Bộ Nội vụ lên tiếng về những trường hợp chi sai chế độ Nghị định 178

Chiều 11/9, Bộ Nội vụ tổ chức họp báo quý III/2026, thông tin về việc thực hiện chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức nghỉ việc do sắp xếp bộ máy, trong đó có những sai sót được Kiểm toán Nhà nước chỉ ra và yêu cầu rà soát, xử lý.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết việc tinh gọn, sắp xếp bộ máy từ Trung ương đến địa phương là cuộc cải cách quy mô lớn, chưa có tiền lệ, khiến một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức phải rời bộ máy. Nghị định 178 được Chính phủ ban hành cuối năm 2024, sau đó được sửa đổi, bổ sung bằng Nghị định 67/2025, thể hiện trách nhiệm của Đảng, Nhà nước với những người nghỉ việc do sắp xếp.

Theo ông Thắng, Nghị định 178 không nhằm mục tiêu giảm con người, giảm số lượng mà là tinh giản để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Chính sách này quy định chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và lực lượng vũ trang chịu tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy. Tùy đối tượng, thời gian công tác và số năm còn lại đến tuổi nghỉ hưu, người nghỉ việc có thể hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc.

Tuy nhiên, do quá trình triển khai diễn ra trên phạm vi rộng, trong thời gian gấp và yêu cầu cao, ông Thắng cho rằng khó tránh khỏi thiếu sót, xuất phát từ nhận thức, cách hiểu và tổ chức thực hiện ở một số nơi. Một số trường hợp đã xảy ra sai sót như Kiểm toán Nhà nước chỉ ra, liên quan đến trách nhiệm, nhận thức, cách hiểu và cách làm.

Cuối tháng 7, Kiểm toán Nhà nước báo cáo Thủ tướng kết quả kiểm toán việc thực hiện chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động nghỉ việc do sắp xếp bộ máy. Kết quả được lập từ kiểm toán chọn mẫu tại 10 địa phương và 4 cơ quan Trung ương, không phải rà soát toàn bộ hồ sơ trên cả nước.

10 địa phương được kiểm toán gồm Hà Nội, TP HCM, Đồng Nai, Lâm Đồng, Đăk Lăk, Gia Lai, Tây Ninh, Cần Thơ, Cà Mau và Sơn La. Bốn cơ quan Trung ương gồm Văn phòng Chính phủ và các Bộ Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa Thể thao và Du lịch, Xây dựng.

Qua kiểm toán, một số trường hợp được xác định đối tượng, tính toán chế độ chưa đúng. Riêng tại Sơn La có trường hợp chi sai đối tượng và chưa thu hồi hết kinh phí.

Tại họp báo, ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế, Bộ Nội vụ, cho biết trong phạm vi hồ sơ được Kiểm toán Nhà nước chọn mẫu, số trường hợp vi phạm, sai sót không lớn, chiếm chưa đến 1%. Theo ông, những sai sót được Kiểm toán Nhà nước chỉ ra chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện.

Đánh giá chung quá trình sắp xếp các bộ, ngành, cơ quan, các khối đoàn thể, ông Nam cho biết các đơn vị đều thực hiện tốt, giải quyết kịp thời cho các đối tượng chịu sự tác động. Kiểm toán Nhà nước cũng đánh giá kết quả thực hiện của các bộ, ngành, địa phương tương đối tốt; các kiến nghị của kiểm toán không lớn, tỷ lệ khoảng 0,3%, chủ yếu do khâu tổ chức thực hiện.

Sau khi Kiểm toán Nhà nước báo cáo Thủ tướng, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký văn bản đề nghị các bộ, ngành, cơ quan và địa phương căn cứ kết luận kiểm toán để rà soát tổng thể, xác định các vấn đề được nêu.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Nội vụ cũng đã có văn bản gửi các địa phương yêu cầu tổng hợp, báo cáo về Bộ trước ngày 15/9. Các nội dung báo cáo, giải trình cụ thể sẽ được Bộ Nội vụ rà soát và tổng hợp trên cơ sở kết quả kiểm tra, kiểm toán.

