1 năm nữa, dự kiến xây dựng cao tốc 51.500 tỷ băng qua 2 con đèo hiểm trở của Tây Nguyên

UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa trình Thủ tướng Chính phủ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, đề xuất đầu tư tuyến đường dài hơn 136km với sơ bộ tổng mức đầu tư hơn 51.500 tỷ đồng.

Theo phương án được đề xuất, điểm đầu dự án tại Km0+00, kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông thuộc xã Nguyễn Nghiêm; điểm cuối giao với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây theo quy hoạch tại xã Đăk Hà. Toàn tuyến được định hướng đầu tư hoàn chỉnh 4 làn xe, bề rộng nền đường 24,75m, tốc độ thiết kế 100km/h.

Riêng khoảng 66km qua khu vực đèo Vi Ô Lăk và đèo Măng Đen có địa hình đồi núi hiểm trở, độ dốc lớn, nhiều suối, khe cắt ngang và chênh lệch cao độ lớn. Đoạn này dự kiến được xây dựng với quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 22m và tốc độ thiết kế 80km/h.

UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng việc lựa chọn quy mô đầu tư cần được tính toán trên nhu cầu vận tải trong toàn bộ thời gian khai thác thay vì chỉ dựa vào lưu lượng phương tiện trong những năm đầu. Theo dự báo, đến năm 2030, lưu lượng trên tuyến đạt khoảng 2.986 - 5.673 PCU/ngày đêm. Con số này có thể tăng lên 16.122 - 23.112 PCU/ngày đêm vào năm 2040 và đạt khoảng 24.870 - 32.679 PCU/ngày đêm vào năm 2050.

Bên cạnh yếu tố lưu lượng, dự án có chiều dài lớn, đi qua địa hình phức tạp và phải xây dựng nhiều cầu, hầm cùng các công trình quy mô lớn. Vì vậy, tỉnh Quảng Ngãi đề xuất đầu tư hoàn chỉnh 4 làn xe ngay từ đầu thay vì phân kỳ với quy mô hạn chế rồi mở rộng sau này. Theo địa phương, phương án này vừa phù hợp quy hoạch, bảo đảm tính đồng bộ và an toàn khai thác, vừa tạo năng lực dự phòng cho nhu cầu vận tải trong tương lai. Đồng thời, việc hoàn thiện ngay từ đầu sẽ hạn chế phát sinh chi phí cũng như những tác động đến giao thông, đất đai, rừng và môi trường khi phải tổ chức thi công mở rộng trên tuyến đang khai thác.

Dự kiến, dự án cần sử dụng hơn 1.400ha đất, trong đó có hơn 400ha rừng tự nhiên, hơn 300ha rừng trồng, gần 322ha đất chưa có rừng và hơn 420ha đất ngoài ba loại rừng.

Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án hơn 51.500 tỷ đồng, gồm gần 3.900 tỷ đồng chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; gần 36.800 tỷ đồng chi phí xây dựng, thiết bị; hơn 2.900 tỷ đồng chi phí quản lý dự án, tư vấn và các khoản chi phí khác; cùng hơn 7.900 tỷ đồng chi phí dự phòng.

Về nguồn vốn, UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết Bộ Tài chính đã trình Chính phủ phương án dành khoảng 119.398 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương cho 3 dự án cao tốc gồm Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên đoạn qua địa phận Sơn La, Quảng Ngãi - Kon Tum và Bảo Hà - Lai Châu. Đối với phần ngân sách địa phương, Quảng Ngãi đã báo cáo Bộ Tài chính và Hội đồng thẩm định Nhà nước, cam kết bố trí đủ 2.047 tỷ đồng cho dự án.

Nếu được cấp có thẩm quyền chấp thuận, dự án dự kiến hoàn thiện các thủ tục để khởi công trong năm 2027 và hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2030.

Việc đầu tư tuyến cao tốc mới được Quảng Ngãi đánh giá là cần thiết trong bối cảnh Quốc lộ 24 hiện đang giữ vai trò trục giao thông chính kết nối địa phương với Kon Tum và khu vực Tây Nguyên. Tuyến đường này vừa đảm nhiệm vận chuyển hàng hóa, hành khách liên vùng, vừa phục vụ nhu cầu đi lại của người dân tại các khu vực dọc tuyến.

Cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum được kỳ vọng hình thành trục giao thông Đông - Tây quan trọng, kết nối cao tốc Bắc - Nam phía Đông với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây theo quy hoạch, đồng thời mở rộng khả năng kết nối khu vực phía Tây Quảng Ngãi và Tây Nguyên với Khu kinh tế Dung Quất, cảng biển Dung Quất và mạng lưới giao thông quốc gia.

Tuyến cũng tạo thêm phương án lưu thông thay thế khi Quốc lộ 24 xảy ra sạt lở, ách tắc hoặc bị ảnh hưởng bởi thiên tai, qua đó hỗ trợ vận chuyển nông sản, hàng hóa xuất nhập khẩu và các nhóm hàng yêu cầu thời gian giao nhận nhanh, ổn định.

Về dài hạn, dự án được kỳ vọng tăng cường liên kết từ Tây Nguyên, cửa khẩu quốc tế Bờ Y tới khu vực ven biển miền Trung, tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh và ổn định dân cư tại khu vực miền núi, biên giới.