Chưa từng có: Việt Nam nhập siêu vượt 20 tỷ USD, cao nhất hơn 30 năm
Cán cân thương mại của Việt Nam lần đầu tiên ghi nhận mức nhập siêu vượt 20 tỷ USD sau hơn ba thập kỷ, trong bối cảnh nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng con số này chưa phải tín hiệu đáng lo khi phần lớn kim ngạch nhập khẩu vẫn phục vụ sản xuất, đầu tư và mở rộng năng lực của nền kinh tế.
Nhập siêu lần đầu vượt mốc 20 tỷ USD
Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong kỳ 1 tháng 7 (từ ngày 1 đến 15/7), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 51,54 tỷ USD, giảm 2,6% so với nửa cuối tháng 6.
Trong đó, xuất khẩu đạt 23,95 tỷ USD, giảm 9,7%. Lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 15/7, kim ngạch xuất khẩu đạt 290,52 tỷ USD, tăng 21,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu trong nửa đầu tháng 7 đạt 27,59 tỷ USD, tăng 4,6%. Lũy kế đến ngày 15/7, tổng trị giá nhập khẩu đạt 310,98 tỷ USD, tăng tới 34,4%.
Nhờ đó, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đã vượt 601,5 tỷ USD, tăng 27,8% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, cán cân thương mại tiếp tục thâm hụt 3,64 tỷ USD trong nửa đầu tháng 7, đưa mức nhập siêu lũy kế từ đầu năm lên 20,46 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên Việt Nam ghi nhận mức thâm hụt thương mại vượt ngưỡng 20 tỷ USD sau hơn 30 năm hội nhập.
Nếu cùng kỳ năm 2025, Việt Nam còn xuất siêu khoảng 7,7 tỷ USD thì đến nay cán cân thương mại đã đảo chiều mạnh.
Chuyên gia: Nhập siêu hiện nay chưa đáng lo
Dù mức nhập siêu lập kỷ lục, nhiều chuyên gia cho rằng đây chưa phải là tín hiệu tiêu cực.
Trao đổi tại họp báo của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) ngày 17/7, ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, nhận định nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu chủ yếu phản ánh nhu cầu lớn đối với máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Theo ông, điều này cho thấy nền kinh tế đang mở rộng năng lực sản xuất hơn là gia tăng nhập khẩu phục vụ tiêu dùng.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý Việt Nam cần phát triển mạnh hơn ngành công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu để gia tăng giá trị trong nước.
Cùng quan điểm, ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, cho rằng khoảng 95-96% giá trị nhập siêu hiện nay đến từ hàng hóa đầu vào phục vụ sản xuất.
"Tôi cho rằng câu chuyện nhập siêu hiện nay mang ý nghĩa tích cực. Chỉ khi nhập siêu xuất phát từ hàng tiêu dùng hoặc các khoản nhập khẩu không phục vụ sản xuất thì mới đáng lo ngại", ông Giáp nhận định.
Theo phân tích của SSI Research, mức nhập siêu hiện nay chủ yếu phản ánh chu kỳ đầu tư của nền kinh tế khi doanh nghiệp tăng mạnh nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu để mở rộng sản xuất.
Đáng chú ý, phần lớn mức thâm hụt thương mại tập trung ở khu vực doanh nghiệp trong nước, trong khi khu vực FDI vẫn duy trì xuất siêu.
Theo SSI Research, điều quan trọng là khả năng chuyển hóa lượng máy móc, thiết bị và nguyên liệu nhập khẩu thành năng lực sản xuất mới trong những quý tới.
Nếu xuất khẩu tăng tốc trong nửa cuối năm khi các dự án mới đi vào hoạt động, nhập siêu sẽ dần thu hẹp và áp lực lên tỷ giá cũng giảm bớt. Ngược lại, nếu năng lực sản xuất không được cải thiện tương xứng, nhập siêu có thể trở thành lực cản đối với tăng trưởng và tạo thêm áp lực lên dự trữ ngoại hối.
Các chuyên gia của SSI Research cho rằng những tín hiệu rõ nét hơn về xu hướng này nhiều khả năng sẽ xuất hiện từ quý III/2026.