Ông Nam cho biết theo Nghị định 178 và Nghị định 67, Chính phủ đã phân cấp triệt để cho các cơ quan, bộ, ngành và địa phương chịu trách nhiệm trong việc xác định đúng đối tượng, thực hiện đầy đủ, đúng quy trình. Khi xác định đúng đối tượng thì phải tính toán, chi trả đúng chế độ và kịp thời.

Đại diện Bộ Nội vụ cũng cho rằng các chính sách được ban hành là đúng đắn và kịp thời, các địa phương đã triển khai ngay sau khi thực hiện sắp xếp bộ máy. Tuy nhiên, các địa phương, bộ, ngành không tránh khỏi những cách hiểu và cách làm chưa thực sự thống nhất.

Về xử lý các trường hợp sai phạm, ông Vũ Hải Nam nêu rõ, khi phát hiện sai phạm, các bộ, ngành, địa phương sau khi xác định đúng đối tượng vi phạm phải chủ động khắc phục, xử lý kịp thời và thu hồi lại chính sách. Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cũng khẳng định các trường hợp chi sai chế độ theo Nghị định 178 sẽ bị xử lý nghiêm, thu hồi tiền để không thất thoát ngân sách Nhà nước.

Sau khi rà soát, những vấn đề đã rõ phải được chủ động khắc phục, xử lý; trường hợp vượt thẩm quyền sẽ được Bộ Nội vụ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng xem xét. Theo Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng, tinh thần xử lý là nghiêm sau khi có kết quả rà soát, không để thất thoát ngân sách Nhà nước nhưng vẫn bảo đảm bộ máy đủ năng lực, nhân lực thực hiện nhiệm vụ.

Với những người được cho nghỉ không đúng chính sách, việc có trở lại làm việc hay không sẽ phụ thuộc nhu cầu nhân sự của từng cơ quan, địa phương. Ông Nam cho biết việc tiếp tục bố trí, sử dụng cán bộ thuộc trách nhiệm của địa phương, căn cứ nhu cầu vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế. Địa phương có trách nhiệm quan tâm bố trí; trường hợp đáp ứng yêu cầu làm việc trong cơ quan nhà nước thì các cơ quan, tổ chức có liên quan có trách nhiệm xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.

Liên quan việc chuẩn hóa tiêu chí, quy trình và trách nhiệm khi tiếp tục sắp xếp và áp dụng các chính sách mới, ông Nam cho biết mỗi chính sách được ban hành đều có mục tiêu và đối tượng thụ hưởng cụ thể. Các nghị định của Chính phủ và văn bản hướng dẫn của các bộ, đặc biệt là Bộ Nội vụ, đều quy định đầy đủ trình tự, thủ tục và làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân trong từng khâu.

Theo đó, các bộ, ngành, địa phương phải căn cứ quy định của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Nội vụ để thực hiện nghiêm túc về phạm vi, đối tượng, trình tự, thủ tục và tổ chức triển khai chi trả kịp thời theo quyết định.

Trong khi đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Nội vụ trong 4 tháng cuối năm 2026 là tham mưu nâng cao chất lượng, hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là ở cơ sở. Chánh Văn phòng Bộ Nội vụ Bùi Huy Tùng cho biết Bộ sẽ bám sát Kết luận số 76-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Kết luận số 64-KL/TW của Bộ Chính trị và các kết luận liên quan của Bộ Chính trị để chủ trì tham mưu sát, hiệu quả, nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp.

Bộ Nội vụ sẽ tập trung hoàn thiện mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân; hoàn thiện Tờ trình sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính và Nghị định số 307/2025/NĐ-CP về phân loại đơn vị hành chính.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ trình Chính phủ và hoàn thiện hồ sơ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về đơn vị hành chính đô thị cấp xã. Sau khi ban hành Nghị quyết về mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân, Bộ Nội vụ sẽ hướng dẫn hồ sơ đối với các địa phương cần thiết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã.

Bộ Nội vụ cũng xây dựng Đề án mô hình tự quản cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố, báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong tháng 9/2026.

Theo Kho bạc Nhà nước, đến cuối năm 2025, ngân sách đã chi 163.482 tỷ đồng cho 117.073 người nghỉ việc theo Nghị định 178.