Đề xuất quan trọng liên quan đến đoạn tuyến cao tốc 10.000 tỷ sở hữu cầu dây văng dài nhất Việt Nam

Dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu, đoạn Km19+000 - Km53+000, đạt 27,84% giá trị hợp đồng sau 9 tháng năm 2026. Trong quá trình thi công, dự án đang gặp khó bởi địa hình phức tạp, thời tiết bất lợi và chưa được bố trí nguồn vốn cho giai đoạn hoàn thiện 4 làn xe.

Theo UBND tỉnh Phú Thọ, đoạn tuyến Km19+000 - Km53+000 có tổng mức đầu tư giai đoạn 1 gần 9.997 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án khu vực Hòa Bình làm đại diện chủ đầu tư, thực hiện trong giai đoạn 2022 - 2028.

Đây là một phần của tuyến cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu dài khoảng 85km, tổng vốn đầu tư gần 15.000 tỷ đồng, có vai trò kết nối khu vực Tây Bắc với đồng bằng Bắc Bộ. Trong đó, đoạn qua Hòa Bình cũ, nay thuộc tỉnh Phú Thọ, dài khoảng 53km; đoạn qua Sơn La dài khoảng 32km.

Giai đoạn 1, đoạn Km19+000 - Km53+000 được đầu tư theo quy mô phân kỳ 2 làn xe, tốc độ thiết kế 80km/h, nền đường rộng 12m và định hướng hoàn thiện lên 4 làn xe. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội đến Mộc Châu từ hơn 4 giờ xuống khoảng 2 giờ, đồng thời giảm áp lực cho Quốc lộ 6.

Đến cuối tháng 9/2026, 4 gói thầu xây lắp của dự án đạt tổng giá trị thực hiện khoảng 2.319,9 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng 8.332 tỷ đồng, tương đương 27,84%. Trong đó, XL-01 đạt 30,82%, XL-02 đạt 36,5%, XL-03 đạt 27,26% và XL-04 đạt 8,06%. Chủ đầu tư đánh giá các gói thầu cơ bản đang được triển khai theo kế hoạch.

Các nhà thầu hiện tập trung thi công nền đường, cầu, cống, hầm chui dân sinh và các công trình hầm. Khối lượng đào nền đã vượt 1,31 triệu m3, đắp nền hơn 1,2 triệu m3.

Tại cầu Hòa Sơn, hạng mục nổi bật của dự án, toàn bộ 90/90 cọc khoan nhồi tại hai trụ tháp P8, P9 đã hoàn thành, bệ trụ tháp cũng đã được thi công xong và đang triển khai phần thân trụ. Đây là cây cầu đây văng bắc qua hồ Hòa Bình có chiều dài khoảng 1,2km - dài nhất Việt Nam, nhịp chính 550m và trụ tháp cao 187m. Bên cạnh công trình này, dự án còn có 3 hầm qua núi, nhiều cầu có trụ cao trên 50m và khoảng 5,5km cầu cạn, khiến quá trình thi công đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật cao.

Địa hình đồi núi hiểm trở, địa chất phức tạp và nguy cơ sạt lở đang là những thách thức lớn đối với dự án. Mưa lớn, bão và thời tiết bất lợi cũng ảnh hưởng trực tiếp đến thi công nền đường, vận chuyển, tập kết vật liệu. Các đơn vị phải tăng cường nhân lực, máy móc và tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp” để đẩy nhanh tiến độ.

Trong khi đó, vấn đề đáng chú ý nhất hiện nay là nguồn vốn để hoàn thiện tuyến theo quy mô 4 làn xe. UBND tỉnh Phú Thọ cho biết địa phương đã nhiều lần đề xuất nâng đoạn Km19+000 - Km53+000 từ 2 lên 4 làn xe, nhưng nguồn vốn ngân sách Trung ương cho giai đoạn hoàn thiện vẫn chưa được bố trí.

Việc chưa xác định được nguồn vốn đang ảnh hưởng đến một số hạng mục. Một số nhà thầu đã thi công nền đường đến cao độ K98 nhưng hồ sơ thiết kế phần mặt đường chưa thể phê duyệt do phải tính toán lại kết cấu theo quy mô 4 làn xe. Nếu mở rộng sau khi công trình đưa vào khai thác, một số hạng mục có thể khó tận dụng, đặc biệt là hệ thống hầm khi phải thi công bổ sung hoặc nổ mìn để mở rộng, kết nối hầm lánh nạn.

Trước thực tế này, UBND tỉnh Phú Thọ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép nâng quy mô đoạn tuyến lên 4 làn xe và bố trí khoảng 8.171 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương. Theo tính toán, nếu đầu tư hoàn thiện, tổng mức đầu tư dự án dự kiến khoảng 18.168 tỷ đồng.

Việc sớm bố trí nguồn lực được kỳ vọng giúp dự án tránh phải điều chỉnh, đầu tư bổ sung nhiều hạng mục về sau, đồng thời bảo đảm tuyến cao tốc được triển khai đồng bộ, tăng năng lực kết nối giữa Phú Thọ, Sơn La và các khu vực kinh tế, du lịch của Tây Bắc.