Tuyến đường gần 29.000 tỷ kết nối Thủ đô đến siêu sân bay lớn nhất miền Bắc gặp khó

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, giá trị sản lượng thi công lũy kế của Dự án đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội đến đầu tháng 10/2026 đạt 709,31 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với kế hoạch điều chỉnh là 1.624,83 tỷ đồng. Cả ba gói thầu xây lắp chính XL-01, XL-02 và XL-03 đều chưa đáp ứng tiến độ đề ra.

Để đẩy nhanh thi công, doanh nghiệp dự án đã huy động khoảng 995 nhân sự cùng 188 máy móc, thiết bị, triển khai nhiều mũi thi công tại các vị trí đủ điều kiện như cầu vượt sông Đuống, cầu Thạc Quả, nút giao Ninh Hiệp và các tuyến đường song hành. Tuy nhiên, khối lượng thực hiện vẫn còn hạn chế. Dự án mới hoàn thành 882/5.637 cọc khoan nhồi, 21/3.875 phiến dầm Super T và hai bệ trụ. Đáng chú ý, hai nhà thầu tại gói XL-02 chưa triển khai thi công; hạng mục cầu chữ C thuộc gói XL-03 vẫn bị đình trệ do vướng đường điện 500kV.

Giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật tiếp tục là những nút thắt chính. Báo Xây Dựng cho hay, theo số liệu tổng hợp từ các địa phương, diện tích đã giải phóng mặt bằng đạt 216,845/219,335ha, tương đương 98,9%. Trong khi đó, số liệu của doanh nghiệp dự án cho thấy diện tích thực tế bàn giao cho nhà đầu tư đạt khoảng 216,24ha, tương đương 98,6%.

Phần diện tích còn vướng khoảng 2,49ha, tập trung tại các xã Đông Anh, Thư Lâm của Hà Nội, cùng một số vị trí tại Bắc Ninh. Những khó khăn liên quan đến chính sách bồi thường đối với đất nông nghiệp có nguồn gốc sử dụng đặc thù, đất ở, di dời mồ mả và phạm vi giải phóng mặt bằng tại khu vực giáp ranh giữa hai địa phương. Ngoài ra, các công trình điện cao thế, trung thế, trạm biến áp và hệ thống thông tin, viễn thông chưa được di dời đồng bộ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổ chức thi công.

Ở chiều ngược lại, công tác giải phóng mặt bằng tại một số địa phương đã ghi nhận kết quả tích cực. Tại xã Lâm Thao, tỉnh Bắc Ninh, chính quyền đã thành lập Ban Chỉ đạo gồm 25 thành viên và 4 tổ giúp việc để tuyên truyền, vận động người dân, phối hợp giải quyết kiến nghị và thúc đẩy bàn giao đất phục vụ dự án. Phạm vi thu hồi đất của tuyến đường qua hai thôn Quảng Bố và Phú Thọ dự kiến khoảng 54,1ha.

Thông tin trên Tạp chí Thương hiệu và Công luận cho biết, đến ngày 12/10, toàn bộ 5 dự án trọng điểm liên quan đến Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến đường kết nối với Thủ đô Hà Nội đã hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, kết quả này cần được đối chiếu với số liệu chi tiết của từng dự án, bởi báo cáo tiến độ tuyến đường vẫn ghi nhận một số diện tích và vị trí còn vướng mắc.

Bên cạnh mặt bằng, nguồn vật liệu cũng là yếu tố cần được kiểm soát chặt chẽ. Dự án có nhu cầu khoảng 3,27 triệu m3 đất đắp, 0,82 triệu m3 đá xây dựng, 0,72 triệu m3 cấp phối đá dăm và 0,47 triệu m3 cát bê tông. Dù nguồn cung trước mắt cơ bản đáp ứng nhu cầu, cự ly vận chuyển lớn, thủ tục cấp phép một số mỏ kéo dài và khả năng chủ động nguồn cát, đá còn hạn chế có thể gây thêm sức ép lên tiến độ.

Trước tình hình này, Sở Xây dựng Hà Nội kiến nghị thành phố chỉ đạo các địa phương khẩn trương xử lý những vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật; đồng thời đẩy nhanh thủ tục cấp phép mỏ cát phục vụ công trình. Các cơ quan liên quan cũng cần phối hợp giải quyết những vấn đề về đất quốc phòng, phạm vi thu hồi đất và nguồn vật liệu.

Với sản lượng mới đạt 3,8% giá trị hợp đồng vào đầu tháng 10/2026, thách thức lớn nhất của dự án không chỉ là huy động thêm nhân lực, máy móc, mà còn nằm ở khả năng tháo gỡ đồng thời các điểm nghẽn về mặt bằng, hạ tầng và vật liệu. Đây sẽ là những yếu tố quyết định khả năng thu hẹp khoảng cách với kế hoạch thi công, qua đó bảo đảm hiệu quả kết nối giữa Thủ đô Hà Nội và sân bay Gia Bình trong tương lai.