Báo Thái bất ngờ trước cuộc đua kinh tế với Việt Nam, riêng 1 lĩnh vực Thái Lan đã bị bỏ xa 140 tỷ USD

Mới đây, Thaiger, một trong những tờ báo được nhiều độc giả tại Thái Lan theo dõi, đăng bài phân tích về cuộc đua giữa Việt Nam và Thái Lan trên các phương diện kinh tế, thương mại và du lịch. Bài viết đặt câu hỏi liệu Việt Nam có thể vượt Thái Lan về quy mô nền kinh tế hay không, đồng thời chỉ ra những lĩnh vực Việt Nam đang dần tạo khoảng cách.

Theo Thaiger, trong nhiều năm, ý tưởng Việt Nam một ngày nào đó sẽ vượt qua Thái Lan vẫn chỉ được xem như một giả thuyết còn khá xa. Nhưng đến năm 2026, đây đã trở thành một trong những câu hỏi kinh tế được bàn luận nhiều nhất khu vực Đông Nam Á.

Nikkei Asia hồi tháng 1 đưa tin Việt Nam đang trên đà vượt Thái Lan về tổng sản phẩm quốc nội (GDP) danh nghĩa ngay trong năm nay, qua đó trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia. Các hãng truyền thông Thái Lan như Khaosod và The Nation nhanh chóng đăng tải lại thông tin này chỉ vài ngày sau đó, trong khi truyền thông nhà nước Việt Nam cũng tích cực hưởng ứng câu chuyện này.

Nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02% trong năm 2025, thuộc nhóm có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, đưa GDP danh nghĩa lên khoảng 514 tỷ USD. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân đạt 27,6 tỷ USD trong năm 2025, mức cao nhất trong 5 năm.

Các con số của Thái Lan có vẻ khiêm tốn hơn nếu so sánh, dù thực tế vẫn tốt hơn những dự báo bi quan nhất. Theo Hội đồng Phát triển Kinh tế và Xã hội Quốc gia Thái Lan (NESDC), nền kinh tế nước này tăng trưởng 2,4% trong năm 2025, vượt dự báo. Cơ quan này sau đó đã nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 lên khoảng 1,5-2,5%. OECD đưa ra mức dự báo ở đáy của khoảng này, chỉ 1,5%, vẫn là tốc độ thấp nhất trong số các nền kinh tế lớn của ASEAN.

Việt Nam và Thái Lan đang ở đâu trên đường đua kinh tế?

Cũng Theo Thaiger, xét trên quy mô hiện tại, Thái Lan vẫn đang có nền kinh tế lớn hơn Việt Nam. Tuy nhiên, khoảng cách này đang được đặt trong bối cảnh Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao và được dự báo sẽ tiếp tục cải thiện vị thế trong những năm tới.

Dữ liệu của Ngân hàng Thế giới cho thấy GDP danh nghĩa của Thái Lan đạt 577 tỷ USD trong năm 2025, trong khi Việt Nam đạt 514 tỷ USD. Khoảng cách hơn 60 tỷ USD cho thấy hai nền kinh tế hiện đã ở khá gần nhau về quy mô, đặc biệt khi đặt cạnh tốc độ tăng trưởng khác biệt trong những năm gần đây.

Tại một cuộc họp báo hồi tháng 2, bà Kristy Hsu, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ASEAN Đài Loan thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế Chung-Hua, nhận định Việt Nam chưa vượt Thái Lan. Dựa trên dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), bà tính toán rằng ngay cả trong kịch bản Việt Nam tăng trưởng 10% còn Thái Lan tăng trưởng 2%, khoảng cách GDP danh nghĩa vẫn chưa thể được thu hẹp hoàn toàn trong năm 2026.

Theo bà, thứ hạng GDP danh nghĩa cũng có thể thay đổi khá nhanh do chịu tác động của biến động tỷ giá. Vì vậy, việc so sánh quy mô kinh tế giữa hai nước cần được nhìn trong một khoảng thời gian đủ dài, thay vì chỉ dựa vào một năm cụ thể.

Xét về GDP bình quân đầu người, khoảng cách hiện vẫn đáng kể. Theo Cục Thống kê Quốc gia Việt Nam, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt 5.026 USD trong năm 2025. Trong khi đó, con số của Thái Lan là 8.201 USD, tăng từ 7.539 USD một năm trước, theo số liệu của NESDC.

