‘AI ăn xin’ bùng nổ ở Trung Quốc: Video hút hơn 600 triệu lượt xem, người đứng sau kiếm hơn 11 triệu đồng/ngày
Một dạng nội dung thương mại mới đang gây tranh cãi trên mạng xã hội Trung Quốc: những “thiếu niên” hoàn toàn do AI tạo ra kể chuyện nghèo khó, bị bắt nạt, thiếu tiền học rồi kêu gọi người xem mua hàng để giúp đỡ.
Theo SCMP, hồi tháng 5, cảnh sát tại Ô Lỗ Mộc Tề, Tân Cương phát hiện một cụ bà 79 tuổi, không biết chữ, đang đi tàu một mình.
Bà khẳng định mình muốn tới tỉnh Sơn Tây để gặp Xiaohai sau khi “cậu bé” mời bà tới ăn nấm và ngắm hoa trong một buổi phát trực tiếp.
Cảnh sát sau đó phải liên hệ với gia đình và giải thích rằng nhân vật bà muốn gặp không phải người thật. Cụ bà cuối cùng được đưa trở về nhà.
“Cậu bé” mà bà tìm gặp thuộc một nhóm nhân vật ảo đang gây tranh cãi trên các nền tảng video ngắn Trung Quốc, thường được gọi chung là “Xiaohai”.
Khóc nghèo trước ống kính để bán hàng
Xiaohai thường xuất hiện với hình ảnh một thiếu niên mặc đồng phục học sinh hoặc áo sơ mi trắng giản dị, gương mặt buồn bã và liên tục kể về cuộc sống thiếu thốn.
Trong một video, nhân vật này cầm chiếc bánh bao và nói với người xem, những người được gọi thân mật là “các dì, các mẹ”, rằng bạn bè đã đi ăn trưa còn mình phải trốn trong lớp để ăn bánh bao.
Ở một video khác, Xiaohai được dựng cảnh bị bắt nạt dưới trời mưa vì chưa đóng học phí. Nhân vật sau đó cầu xin người xem mua ngũ cốc yến mạch để giúp tăng doanh số, tránh tiếp tục bị chế giễu.
Câu chuyện nghèo khó được lặp lại dưới nhiều biến thể khác nhau. Khi thì Xiaohai nói cần tiền phụ giúp người cha đơn thân, khi lại than không đủ tiền ăn, tiền học hoặc bị bạn bè coi thường.
Điểm chung là những câu chuyện này đều dẫn tới một mục tiêu cuối cùng: bán hàng.
Các sản phẩm được quảng bá trải từ thực phẩm chức năng tới đồ gia dụng. Một số mặt hàng bị đội giá đáng kể. Theo SCMP, một chai dầu ăn được Xiaohai bán với giá 99 NDT, khoảng 384.000 đồng, trong khi sản phẩm tương tự ở nơi khác chỉ có giá khoảng 60 NDT, tương đương 233.000 đồng.
Mức hoa hồng có thể lên tới 55%.
Một nguồn tin trong ngành nói với The Beijing News rằng những người vận hành các tài khoản kiểu Xiaohai chỉ cần sử dụng những câu lệnh AI có sẵn trên mạng để tạo video, nhưng có thể kiếm khoảng 2.000 đến 3.000 NDT mỗi ngày, tương đương khoảng 7,8 đến 11,6 triệu đồng.
Hơn 600 triệu lượt xem, phần lớn khán giả là người lớn tuổi
Mô hình nhanh chóng lan rộng trên các nền tảng video ngắn tại Trung Quốc.
Các chủ đề liên quan đến Xiaohai đã thu hút hơn 600 triệu lượt xem. Đáng chú ý, phần lớn người theo dõi là người trung niên và cao tuổi.
Trong phần bình luận, nhiều người dùng gọi các nhân vật này là “con trai”, thể hiện tình cảm giống như với một đứa trẻ trong gia đình.
Một người viết: “Sao con chỉ ăn bánh bao thôi? Trái tim dì mẹ đau xót vì con quá”.
Một người khác sau khi đặt hàng cho biết: “Con trai cưng, mẹ đã đặt bốn món. Mãi yêu con”.
Chính mức độ gắn bó cảm xúc này khiến các video AI không còn chỉ là một thủ thuật bán hàng thông thường.
Theo các chuyên gia pháp lý, nếu người vận hành cố ý dựng chuyện giả để kích thích người xem mua hàng, hành vi đó có thể bị xem xét dưới góc độ lừa đảo.
Tuy nhiên, câu chuyện còn phản ánh một vấn đề sâu hơn.
Giáo sư Ma Liang của Đại học Bắc Kinh cho rằng nhiều người cao tuổi đang phải đối mặt với sự cô đơn nghiêm trọng trong đời sống thực và tìm tới tiêu dùng kỹ thuật số để lấp đầy khoảng trống tình cảm.
Điều này phần nào giải thích vì sao một số người vẫn tiếp tục tin tưởng và chi tiền cho các nhân vật mà họ thậm chí có thể biết là không có thật.
AI được dùng để “giải độc” chính AI
Sau khi hiện tượng Xiaohai gây tranh cãi, phần lớn video liên quan trên các nền tảng video ngắn ở Trung Quốc đại lục đã bị gỡ bỏ.
Tuy nhiên, một nhóm người dùng am hiểu công nghệ lại lựa chọn một cách phản công khá đặc biệt: sử dụng chính AI để tạo các video “Xiaohai xấu xa”, nhằm cảnh báo cha mẹ và người thân lớn tuổi.
Trong những video này, nhân vật Xiaohai xuất hiện với trang phục tù nhân để xin lỗi, hoặc mặc đồ hàng hiệu, hút thuốc và khoe khoang về việc kiếm tiền từ “các dì, các mẹ”.
Mục đích của các video chế giễu là giúp người cao tuổi nhận ra rằng những nhân vật mà họ dành tình cảm chỉ là sản phẩm được dựng bằng công nghệ.
Dù vậy, như một bình luận được SCMP dẫn lại, vấn đề không hoàn toàn nằm ở khả năng phân biệt thật giả.
“Một số người già cô đơn biết đó là giả; họ chỉ thà tin rằng nó là thật mà thôi”.
Cho tới thời điểm bài viết được công bố, chưa có số liệu chính thức về tổng số tiền người dùng đã chi cho những tài khoản dạng Xiaohai.
