Bắt ‘ông trùm từ thiện’ sở hữu đế chế hơn 387.000 tỷ đồng, cấm tham gia thị trường chứng khoán suốt đời

Ông Ngải Lộ Minh (Ai Luming) – tỷ phú nổi tiếng sinh ra tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc liên tục đón nhận những cú sốc pháp lý nghiêm trọng.

Theo tiết lộ từ luật sư Lan Hòa trên mạng xã hội Weibo, ngày 8/7/2026, vị doanh nhân 69 tuổi Ngải Lộ Minh đã bị Công an thành phố Vũ Hán tạm giữ hình sự do nghi vấn huy động tiền gửi trái phép. Hiện ông đang bị giam giữ tại Trại tạm giam số 2 thành phố Vũ Hán.

Song song với quá trình điều tra hình sự, các cơ quan quản lý thị trường chứng khoán cũng liên tiếp đưa ra án phạt khắt khe đối với ông.

Tối ngày 18/9/2026, Công ty Cổ phần Cáp treo Tam Đặc (SanTe Cableways) thông báo đã nhận được Quyết định Xử phạt Hành chính từ Cục Quản lý Chứng khoán Hồ Bắc. Do chỉ đạo công ty này thực hiện hành vi chiếm dụng vốn phi hoạt động hàng tỷ nhân dân tệ cho Tập đoàn Đương Đại và bỏ sót thông tin nghiêm trọng trong Báo cáo thường niên 2019 - 2020, ông Ngải Lộ Minh (với tư cách người kiểm soát thực tế khi đó) bị phạt 11 triệu nhân dân tệ (hơn 42,6 tỷ đồng) và bị áp dụng biện pháp cấm tham gia thị trường chứng khoán suốt đời.

Công ty Cáp treo Tam Đặc bị phạt 10,5 triệu nhân dân tệ (gần 40,7 tỷ đồng), cùng 4 cựu lãnh đạo bị phạt tổng cộng 11,4 triệu nhân dân tệ (khoảng 41,2 tỷ đồng).

Trước đó, ngày 6/7/2026, ông Ngải Lộ Minh đã bị phạt 5 triệu nhân dân tệ (gần 19,4 tỷ đồng) và nhận án cấm tham gia thị trường chứng khoán suốt đời do các vi phạm công bố thông tin liên quan đến Công ty Chứng khoán Thiên Phong (TF Securities).

Vào cuối năm 2025, vị tỷ phú này cũng từng bị phạt 3,9 triệu nhân dân tệ (hơn 15,1 tỷ đồng) và cấm hoạt động chứng khoán 7 năm trong vụ án sai phạm báo cáo tài chính tại Công ty Dược phẩm Nhân Phúc (Humanwell Healthcare).

Tổng cộng, cá nhân ông Ngải Lộ Minh cùng các đơn vị liên quan phải nộp phạt hàng chục triệu nhân dân tệ (tương đương gần 43 tỷ đồng đối với khoản phạt cá nhân gần nhất), chính thức khép lại mọi cơ hội quay trở lại thị trường vốn.

Hành trình từ “thu gom nước tiểu” đến gây dựng đế chế hơn 387.000 tỷ đồng

Sinh năm 1957 tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, Ngải Lộ Minh có xuất thân học thuật ấn tượng. Trúng tuyển Khoa Triết học - Đại học Vũ Hán năm 1978 sau thời gian làm công nhân bốc vác, ông tiếp tục hoàn thành chương trình Thạc sĩ Triết học, từng một mình chèo thuyền cao su từ thượng nguồn đến cửa sông Trường Giang năm 1986 và sau đó lấy bằng Tiến sĩ Kinh tế học vào năm 1999.

Năm 1988, ở tuổi 31, ông từ bỏ công việc giảng dạy tại Trường Đảng Tỉnh ủy Hồ Bắc, cùng 6 cựu sinh viên Đại học Vũ Hán góp 2.000 nhân dân tệ (hơn 7,7 triệu đồng) thành lập Viện Nghiên cứu Công nghệ Sinh hóa Đương Đại Hồng Sơn – tiền thân của Tập đoàn Đương Đại.

Khởi đầu gian khó, Ngải Lộ Minh cùng các cộng sự hằng ngày đạp xe ba bánh qua các nhà vệ sinh công cộng khắp Vũ Hán thu gom nước tiểu để chiết xuất urokinase xuất khẩu. “Hũ vàng” đầu tiên này trở thành bệ phóng giúp ông bước chân vào ngành dược phẩm.

Năm 1993, ông Ngải Lộ Minh đồng sáng lập Công ty Cổ phần Công nghiệp Công nghệ cao Đương Đại Vũ Hán và đưa doanh nghiệp này niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải vào năm 1997 (sau đổi tên thành Công ty Dược phẩm Nhân Phúc). Thông qua thâu tóm Tập đoàn Dược phẩm Nghi Xương, Nhân Phúc giành quyền sản xuất thuốc gây mê độc quyền, trở thành “gã khổng lồ” dược phẩm nội địa.