Việt Nam có hơn 100 triệu dân, so với 66 triệu người của Thái Lan. Quy mô dân số lớn là một trong những yếu tố giúp Việt Nam có tổng GDP ngày càng lớn, đồng thời tạo ra thị trường nội địa rộng và nguồn lực lao động đáng kể cho quá trình phát triển kinh tế.

Đáng chú ý, triển vọng dài hạn đang cho thấy vị thế của Việt Nam có thể tiếp tục cải thiện. Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Kinh doanh (CEBR) tại London, trong bảng xếp hạng World Economic League Table, dự báo Việt Nam sẽ vượt Thái Lan sau năm 2028. Đến năm 2035, GDP Việt Nam được dự báo đạt khoảng 994 tỷ USD, đồng thời vượt cả Singapore.

Như vậy, xét ở thời điểm hiện tại, Thái Lan vẫn có quy mô kinh tế lớn hơn, nhưng khoảng cách không quá xa và triển vọng dài hạn đang mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam. Nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng tích cực, Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục cải thiện vị thế và tiến tới vượt Thái Lan về quy mô nền kinh tế trong những năm tới.

Những dữ liệu trên cũng cho thấy việc mở rộng quy mô GDP là một dấu mốc đáng chú ý trong tiến trình phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Song song với đó, trọng tâm trong giai đoạn tới của Việt Nam sẽ là tiếp tục nâng cao thu nhập bình quân đầu người, cải thiện năng suất lao động và củng cố nền tảng tăng trưởng bền vững, qua đó từng bước nâng cao chất lượng sống của người dân.

Việt Nam đang bứt phá ở những lĩnh vực nào?

Có một cuộc đua được Thaiger nhắc đến khi đề cập điều mà Việt Nam đã thực sự vượt lên. Đó là xuất khẩu.

Theo số liệu được Reuters dẫn lại, xuất khẩu của Việt Nam đạt 475 tỷ USD trong năm 2025, tăng 17% so với một năm trước, nhờ hoạt động lắp ráp các sản phẩm điện tử cho Samsung, Apple và nhiều tập đoàn đa quốc gia khác.

Trong khi đó, xuất khẩu của Thái Lan đạt 335,1 tỷ USD, tăng mạnh 12,7% nhưng vẫn thấp hơn Việt Nam tới 140 tỷ USD. Đáng chú ý, cách đây chưa đầy một thập kỷ, Việt Nam còn là quốc gia có kim ngạch xuất khẩu thấp hơn Thái Lan.

Tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam giờ đây lần đầu tiên vượt 930 tỷ USD, đưa nước này vào nhóm 25 nền kinh tế có hoạt động thương mại lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, vẫn có một điểm cần lưu ý là sự phụ thuộc vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Các doanh nghiệp FDI chiếm 77% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Dù vậy, với vai trò là điểm đến thu hút các nhà máy rời khỏi Trung Quốc, Việt Nam đã vượt Thái Lan một cách rõ rệt. Trong khi đó, ngành ô tô chủ lực của Thái Lan đang thu hẹp. Suzuki đã rút khỏi hoạt động sản xuất ô tô tại Thái Lan, còn Honda cũng cắt giảm sản lượng.

Bên cạnh kim ngạch xuất nhập khẩu, Việt Nam đã có một năm 2025 kỷ lục khi đón 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với cùng kỳ và cao hơn gần 18% so với mức đỉnh trước đại dịch.

Đáng chú ý, Việt Nam đã vượt Thái Lan để trở thành điểm đến hàng đầu của du khách Trung Quốc, đón 5,3 triệu lượt khách, so với 4,47 triệu lượt của Thái Lan. Kết quả này diễn ra sau khi lượng khách Trung Quốc đến Thái Lan sụt khoảng 34%, trong bối cảnh xuất hiện những lo ngại về an toàn liên quan đến các an ninh trong nước.

Lượng khách quốc tế đến Thái Lan đã giảm 7,23%, xuống còn 32,97 triệu lượt trong năm 2025, đánh dấu lần đầu tiên trong nhiều năm lượng khách giảm theo năm nếu không tính giai đoạn Covid-19. Malaysia đã thay thế Trung Quốc trở thành thị trường nguồn khách lớn nhất của Thái Lan.

Tuy nhiên, khoảng cách đáng kể vẫn còn đó. Năm 2025, Thái Lan thu hút lượng du khách nhiều hơn Việt Nam khoảng 11 triệu lượt, tiếp tục giữ vị thế quốc gia đón nhiều khách nhất Đông Nam Á và đứng thứ 8 thế giới. Xét về doanh thu, bức tranh cũng tương tự. Tổng doanh thu du lịch của Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỉ đồng (khoảng 39 tỉ USD), bao gồm cả du lịch nội địa. Trong khi đó, Thái Lan thu về khoảng 80 tỉ USD.

