TS. Cấn Văn Lực: Điều đáng lo lúc này không phải là nhập siêu

Nhập siêu chủ yếu phục vụ sản xuất

Phát biểu tại sự kiện do Batdongsan.com.vn tổ chức ngày 14/7, TS. Cấn Văn Lực cho biết kinh tế thế giới hiện tồn tại song song ba điểm sáng và bốn thách thức lớn.

Theo ông, điểm tích cực đầu tiên là kinh tế toàn cầu vẫn duy trì tăng trưởng khoảng 2,5% trong năm nay, dù thấp hơn mức khoảng 3% của năm trước do tác động từ các xung đột địa chính trị và giá năng lượng leo thang. Trong bối cảnh hiện nay, đây vẫn là mức tăng trưởng tương đối tích cực.

Điểm sáng thứ hai là lạm phát toàn cầu đang dần được kiểm soát. Dù rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu, nhiều khả năng các căng thẳng sẽ từng bước chuyển sang quá trình đàm phán, tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất ổn định hơn trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, làn sóng đầu tư mới vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, bán dẫn, công nghệ số, năng lượng sạch và chuyển đổi năng lượng đang tạo động lực tăng trưởng cho nhiều nền kinh tế. Ông dẫn chứng Đài Loan dự kiến tăng trưởng gần 4,9% trong năm nay nhờ bứt phá của các ngành công nghệ cao, trong khi Hàn Quốc cũng ghi nhận xu hướng tương tự.

Ở chiều ngược lại, TS. Cấn Văn Lực cho rằng kinh tế thế giới vẫn phải đối mặt với nhiều rủi ro như xung đột địa chính trị, đà tăng trưởng chậm lại của các nền kinh tế lớn và những thách thức liên quan đến an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng.

Đề cập đến diễn biến thương mại của Việt Nam, TS. Cấn Văn Lực cho biết xuất khẩu thời gian qua tăng khoảng 21%, trong khi nhập khẩu tăng tới 33%, khiến nhiều ý kiến lo ngại về tình trạng nhập siêu.

Tuy nhiên, theo ông, chưa nên nhìn nhận đây là tín hiệu tiêu cực.

"Chúng ta không nên quá lo lắng về câu chuyện nhập siêu ở thời điểm hiện nay", ông nói.

Theo phân tích của vị chuyên gia, có hai nguyên nhân chính khiến nhập khẩu tăng mạnh. Thứ nhất, doanh nghiệp chủ động nhập khẩu nguyên vật liệu và hàng hóa để dự trữ trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều bất định, nhằm đảm bảo nguồn cung cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thứ hai, giá nhiều loại hàng hóa trên thế giới, đặc biệt là năng lượng, tăng lên khiến giá trị nhập khẩu của Việt Nam cũng tăng tương ứng.

"Nhập khẩu tăng trong giai đoạn này không phản ánh sự suy yếu của nền kinh tế mà cho thấy nhu cầu sản xuất vẫn đang được duy trì", TS. Cấn Văn Lực nhận định.

GDP có thể đạt khoảng 9%, lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát

Đánh giá triển vọng kinh tế trong nước, TS. Cấn Văn Lực cho rằng Việt Nam vẫn có nhiều cơ sở để duy trì đà tăng trưởng tích cực. Ông dự báo GDP năm 2026 có thể đạt khoảng 9%, dựa trên những tín hiệu tích cực của nền kinh tế thay vì chỉ là kỳ vọng.

Theo ông, áp lực lạm phát vẫn cần được theo dõi do ảnh hưởng từ giá năng lượng thế giới và lượng tiền cung ứng trong nước ở mức tương đối lớn. Dù vậy, lạm phát hiện vẫn được kiểm soát dưới mục tiêu 4,5% mà Quốc hội đề ra.

TS. Cấn Văn Lực dự báo sang năm, giá dầu có thể giảm từ khoảng 85-86 USD/thùng hiện nay xuống quanh 70 USD/thùng, góp phần giảm áp lực lạm phát và tạo dư địa thuận lợi hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, ông cho rằng mặt bằng lãi suất quốc tế sẽ khó giảm mạnh. Phần lớn các ngân hàng trung ương nhiều khả năng tiếp tục giữ lãi suất ở mức hiện tại để tránh nguy cơ lạm phát quay trở lại.

Đối với Mỹ, TS. Cấn Văn Lực dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất ít nhất đến hết năm nay.

"Điều đó đồng nghĩa mặt bằng lãi suất USD vẫn ở mức cao, tạo áp lực đáng kể lên lãi suất, tỷ giá và dòng vốn đầu tư của Việt Nam. Dòng vốn quốc tế luôn có xu hướng dịch chuyển tới những nơi có mức sinh lời hấp dẫn hơn", TS. Cấn Văn Lực nhận định.