Việt Nam đứng trước cơ hội lập kỷ lục chưa từng có: Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD

Xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Đây được xem là mức tăng trưởng ấn tượng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt nhiều thách thức và bất ổn.

Tại hội thảo trực tuyến “Dự báo xu hướng xuất khẩu và những sản phẩm hot nửa cuối năm 2026”, ông Nguyễn Tuấn Việt, Tổng Giám đốc VIETGO, nhận định xuất nhập khẩu tiếp tục là một trong những động lực quan trọng giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong năm nay.

Theo ông Việt, với quy mô thương mại đạt hơn 445 tỷ USD sau 5 tháng, bình quân mỗi tháng Việt Nam ghi nhận gần 90 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu. Nếu duy trì tốc độ này, tổng kim ngạch thương mại trong 6 tháng đầu năm có thể vượt 530 tỷ USD.

“Trong trường hợp đà tăng trưởng hiện nay được giữ vững, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2026 có thể đạt khoảng 1.060 tỷ USD. Đây sẽ là cột mốc rất đáng chú ý, đưa Việt Nam vào nhóm 13-14 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới”, ông Việt nhận định.

Theo vị chuyên gia, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam hiện đã tiệm cận quy mô GDP, phản ánh mức độ hội nhập sâu rộng của nền kinh tế vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Báo cáo của Cục Thống kê cho thấy, trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Nguyễn Tuấn Việt đánh giá đây là kết quả tích cực bởi năm 2025 xuất khẩu của Việt Nam đã tăng khoảng 18,5%. Trong khi nhiều dự báo cho rằng việc duy trì tốc độ tăng trưởng tương đương đã là thành công, thực tế kết quả những tháng đầu năm còn vượt kỳ vọng.

Đáng chú ý, khu vực kinh tế trong nước đạt kim ngạch xuất khẩu 43,5 tỷ USD, tăng 29,2%, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 172,16 tỷ USD, tăng 24,7% và chiếm gần 79% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Theo ông Việt, khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò đầu tàu trong tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam.

“Không phải ngẫu nhiên các tập đoàn hàng đầu thế giới như Apple, Samsung, Intel, Toyota hay Hyundai lựa chọn Việt Nam là cứ điểm sản xuất. Điều đó cho thấy vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông nói.

Ông cho rằng xu hướng dịch chuyển sản xuất quốc tế đang tạo ra cơ hội lớn cho Việt Nam, tương tự quá trình Trung Quốc trở thành “công xưởng của thế giới” cách đây hai thập kỷ. Trong bối cảnh các doanh nghiệp toàn cầu tái cấu trúc chuỗi cung ứng, Việt Nam cùng với Ấn Độ đang nổi lên như những điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư mới.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng lưu ý doanh nghiệp trong nước cần tận dụng tốt hơn cơ hội hợp tác với các tập đoàn đa quốc gia để gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Nhập siêu nhưng không đáng lo ngại

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu trong 5 tháng đầu năm đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm trước, khiến cán cân thương mại ghi nhận nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD.

Dù vậy, ông Nguyễn Tuấn Việt cho rằng đây không phải tín hiệu tiêu cực bởi phần lớn hàng nhập khẩu là máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất và đầu tư.

“Năm 2026 là năm đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng và triển khai nhiều dự án quy mô lớn. Việc nhập khẩu tư liệu sản xuất là tín hiệu cho thấy nền kinh tế đang chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới”, ông phân tích.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cũng chủ động tăng nhập khẩu nguyên vật liệu từ đầu năm để phục vụ các đơn hàng cuối năm, đặc biệt trong các ngành xuất khẩu chủ lực như điều, dệt may, da giày hay điện tử.

Lấy ví dụ ngành điều, ông Việt cho biết nhiều doanh nghiệp đã tăng mạnh nhập khẩu nguyên liệu nhằm chuẩn bị cho các đơn hàng xuất khẩu cuối năm. Khi nguồn nguyên liệu được tích trữ đầy đủ, nhu cầu nhập khẩu có thể giảm trong những tháng tới trong khi giá trị xuất khẩu tiếp tục tăng.

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt khoảng 130 tỷ USD. Riêng 5 tháng đầu năm nay, con số này đã gần chạm mốc 70 tỷ USD.

Nếu duy trì tốc độ hiện tại, xuất khẩu sang Mỹ trong cả năm 2026 có thể đạt khoảng 160 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm trước.

Đáng chú ý, kết quả này đạt được trong bối cảnh Mỹ tiếp tục áp dụng nhiều biện pháp thuế quan và hàng rào thương mại đối với các đối tác trên thế giới.

Theo ông Việt, các biến động thương mại toàn cầu đang thúc đẩy quá trình tái cơ cấu chuỗi cung ứng, tạo cơ hội để Việt Nam mở rộng thị phần xuất khẩu và thu hút thêm đầu tư quốc tế.

Ngoài ra, lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống 18 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã có hiệu lực cùng các FTA mới đang được mở rộng tiếp tục tạo động lực cho tăng trưởng thương mại của Việt Nam.

Ở chiều nhập khẩu, Trung Quốc vẫn là thị trường cung cấp hàng hóa lớn nhất cho Việt Nam với kim ngạch đạt khoảng 92,6 tỷ USD, chủ yếu là máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, những kết quả đạt được trong 5 tháng đầu năm cho thấy Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tạo bước nhảy vọt về thương mại trong năm 2026.

“Nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hiện nay, mục tiêu vượt mốc 1.000 tỷ USD tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hoàn toàn khả thi. Đây sẽ là dấu mốc quan trọng giúp nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu”, ông nhấn mạnh.