Bộ Tài chính bổ sung một số điều về hạch toán thuế giao dịch tiền mã hoá

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 123/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 130/2025/TT-BTC về Hệ thống Mục lục ngân sách Nhà nước. Thông tư có hiệu lực từ ngày 21/8/2026.

Đáng chú ý, văn bản bổ sung các tiểu mục riêng để hạch toán khoản thu thuế phát sinh từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa.

Bổ sung mã thuế riêng cho tài sản mã hóa

Cụ thể, Bộ Tài chính bổ sung Tiểu mục 1016 “Thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa” thuộc Mục 1000 “Thuế thu nhập cá nhân”.

Tương tự, Tiểu mục 1059 “Thuế thu nhập doanh nghiệp từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa” được bổ sung vào Mục 1050 về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Như vậy, các khoản thuế phát sinh từ hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa đã được tách thành các tiểu mục riêng trong hệ thống hạch toán ngân sách Nhà nước.

Thông tư 123/2026/TT-BTC đồng thời bổ sung Tiểu mục 4954 về tiền chậm nộp thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa và Tiểu mục 4955 về tiền chậm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp từ hoạt động này.

Nội dung Tiểu mục 4917 về “Tiền chậm nộp thuế thu nhập cá nhân” được sửa thành “Tiền chậm nộp thuế thu nhập cá nhân (không bao gồm tiền chậm nộp thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa)".

Tương tự, Tiểu mục 4918 về tiền chậm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp cũng tách riêng phần phát sinh từ hoạt động tài sản mã hóa.

Việc bổ sung các mã thu ngân sách riêng không đồng nghĩa Thông tư 123/2026/TT-BTC tạo ra một sắc thuế mới đối với Bitcoin hay các loại tài sản mã hóa. Chính sách thuế đối với lĩnh vực này đã được quy định tại các văn bản trước đó.

Từ khung thí điểm đến quy định thuế

Nền tảng pháp lý ban đầu được thiết lập tại Nghị quyết 05/2025/NQ-CP ngày 9/9/2025 về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam trong thời gian 5 năm.

Nghị quyết đưa tài sản mã hóa vào khuôn khổ quản lý chính thức và giao Bộ Tài chính hướng dẫn chính sách thuế đối với thị trường này.

Đến ngày 27/3/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 32/2026/TT-BTC, quy định về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa.

Theo quy định này, hoạt động chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng.

Đối với cá nhân, không phân biệt cá nhân cư trú hay không cư trú, thuế thu nhập cá nhân được xác định bằng 0,1% trên giá chuyển nhượng của từng lần giao dịch.

Đối với tổ chức trong nước, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản mã hóa chịu thuế thu nhập doanh nghiệp với thuế suất 20% trên thu nhập chịu thuế.

Trong khi đó, tổ chức nước ngoài chuyển nhượng tài sản mã hóa tại Việt Nam thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ chịu mức thu 0,1% trên doanh thu của từng lần chuyển nhượng.

Việc Thông tư 123/2026/TT-BTC bổ sung các tiểu mục riêng cho thấy cơ chế quản lý tài sản mã hóa tiếp tục được hoàn thiện.

Về nguyên tắc, khi một nguồn thu có tiểu mục riêng, cơ quan quản lý có thể hạch toán và theo dõi khoản thu đó độc lập thay vì gộp vào nhóm thuế thu nhập chung. Việc bổ sung riêng các mã tiền chậm nộp cũng tạo cơ sở để bóc tách sâu hơn dữ liệu ngân sách liên quan đến tài sản mã hóa.

Khi thị trường vận hành và phát sinh số thu, hệ thống ngân sách sẽ có cơ sở để xác định số thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và tiền chậm nộp phát sinh từ hoạt động tài sản mã hóa.