Ông Yuthasak Supasorn, cựu Thống đốc Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT), đã chỉ ra nguyên nhân mang tính cơ cấu: tăng trưởng du lịch của Việt Nam vẫn dựa nhiều vào số lượng hơn là giá trị, đồng nghĩa còn nhiều dư địa để tăng mức chi tiêu bình quân của mỗi du khách.

Một du khách đến Thái Lan trung bình lưu trú hơn 9 ngày và chi khoảng 47.000 baht mỗi chuyến. Điều này được hỗ trợ bởi thị trường khách đường dài đã phát triển lâu năm, trong đó Thái Lan đón hơn 10 triệu du khách có mức chi tiêu cao trong năm 2025.

Khoảng cách Việt Nam - Thái Lan sẽ thay đổi ra sao?

Bài viết trên Thaiger cho rằng nhân khẩu học có thể là thách thức khắc nghiệt nhất đối với Thái Lan trong cuộc đua dài hạn với Việt Nam. Độ tuổi trung vị của người dân Thái Lan hiện là 40, cao hơn đáng kể so với mức 30 của Việt Nam. Điều này đồng nghĩa lực lượng lao động Thái Lan đang dần thu hẹp, trong khi Việt Nam vẫn bước vào giai đoạn có lực lượng lao động ở độ tuổi và năng suất cao.

Không chỉ đối mặt với áp lực từ dân số, Thái Lan còn chịu sức ép từ nền kinh tế trong nước. Nợ hộ gia đình nước này đạt 16,44 nghìn tỷ baht vào cuối năm 2025, tương đương 86,7% GDP. Theo dữ liệu của Ngân hàng Trung ương Thái Lan, đây là một trong những mức cao nhất châu Á, qua đó gây sức ép lên tiêu dùng nội địa - động lực vốn được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Trong lĩnh vực du lịch, những thách thức trên càng đáng lưu ý khi Thái Lan đang đứng trước nguy cơ mất dần lợi thế đối với các thế hệ du khách mới. Hiệp hội Đại lý Du lịch Thái Lan cảnh báo, nếu không thích ứng trong vòng 5-10 năm tới, nước này có thể mất du khách Gen Z, người làm việc từ xa và thế hệ du khách Trung Quốc mới vào tay Việt Nam.

Hiệp hội cho rằng Thái Lan cần thay đổi cách tiếp cận, thay vì tiếp tục chạy theo số lượng khách. Nước này cần đưa vấn đề an toàn trở thành một ưu tiên thực sự ở cấp quốc gia, đồng thời làm mới các sản phẩm du lịch đã trở nên cũ kỹ, chuyển trọng tâm từ việc đáp ứng một danh sách điểm đến sang tạo ra những trải nghiệm hấp dẫn hơn cho du khách.

Sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng cũng cho thấy Việt Nam đang có thêm dư địa để thu hẹp khoảng cách với Thái Lan trong dài hạn. Nếu duy trì mức tăng trưởng 8% mỗi năm, quy mô nền kinh tế có thể tăng gấp đôi sau khoảng 9 năm, trong khi với tốc độ 2%, thời gian này sẽ kéo dài khoảng 35 năm.

Điều đó cho thấy Việt Nam không nhất thiết phải vượt Thái Lan ngay ở mọi lĩnh vực. Nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, khoảng cách giữa hai nền kinh tế có thể từng bước được thu hẹp trong những năm tới.

Ở thời điểm hiện tại, Thái Lan vẫn có quy mô nền kinh tế và thị trường du lịch lớn hơn, đồng thời thu nhập bình quân đầu người cao hơn Việt Nam. Tuy nhiên, Việt Nam đang cho thấy tốc độ phát triển đáng chú ý và đã vượt Thái Lan về xuất khẩu.

Vì vậy, câu chuyện Việt Nam - Thái Lan hiện không chỉ nằm ở việc ai đang dẫn trước, mà còn ở tốc độ thay đổi của mỗi nền kinh tế. Nếu duy trì được đà tăng trưởng và những động lực phát triển hiện nay, Việt Nam có nhiều cơ sở để tiếp tục thu hẹp khoảng cách và tiến gần hơn tới việc vượt Thái Lan trong những năm tới.