Việt Nam sở hữu cầu dây văng có tĩnh không cao kỷ lục: Kết cấu dây văng dẻ quạt, chịu được trọng tải lớn

Từ cuối năm 2025, cầu Bình Khánh - cây cầu dây văng bắc qua sông Soài Rạp trên tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành hiện đã hoàn tất mọi hạng mục xây dựng. Hai trụ tháp vươn cao giữa vùng cửa biển phía Nam, mặt cầu đã sẵn sàng cho dòng xe lưu thông, hệ thống kỹ thuật đã được nghiệm thu. Thế nhưng nhiều tháng sau ngày khánh thành, công trình vẫn chưa thể khai thác.

Nghịch lý này phản ánh một thực tế thường gặp trong phát triển hạ tầng quy mô lớn: Một công trình dù hoàn thành cũng chưa thể phát huy hiệu quả nếu toàn bộ mạng lưới kết nối chưa được khép kín.

Hơn một thập kỷ để hoàn thành cây cầu đặc biệt nhất tuyến cao tốc

Cầu Bình Khánh là một trong những hạng mục quan trọng nhất thuộc dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành, tuyến giao thông dài 57,8km kết nối khu vực Tây Nam Bộ với Đông Nam Bộ mà không phải đi xuyên qua trung tâm TP. HCM.

Công trình được đầu tư bằng nguồn vốn ODA của Chính phủ Nhật Bản với tổng kinh phí hơn 3.700 tỷ đồng.

Sau khi khởi công vào tháng 8/2015, dự án trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Có thời điểm công trường phải dừng thi công kéo dài khi khối lượng thực hiện đã đạt khoảng 70% do những khó khăn liên quan đến nguồn vốn và cơ chế triển khai.

Chỉ sau khi các vướng mắc được tháo gỡ, dự án mới được tái khởi động và tăng tốc trở lại để về đích vào cuối năm 2025.

Ngày 19/12/2025, cầu Bình Khánh chính thức được khánh thành, đánh dấu việc hoàn tất một trong những hạng mục kỹ thuật phức tạp nhất trên toàn tuyến cao tốc.

Công trình sở hữu kỷ lục đặc biệt tại Việt Nam

Nếu nhìn từ xa, cầu Bình Khánh nổi bật với hai trụ tháp hình chữ H cao 155m vươn lên giữa khu vực cửa sông Soài Rạp.

Cầu có tổng chiều dài khoảng 2,7km, trong đó phần cầu dây văng dài gần 750m. Hai bên được kết nối bằng hệ thống đường dẫn dài gần 1,7km cùng các cầu vượt qua những tuyến giao thông quan trọng ở khu vực phía Nam TP. HCM.

Điểm đặc biệt nhất nằm ở tĩnh không thông thuyền lên tới 55m - mức cao nhất trong số các cây cầu đường bộ đang khai thác tại Việt Nam. Thông số này cho phép các tàu biển trọng tải lớn hoạt động trên luồng Soài Rạp mà không bị hạn chế bởi công trình phía trên.

Để đạt được yêu cầu đó, cây cầu được thiết kế theo kết cấu dây văng với hệ thống cáp bố trí dạng rẻ quạt, bảo đảm khả năng chịu lực cho nhịp chính đồng thời tạo nên hình ảnh kiến trúc đặc trưng giữa vùng cửa biển.

Vì sao cầu đã xong nhưng vẫn chưa thể thông xe ?

Khác với các cây cầu độc lập, Bình Khánh chỉ là một mắt xích trong toàn bộ hành lang giao thông Bến Lức - Long Thành.

Điều đó đồng nghĩa việc công trình hoàn thành chưa đủ để tổ chức lưu thông nếu các đoạn tuyến liên quan chưa được kết nối đồng bộ.

Hiện nay, nút thắt lớn nhất nằm ở cầu Phước Khánh - cây cầu nằm trên đoạn tuyến phía hạ lưu. Đây là hạng mục còn lại quan trọng nhất của dự án và vẫn đang trong quá trình thi công.

Theo kế hoạch, cầu Phước Khánh sẽ được hợp long trong tháng 6 và hoàn thành vào tháng 9/2026. Khi công trình này về đích, tuyến cao tốc mới hình thành hành lang liên tục từ Long An qua TP. HCM đến Đồng Nai, tạo điều kiện để cầu Bình Khánh chính thức được đưa vào khai thác.

Nói cách khác, điều cây cầu đang chờ đợi không phải là hoàn thiện kỹ thuật mà là hoàn thiện sự kết nối.

Mảnh ghép chiến lược của mạng lưới giao thông phía Nam

Giới chuyên gia đánh giá cao tốc Bến Lức - Long Thành là một trong những tuyến giao thông có ý nghĩa chiến lược nhất khu vực phía Nam trong nhiều năm qua.

Khác với các tuyến hướng tâm tập trung vào TP. HCM, dự án đóng vai trò như một vành đai vận tải, giúp kết nối trực tiếp Đồng bằng sông Cửu Long với vùng Đông Nam Bộ.

Khi toàn tuyến hoàn thành, hàng hóa từ Long An, Tiền Giang hay các tỉnh miền Tây có thể đi thẳng đến sân bay Long Thành, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải và các trung tâm công nghiệp lớn mà không phải đi qua các trục giao thông vốn đã quá tải trong nội đô TP. HCM. Trong bức tranh đó, cầu Bình Khánh là một mắt xích không thể thay thế.

Việc công trình hoàn thành đánh dấu thêm một bước tiến quan trọng trong quá trình hình thành hành lang logistics mới của khu vực phía Nam. Tuy nhiên, giá trị thực sự của cây cầu chỉ được phát huy khi toàn bộ tuyến cao tốc được khép kín.

Sau hơn 10 năm xây dựng, điều Bình Khánh còn thiếu lúc này không phải là một hạng mục kỹ thuật nào nữa, mà là sự hoàn thiện của mắt xích cuối cùng để trở thành một phần của tuyến giao thông chiến lược kết nối các vùng kinh tế năng động nhất cả nước.