chuyển tiếp. Trên cơ sở đó, các đơn vị có cơ sở tiếp tục trình Hội đồng xem xét nội dung điều chỉnh, bổ sung và thực hiện thủ tục phê duyệt nội dung đặt hàng theo thẩm quyền.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề nghị các cơ quan, đơn vị chủ động xác định những công nghệ cần ưu tiên nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng; đồng thời gắn hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo với nhu cầu thực tiễn.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh cần tăng cường hợp tác giữa cơ quan quản lý Nhà nước, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, qua đó từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, vận hành và làm chủ công nghệ. Việc này sẽ góp phần phát triển công nghiệp đường sắt trong nước, hình thành năng lực nội sinh và từng bước làm chủ các công nghệ quan trọng phục vụ đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Hòa Phát tăng tốc dự án thép ray đường sắt

Hiện Hòa Phát (HoSE: HPG) là một trong những số ít doanh nghiệp trong nước đang nghiên cứu, đầu tư sản xuất thép ray đường sắt. Tập đoàn đang triển khai Nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất với công suất thiết kế 700.000 tấn/năm.

Sau khoảng 7 tháng kể từ ngày khởi công, dự án đã hoàn thành hơn 50% khối lượng xây dựng. Theo kế hoạch, Hòa Phát sẽ bắt đầu cung cấp sản phẩm ray đường sắt từ quý II/2027 nhằm phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm tại Việt Nam.

Trước đó, Hòa Phát nhiều lần kiến nghị cần có cơ chế đặt hàng từ Nhà nước để doanh nghiệp yên tâm đầu tư.

Cụ thể, vào tháng 2/2025, Chủ tịch Tập đoàn Trần Đình Long từng đưa ra kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ.

"Đây là một sản phẩm rất đặc thù, nếu không sử dụng cho dự án thì không biết bán cho ai. Cho nên chúng tôi rất mong có 1 văn bản như một nghị quyết để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư và sản xuất sản phẩm phục vụ dự án", ông Long nói và cam kết cung cấp đủ 10 triệu tấn thép chất lượng, giá thấp hơn giá nhập khẩu cho Tổng Công ty Đường sắt để làm dự án.

Đáng chú ý, dù đến nay vẫn chưa có đơn hàng chính thức, Hòa Phát đã chủ động khởi công nhà máy sản xuất ray thép đường sắt để kịp tiến độ triển khai các dự án đường sắt trong thời gian tới. Đây được xem là bước đi chiến lược, thể hiện tinh thần chủ động của doanh nghiệp tư nhân trong việc tham gia phát triển hạ tầng quốc gia đồng thời đặt nền móng cho việc hình thành chuỗi cung ứng công nghiệp đường sắt nội địa.