Viettel chi thêm hơn 1.000 tỷ đồng cho kế hoạch phủ sóng 5G tới 97% dân số

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa trúng đấu giá quyền sử dụng khối băng tần C4-C4' thuộc dải 900MHz với mức giá 1.076,9 tỷ đồng. Quyền sử dụng khối băng tần này có thời hạn 15 năm theo quy định quản lý phổ tần số vô tuyến điện quốc gia.

Trong cấu trúc hạ tầng viễn thông di động, mỗi phân đoạn phổ tần số đảm nhiệm các vai trò kỹ thuật riêng biệt. Nhóm băng tần trung và băng tần cao có ưu thế về độ rộng kênh truyền, cung cấp tốc độ truyền tải dữ liệu và dung lượng lớn, phù hợp cho các khu vực tập trung mật độ thiết bị cao. Ngược lại, nhóm băng tần thấp - điển hình là dải 900MHz - sở hữu đặc tính vật lý của sóng vô tuyến tần số thấp: độ suy hao không gian thấp, khả năng lan truyền khoảng cách xa và mức độ suy giảm tín hiệu qua vật cản thấp hơn đáng kể so với tần số cao.

Tại khu vực địa hình bằng phẳng hoặc nông thôn, bán kính phủ sóng của một trạm phát sóng dải 900MHz có thể đạt từ 5 - 10km, trong khi các dải tần số cao chỉ có thể bao phủ từ vài trăm mét đến vài kilômét.

Đặc tính kỹ thuật này tạo ra sự khác biệt về hiệu quả kinh tế và bài toán đầu tư hạ tầng mạng lưới. Theo phân tích của tổ chức đo kiểm VIAVI Solutions, việc thiết lập vùng phủ sóng bằng dải tần 900MHz đòi hỏi số lượng trạm thu phát sóng (BTS) ít hơn, từ đó giảm khoảng 50% - 70% chi phí xây dựng hạ tầng so với phương án phủ diện rộng bằng dải tần 2.100MHz.

Bên cạnh tối ưu chi phí, mật độ trạm ít hơn trên một diện tích phủ sóng lớn còn hạn chế tần suất chuyển giao tín hiệu (handover) giữa các tế bào mạng khi người sử dụng di chuyển, góp phần duy trì tính liên tục và ổn định cho các dịch vụ thoại và dữ liệu. Các phân tích từ đơn vị đào tạo và tư vấn viễn thông Mpirical cũng chỉ ra rằng, đối với những quốc gia có đặc điểm địa hình phức tạp, việc chỉ dựa vào băng tần trung để phủ sóng ra các khu vực ngoại vi và khu dân cư thưa thớt sẽ tạo áp lực tài chính rất lớn.

Tại thị trường quốc tế, dải tần 900MHz - vốn được đưa vào khai thác mạng di động số từ đầu thập niên 1990 tại châu Âu, châu Phi và châu Á - hiện đang được nhiều nhà mạng viễn thông như Vodafone, Deutsche Telekom và Orange tái phân bổ kỹ thuật (refarming) để triển khai mạng 5G ra ngoài ranh giới các đô thị lớn.

Tại Việt Nam, với đặc thù địa hình gồm 3/4 diện tích là đồi núi, đường bờ biển dài hơn 3.000km cùng hàng nghìn đảo, việc bổ sung băng tần thấp đóng vai trò giải quyết bài toán phủ sóng trên diện rộng.

Viettel dự kiến đưa khối tần số C4-C4' vào vận hành linh hoạt cho cả hai công nghệ 4G và 5G, căn cứ theo biến động nhu cầu lưu lượng thực tế của từng khu vực. Cơ chế phân bổ này cho phép chuyển dịch tài nguyên vô tuyến tương ứng với tiến trình chuyển đổi thiết bị của người dùng, tránh tình trạng cố định cứng phổ tần cho một thế hệ công nghệ nhất định. Khi dải tần 900MHz chính thức vận hành, tốc độ truy cập Internet di động trung bình trên toàn mạng Viettel ước tính cải thiện khoảng 10%.

Việc hoàn tất đấu giá khối băng tần C4-C4' giúp Viettel hoàn chỉnh mô hình tài nguyên phổ tần ba lớp: các dải tần trung và cao tập trung bảo đảm dung lượng và tốc độ truyền tải tại đô thị, trong khi hai dải tần thấp gồm 700MHz và 900MHz đảm nhiệm nhiệm vụ phủ rộng diện tích trên quy mô toàn quốc. Lớp tần số thấp đóng vai trò là cơ sở kỹ thuật nhằm phục vụ mục tiêu mở rộng mạng lưới của doanh nghiệp trong năm 2026, hướng tới quy mô khoảng 50.000 vị trí trạm 5G và mức độ bao phủ sóng 5G đạt 97% dân số cả nước.