Tuyên án tù chung thân, tịch thu toàn bộ tài sản đối với nhà sáng lập Evergrande

Hui Ka Yan (Hứa Gia Ấn), nhà sáng lập Tập đoàn China Evergrande, từng là người giàu nhất châu Á, đã nhận tội vào tháng 4 với 8 cáo buộc, trong đó có sử dụng sai mục đích nguồn vốn, gian lận huy động vốn, nhận tiền gửi công chúng trái phép, cho vay trái phép, gian lận trong phát hành chứng khoán và hối lộ.

Evergrande từng là một trong những nhà phát triển bất động sản lớn nhất Trung Quốc, nhưng sau đó vỡ nợ phần lớn trong tổng số khoảng 300 tỷ USD nghĩa vụ tài chính. Khủng hoảng của tập đoàn trở thành biểu tượng cho những vấn đề kéo dài trong lĩnh vực bất động sản, một trong những nguyên nhân gây sức ép lên nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới.

“Còn tiền của chúng tôi thì sao?”

Bản án được Tòa án tại thành phố Thâm Quyến, miền Nam Trung Quốc, tuyên ngày 20/8. Ngoài án tù chung thân, tòa quyết định tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân của ông Hui.

Bản án khép lại hành trình từ một kỹ thuật viên nghèo trở thành tỷ phú của Hui Ka Yan, nhưng khó có thể giúp các chủ nợ trong và ngoài Trung Quốc của Evergrande lấy lại được phần lớn khoản tiền đã mất.

Trong những hình ảnh do tòa án công bố, ông Hui, 67 tuổi, xuất hiện với mái tóc bạc, mặc áo sơ mi cổ bẻ màu xanh navy và đứng giữa 2 nhân viên áp giải khi bản án được công bố.

Trong tuyên bố, tòa án cho rằng các hành vi phạm tội liên quan đến Evergrande, công ty bất động sản Hengda Real Estate và Hứa Gia Ấn có quy mô đặc biệt lớn, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng và tạo ra những tác động xã hội đáng kể, do đó cần bị xử lý nghiêm theo pháp luật.

Phản ứng trên một nhóm mạng xã hội của những người mua nhà Evergrande cho thấy sự tức giận và thất vọng vẫn còn rất lớn. Một số người cho rằng “người dân bình thường đã phải trả giá cho tất cả”, trong khi người khác đặt câu hỏi: “Còn tiền của chúng tôi thì sao?”

Các bên thanh lý Evergrande từ chối bình luận về bản án. Reuters cũng chưa thể liên hệ với đại diện pháp lý của Hui. Ông không xuất hiện trước công chúng kể từ khi bị cơ quan chức năng Trung Quốc bắt giữ vào năm 2023, sau khi Evergrande vỡ nợ.

Ngoài bản án dành cho Hui, tòa án cũng phạt Evergrande 8,82 tỷ NDT, tương đương khoảng 1,31 tỷ USD, trong khi công ty con chủ chốt Hengda Real Estate bị phạt 7 tỷ NDT.

5 cựu lãnh đạo cấp cao khác của Evergrande cũng phải nhận các mức án tù từ 6 đến 18 năm cùng các khoản tiền phạt. Theo Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), tổng cộng 56 người có liên quan đến Evergrande, không bao gồm Hui, đã bị tuyên án trong ngày 20/8.

Việc Evergrande không thể hoàn trả hàng tỷ USD từ các sản phẩm quản lý tài sản từng khiến nhiều nhà đầu tư tổ chức biểu tình, làm dấy lên lo ngại về tác động xã hội. Không ít nhà đầu tư cá nhân có thu nhập thấp chứng kiến khoản tiền tích lũy của mình gần như mất trắng.

Đế chế bất động sản từ đỉnh cao đến sụp đổ

Hui Ka Yan sinh ra tại một vùng nông thôn thuộc tỉnh Hà Nam, miền Trung Trung Quốc và được bà ngoại nuôi dưỡng. Trước khi bước vào lĩnh vực bất động sản, ông từng làm kỹ thuật viên trong ngành thép.

Năm 1996, Hui thành lập Evergrande và nhanh chóng biến doanh nghiệp này thành nhà phát triển bất động sản lớn nhất Trung Quốc xét theo doanh số bán hàng theo hợp đồng. Tập đoàn theo đuổi chiến lược mở rộng mạnh mẽ dựa trên đòn bẩy tài chính, liên tục vay nợ để đầu tư và phát triển các dự án.

Đến năm 2017, tài sản ròng của Hui đạt 45,3 tỷ USD, đưa ông trở thành người giàu nhất châu Á theo Forbes.

Tuy nhiên, đế chế này nhanh chóng đảo chiều khi Evergrande rơi vào khủng hoảng thanh khoản và vỡ nợ. Năm 2024, một tòa án Hồng Kông ra lệnh thanh lý tập đoàn. Đến năm 2025, Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông hủy niêm yết cổ phiếu Evergrande, khép lại một trong những câu chuyện tăng trưởng rồi sụp đổ gây chấn động nhất thị trường bất động sản Trung Quốc.

Quá trình thanh lý Evergrande diễn ra rất chậm. Theo các bên thanh lý, tính đến tháng 8/2025, mới chỉ khoảng 255 triệu USD tài sản được bán, trong khi tổng yêu cầu của các chủ nợ lên tới khoảng 45 tỷ USD.

Tại các thị trường bên ngoài Trung Quốc đại lục, bên thanh lý cũng đang theo đuổi các thủ tục pháp lý nhằm phong tỏa tài sản ở nước ngoài của Hui và vợ cũ. Mục tiêu là thu hồi khoảng 6 tỷ USD tiền cổ tức và thù lao mà nhà sáng lập cùng một số cựu lãnh đạo Evergrande đã nhận.

Trước đó, năm 2024, cơ quan quản lý chứng khoán Trung Quốc phạt Hui 6,6 triệu USD và cấm ông tham gia thị trường chứng khoán suốt đời. Nhà chức trách khi đó kết luận công ty chủ lực của Evergrande đã thổi phồng lợi nhuận và thực hiện hành vi gian lận chứng khoán.

Theo Reuters