Việt Nam cần 1.500 tỷ USD, quỹ hưu trí có thể trở thành 'kho vốn' dài hạn
Việt Nam đặt mục tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương 1.500 tỷ USD. Theo lãnh đạo SSIAM, phát triển các nguồn vốn hưu trí có thể giúp bổ sung dòng tiền dài hạn cho nền kinh tế.
Tại sự kiện “Mở khóa dòng vốn dài hạn: Vai trò của Quỹ hưu trí và xếp hạng tín nhiệm” do Chứng khoán SSI tổ chức ngày 17/9, ông Nguyễn Nghĩa Tuấn, Phó Tổng Giám đốc SSIAM, cho rằng giai đoạn tăng trưởng mới đang đặt ra nhu cầu vốn rất lớn, đặc biệt cho hạ tầng.
Theo ông Tuấn, nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm giai đoạn 2025-2030 ước khoảng 450 tỷ USD. Trong đó, đường sắt cao tốc cần khoảng 67 tỷ USD, chuyển dịch năng lượng từ 70 tỷ USD, hạ tầng số từ 30 tỷ USD, sân bay Long Thành khoảng 16 tỷ USD và metro Hà Nội khoảng 37 tỷ USD.
Trong khi đó, hệ thống tài chính Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào ngân hàng. Dư nợ tín dụng tương đương khoảng 145% GDP, còn khoảng 80% tiền gửi có kỳ hạn dưới 12 tháng. Theo ông Tuấn, đây là thách thức khi phải tài trợ cho những dự án có vòng đời 10-20 năm hoặc dài hơn.
Hiện ngân hàng chiếm khoảng 92% cơ cấu nguồn vốn tại Việt Nam, trong khi quỹ hưu trí chỉ chiếm 3,8%, bảo hiểm 3,4% và các nguồn vốn thị trường khác 0,8%. Tại Hàn Quốc, quỹ hưu trí chiếm khoảng 20% cơ cấu nguồn vốn.
Ông Tuấn cho rằng quỹ hưu trí có lợi thế về kỳ hạn vốn, thường kéo dài 20 đến hơn 40 năm, phù hợp để đầu tư vào các tài sản và dự án dài hạn.
Đáng chú ý, độ bao phủ hưu trí tại Việt Nam vẫn còn thấp. Năm 2025, lực lượng lao động khoảng 53,5 triệu người nhưng chỉ 21,34 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội, tương đương 45,1%.
Theo lãnh đạo SSIAM, nếu hệ thống hưu trí được mở rộng, dòng tiết kiệm của người lao động có thể được tập hợp và đầu tư chuyên nghiệp vào thị trường vốn. Qua đó, nguồn tiền có thể quay trở lại nền kinh tế thông qua doanh nghiệp và các dự án dài hạn, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng và tạo việc làm.
SSIAM đề xuất ba nhóm ưu tiên gồm mở rộng độ phủ sản phẩm hưu trí, hoàn thiện pháp lý và cơ chế ưu đãi, đồng thời ứng dụng công nghệ trong mở tài khoản, đóng góp và quản lý tài sản.
“Phát triển quỹ hưu trí không chỉ là câu chuyện về an sinh xã hội, mà còn là câu chuyện về chiến lược phát triển quốc gia và phát triển thị trường vốn trong dài hạn”, ông Tuấn nhấn mạnh.
