WB bất ngờ nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên cao nhất khu vực
Ngân hàng Thế giới (WB) nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 thêm 1,1 điểm phần trăm, lên 7,4% - mức cao nhất khu vực Đông Á - Thái Bình Dương (EAP). Động lực nổi bật đến từ sản xuất, xuất khẩu công nghệ, đầu tư công và làn sóng AI toàn cầu.
Ngày 6/10, WB công bố Báo cáo cập nhật kinh tế khu vực Đông Á - Thái Bình Dương, trong đó đánh giá triển vọng kinh tế Việt Nam tích cực hơn đáng kể so với dự báo trước đó.
Theo WB, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02% trong năm 2025 và tiếp tục tăng tốc lên 8,3% trong nửa đầu năm 2026, dẫn đầu khu vực EAP. Trên cơ sở này, WB nâng dự báo tăng trưởng cả năm 2026 của Việt Nam lên 7,4%, tăng 1,1 điểm phần trăm so với dự báo trước.
Mức điều chỉnh này cũng đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế có mức nâng dự báo tăng trưởng mạnh nhất khu vực.
Xuất khẩu công nghệ, AI trở thành động lực mới
Theo WB, sản xuất chế biến, chế tạo, xuất khẩu và đầu tư công đang là những động lực quan trọng của kinh tế Việt Nam.
Trong 8 tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 8, kim ngạch xuất khẩu tăng 26%. Các nhóm hàng điện tử và máy móc tiếp tục giữ vai trò nòng cốt.
Không chỉ xuất khẩu tăng mạnh, dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực điện tử, máy móc cũng duy trì tích cực. Đáng chú ý, FDI trong nửa đầu năm 2026 đạt mức cao nhất trong 5 năm qua.
Một điểm đáng chú ý trong đánh giá mới của WB là Việt Nam đang ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, đặc biệt trong những lĩnh vực liên quan đến AI.
WB nhận định sự bùng nổ đầu tư AI trên toàn cầu đang mở thêm dư địa cho các nền kinh tế tham gia chuỗi cung ứng công nghệ. Trong 12 tháng tính đến tháng 4/2026, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đã xuất khẩu tổng cộng khoảng 1.400 tỉ USD hàng hóa liên quan đến AI.
Trong chuỗi cung ứng này, Việt Nam có vị trí đáng chú ý ở khâu lắp ráp thiết bị. Máy tính, máy chủ và bộ định tuyến chiếm khoảng 60% xuất khẩu hàng hóa liên quan đến AI của Việt Nam. Một tỷ trọng lớn trong số này hướng tới nhu cầu cuối cùng tại Mỹ.
Theo WB, chính sự tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ và AI là một trong những yếu tố giúp Việt Nam có mức điều chỉnh tăng dự báo xuất khẩu năm 2026 lớn nhất khu vực EAP.
Đầu tư công tiếp tục là “bệ đỡ”
Bên cạnh xuất khẩu và sản xuất, đầu tư công tiếp tục được WB đánh giá là một động lực quan trọng đối với tăng trưởng Việt Nam.
Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030 tiếp tục đà tăng, tập trung vào những lĩnh vực hạ tầng then chốt như năng lượng, giao thông và logistics, với định hướng nâng tổng mức đầu tư lên khoảng 40% GDP.
Đây được xem là yếu tố có thể tạo thêm dư địa cho tăng trưởng trong bối cảnh Việt Nam vừa thúc đẩy sản xuất, vừa tăng cường năng lực hạ tầng phục vụ chuỗi cung ứng.
Tuy nhiên, WB không cho rằng tốc độ tăng trưởng cao của năm 2026 sẽ kéo dài nguyên vẹn trong những năm sau.
Tổ chức này dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam giảm nhẹ xuống 7,3% trong cả hai năm 2027 và 2028.
Phía sau triển vọng sáng là những sức ép mới
Dù nâng mạnh dự báo tăng trưởng, WB đồng thời chỉ ra một số sức ép mà kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt.
Trước hết là lạm phát. Theo WB, lạm phát tăng từ 2,53% trong tháng 1/2026 lên 4,89% vào tháng 8, chủ yếu do chi phí nhiên liệu, nhà ở và các dịch vụ tiện ích tăng. WB dự báo lạm phát bình quân năm 2026 ở mức 4,2%.
Một sức ép khác đến từ cán cân thương mại. Nhập khẩu đang tăng nhanh hơn xuất khẩu, một phần do doanh nghiệp tích lũy hàng tồn kho điện tử, trong khi giá chip và nhiên liệu tăng.
Hóa đơn nhập khẩu dầu mỏ cũng tăng mạnh. Theo WB, cùng với hóa đơn nhập khẩu gia tăng, việc can thiệp để ổn định giá xăng dầu trong nước đã góp phần khiến dự trữ ngoại hối giảm.
WB dự kiến dự trữ ngoại hối của Việt Nam trong năm 2026 tương đương dưới 2 tháng nhập khẩu.
Làn sóng AI: Cơ hội lớn nhưng cũng là “con dao hai lưỡi”
Ở góc độ dài hạn, WB lưu ý việc Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng liên quan đến AI cũng tạo ra một dạng rủi ro mới.
Bà Franziska Ohnsorge, chuyên gia Kinh tế trưởng khu vực châu Á của WB, cho rằng việc mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam có trở thành khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới hay chỉ là mục tiêu ngắn hạn sẽ phụ thuộc đáng kể vào những biến động của môi trường bên ngoài.
Theo bà, Việt Nam là một trong những nền kinh tế có độ mở lớn nhất thế giới và phụ thuộc nhiều vào việc tham gia các chuỗi giá trị ứng dụng, phát triển AI.
Nếu xu hướng tăng trưởng toàn cầu được thúc đẩy bởi làn sóng AI tiếp tục duy trì, Việt Nam sẽ ở vị thế thuận lợi để hưởng lợi. Ngược lại, nếu kinh tế toàn cầu chững lại, mức độ phụ thuộc lớn vào thương mại và chuỗi cung ứng quốc tế cũng khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương hơn.
Nhìn tổng thể, WB đánh giá Việt Nam đang hưởng lợi rõ rệt từ vị trí trong các chuỗi giá trị công nghệ cao và làn sóng đầu tư liên quan đến AI. Cùng với đầu tư công và cải cách cơ cấu, những yếu tố này đang tạo nền tảng để triển vọng tăng trưởng năm 2026 được nâng đáng kể.
Tuy nhiên, bài toán phía trước không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Lạm phát, nhập khẩu tăng nhanh, dự trữ ngoại hối suy giảm và nguy cơ nhu cầu AI toàn cầu đảo chiều sẽ là những biến số Việt Nam cần theo dõi sát trong thời gian tới.
