Đề xuất dùng máy đào hầm TBM cho dự án đường hầm gần 16km dưới lòng sông, vốn đầu tư gần 50.000 tỷ đồng

Ấn Độ vừa phê duyệt dự án hầm ngầm dưới nước đầu tiên của nước này, một công trình đường sắt kết hợp đường bộ dài 15,8 km được xây dựng bên dưới lòng sông Brahmaputra.

Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng tham vọng nhất tại khu vực Đông Bắc, nơi thường xuyên hứng chịu lũ lụt và có ý nghĩa chiến lược đặc biệt đối với quốc gia Nam Á này.

Theo kế hoạch được thông qua, hầm ngầm sẽ gồm hai ống hầm song song được đào dưới đáy sông Brahmaputra. Công trình là một phần của hành lang giao thông dài hơn 30 km, kết nối hai đoạn của tuyến quốc lộ liên bang.

Tổng vốn đầu tư dự án vượt 180 tỷ rupee (gần 50.000 tỷ đồng). Điểm đặc biệt là công trình được thiết kế để tích hợp cả đường bộ và đường sắt trong cùng một tuyến vượt sông ngầm. Khi hoàn thành, tuyến hầm sẽ rút ngắn thời gian di chuyển, bảo đảm giao thông thông suốt ngay cả trong mùa lũ.

Tuy nhiên, điều khiến dự án thu hút sự chú ý không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở độ phức tạp về kỹ thuật.

Sông Brahmaputra là một trong những con sông lớn nhất châu Á. Việc xây dựng một đường hầm bên dưới lòng sông được xem là thử thách kỹ thuật mà chỉ những quốc gia sở hữu năng lực hạ tầng và công nghệ cao mới có thể thực hiện.

Trái với hình dung về những đội thợ lặn làm việc dưới nước, phần lớn các đường hầm hiện đại được thi công bằng máy đào hầm TBM - cỗ máy hình trụ khổng lồ có khả năng khoan xuyên đất đá dưới lòng đất.

Khi hoạt động, đầu cắt quay của TBM sẽ nghiền nát đất đá và trầm tích phía trước, trong khi phía sau liên tục lắp đặt các vòng bê tông đúc sẵn tạo thành thành hầm.

Toàn bộ quá trình thi công diễn ra trong môi trường khô ráo, cách mặt đáy sông hàng chục mét, trong khi nước vẫn nằm phía trên công trình.

Đối với Brahmaputra, thách thức lớn nhất nằm ở điều kiện địa chất đặc biệt của bang Assam. Khu vực này có nền đất ngập nước, thường xuyên xảy ra động đất và chịu ảnh hưởng của các đợt lũ theo mùa khiến dòng chảy của sông thay đổi liên tục.

Điều đó đồng nghĩa với việc các kỹ sư phải thiết kế một công trình có khả năng chịu được áp lực nước lớn, rung chấn địa chất và các điều kiện khắc nghiệt trong nhiều thập kỷ.

Đây cũng là nguyên nhân khiến những dự án hầm ngầm dưới nước trên thế giới thường có chi phí rất cao và tiến độ kéo dài. Tuy nhiên, giới chuyên môn lưu ý rằng hiện dự án mới chỉ dừng ở giai đoạn được phê duyệt.

Từ khi được thông qua đến khi máy đào hầm chính thức khởi công, dự án còn phải trải qua nhiều năm hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật, cấp phép, đấu thầu và chuẩn bị thi công. Không ít công trình quy mô lớn trên thế giới đã gặp khó khăn trong giai đoạn chuyển từ kế hoạch sang thực tế.