Không dừng lại ở đó, ông Ngải Lộ Minh đã đẩy mạnh bành trướng trên thị trường tài chính. Tập đoàn Đương Đại lần lượt thâu tóm quyền kiểm soát Công ty Cáp treo Tam Đặc (năm 2013) và Công ty Đương Đại Minh Thành (năm 2015).

Ở thời kỳ đỉnh cao, Tập đoàn Đương Đại từng sở hữu tổng tài sản tới hơn 100 tỷ nhân dân tệ (hơn 387.366 tỷ đồng), tham gia kinh doanh ở khắp các lĩnh vực: dược phẩm, văn hóa du lịch, điện ảnh, thể thao và tài chính. Bản thân ông Ngải Lộ Minh từng xếp thứ 594 trong Danh sách đại gia Hurun (Hồ Nhuận) năm 2020 với khối tài sản 10 tỷ nhân dân tệ (gần 38.737 tỷ đồng).

Tỷ phú từ thiện và “chiếc áo rộng quá khổ”

Bên cạnh vai trò doanh nhân, Ngải Lộ Minh từng được biết đến là một nhà hoạt động xã hội sôi nổi. Ông từng là Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng ban Dân thôn Tân Hồng (Vũ Hán) suốt hơn 20 năm, Chủ tịch nhiệm kỳ 7 của Hiệp hội Sinh thái Alashan SEE và là Ủy viên Hội đồng Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) Trung Quốc.

Doanh nhân họ Ngải còn được coi là một trong những “ông trùm từ thiện” nổi tiếng nhất tại quốc gia này.

Ông Ngải Lộ Minh nhiều lần đứng trong Bảng xếp hạng Tình nguyện Từ thiện Trung Quốc của tạp chí danh tiếng Forbes (Mỹ). Năm 2019, ông xếp thứ 52 trên bảng xếp hạng này với số tiền quyên góp 70 triệu nhân dân tệ (hơn 271 tỷ đồng). Năm 2021, tỷ phú này nhận danh hiệu “Tiên phong Trách nhiệm của năm”. Tổng số tiền đóng góp xã hội tích lũy của doanh nhân Ngải Lộ Minh đã lên tới 500 triệu nhân dân tệ (gần 1.937 tỷ đồng).

Tuy nhiên, đằng sau hào quang từ thiện là mô hình quản trị doanh nghiệp tiềm ẩn nhiều dư nợ nguy hiểm. Từ sau năm 2015, ông Ngải Lộ Minh dần rút lui khỏi việc quản lý trực tiếp và chuyển giao cho đội ngũ điều hành trẻ. Việc lạm dụng đòn bẩy tài chính, phát hành trái phiếu tràn lan, thế chấp cổ phần và đảo vốn ngắn hạn để nuôi bộ máy đa ngành đã đẩy Tập đoàn Đương Đại lâm vào vòng xoáy nợ nần khiến nó như đang phải khoác một “chiếc áo rộng quá khổ”.

Đế chế gần 4 thập kỷ tan thành mây khói

Năm 2021, khủng hoảng thanh khoản của Tập đoàn Đương Đại bùng nổ. Đến tháng 4 năm 2022, lô trái phiếu “19 Hán Đương Khoa MTN001” chính thức vỡ nợ, kéo theo chuỗi hiệu ứng domino.

Tháng 9 năm 2024, Tòa án Nhân dân Trung cấp Vũ Hán chấp thuận đơn xin phá sản tái cơ cấu Tập đoàn Đương Đại từ các chủ nợ. Đến năm 2025, công ty con của Tập đoàn Chiêu Thương Cục (CMG) đã chi 11,8 tỷ nhân dân tệ (hơn 45.709 tỷ đồng) để tham gia tái cơ cấu, qua đó quyền kiểm soát Công ty Dược phẩm Nhân Phúc – tài sản cốt lõi nhất của ông Ngải Lộ Minh – chính thức đổi chủ.

Đối với Công ty Cáp treo Tam Đặc, sau khi các khoản vốn bị chiếm dụng (lên tới hàng tỷ nhân dân tệ giai đoạn 2019 - 2022) được hoàn trả đầy đủ, công ty này đã quay trở lại thuộc quyền điều hành của doanh nghiệp Nhà nước Vũ Hán Cao Khoa từ giữa năm 2023, giúp hoạt động kinh doanh cốt lõi dần ổn định trở lại.

Từng cúi đầu xin lỗi đối tác trong một bữa tiệc vào năm 2023 với mong muốn “nếu có cơ hội sẽ bắt đầu lại từ đầu”, nhưng những vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong quá khứ đã không cho ông Ngải Lộ Minh cơ hội thứ hai. Đế chế thương mại từng có giá trị hơn 387.000 tỷ đồng do ông gầy dựng suốt gần 4 thập kỷ qua đã chính thức sụp đổ hoàn toàn.

Theo Sohu/Baidu