Cổ phiếu dầu khí bùng nổ, chuyên gia khuyên nhà đầu tư nên đứng ngoài quan sát
Giá dầu tăng khoảng 30% từ đầu năm đã thổi bùng kỳ vọng vào nhóm cổ phiếu dầu khí. Song phía sau làn sóng tăng giá mạnh, cơ hội thực sự có thể chỉ tập trung ở một số mắt xích nhất định trong chuỗi giá trị của ngành.
Đà leo thang của giá dầu thế giới đang đưa nhóm cổ phiếu dầu khí trở lại tâm điểm chú ý của thị trường. Ngay đầu phiên giao dịch ngày 4/6, hàng loạt mã dầu khí bứt phá mạnh. GAS, BSR và PLX cùng tăng trên 3,5%, trong khi PLX tăng trần. Các cổ phiếu như PVD, PVS, PVT hay OIL cũng đồng loạt khởi sắc.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh. Phiên giao dịch ngày 3/6, dầu WTI tăng hơn 2% lên 96 USD/thùng, còn dầu Brent tiến sát mốc 98 USD/thùng. Thị trường năng lượng đang phản ứng trước những diễn biến căng thẳng mới tại Trung Đông, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Theo bà Trần Thị Khánh Hiền - Giám đốc Khối Nghiên cứu Chứng khoán MB (MBS), giá dầu hiện đã tăng khoảng 30% so với đầu năm, tạo ra những tác động tích cực đối với bức tranh kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong ngành dầu khí. Tuy nhiên, không phải tất cả doanh nghiệp đều được hưởng lợi như nhau.
"Nhà đầu tư không nên nhìn toàn ngành dầu khí như một nhóm đồng nhất", bà Hiền nhận định.
Theo chuyên gia MBS, nhóm doanh nghiệp thượng nguồn mới là đối tượng hưởng lợi rõ nét nhất khi giá dầu tăng. Mặt bằng giá cao giúp các hoạt động thăm dò, khai thác trở nên hiệu quả hơn về mặt kinh tế, đồng thời thúc đẩy nhu cầu đầu tư mới vào các dự án dầu khí.
Trong khi đó, nhóm trung nguồn như vận tải dầu khí, kho chứa và logistics có thể hưởng lợi gián tiếp nhờ nhu cầu tích trữ và luân chuyển nguồn cung tăng lên.
Ngược lại, nhóm hạ nguồn gồm các doanh nghiệp phân phối, bán lẻ xăng dầu lại chịu tác động phức tạp hơn. Biến động giá đầu vào, chênh lệch tồn kho và chính sách điều hành giá có thể khiến mức độ hưởng lợi không rõ ràng như kỳ vọng của thị trường.
Thực tế, diễn biến cổ phiếu dầu khí từ đầu năm cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ nét. Sau khi giá dầu tăng mạnh bởi căng thẳng địa chính trị, nhiều cổ phiếu ngành này đã ghi nhận mức tăng từ 30-70% chỉ trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, không ít mã sau đó cũng nhanh chóng điều chỉnh hàng chục phần trăm khi dòng tiền bắt đầu đánh giá lại triển vọng từng doanh nghiệp.
Điều đáng chú ý là giới phân tích hiện dự báo giá dầu trung bình năm 2026 có thể giảm dần trong nửa cuối năm, dao động quanh vùng 85-90 USD/thùng. Dù vẫn cao hơn năm trước, đây là kịch bản cho thấy phần lớn cú sốc tăng giá hiện tại có thể không kéo dài.
Trong bối cảnh đó, bà Hiền cho rằng nhà đầu tư cần thận trọng với tâm lý "đuổi giá" nhóm dầu khí. Mặt bằng giá dầu hiện nay đã tương đối cao, trong khi nhiều thông tin tích cực đã được phản ánh đáng kể vào giá cổ phiếu.
Nếu căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt đúng như kỳ vọng của thị trường, giá dầu hoàn toàn có thể bước vào nhịp điều chỉnh mới. Khi đó, tốc độ tăng của nhóm cổ phiếu dầu khí cũng có thể chậm lại đáng kể.
"Điều quan trọng không phải là câu chuyện tăng trưởng của ngành dầu khí có tích cực hay không, mà là định giá cổ phiếu hiện còn hấp dẫn hay không", chuyên gia MBS nhấn mạnh.
Theo đánh giá của bà Hiền, dầu khí vẫn là nhóm cổ phiếu mang tính chu kỳ cao, phù hợp hơn với các nhà đầu tư theo xu hướng hoặc giao dịch ngắn hạn thay vì chiến lược nắm giữ dài hạn hay tìm kiếm cổ tức ổn định. Với những nhà đầu tư đang đứng ngoài thị trường, việc chờ đợi những vùng giá hấp dẫn hơn có thể là lựa chọn hợp lý hơn là chạy theo đà tăng hiện tại.
