Đề xuất ưu tiên nguồn lực triển khai tuyến đường sắt 187km kết nối Trung Quốc trước năm 2030

Mới đây, Bộ Xây dựng đã nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ninh do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát chuyển đến về việc chuyển kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo đó, cử tri Quảng Ninh ghi nhận, đánh giá cao chủ trương tăng cường kết nối chiến lược giữa Việt Nam và Trung Quốc, trong đó có dự án tuyến đường sắt Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng kết nối với tuyến đường sắt Phòng Thành Cảng - Đông Hưng (Trung Quốc) đã được lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước thống nhất trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc tháng 4/2026.

Đây là tuyến giao thông chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong kết nối liên vùng và liên vận quốc tế, góp phần hình thành hành lang logistics, du lịch và giao thương liên thông, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân tại các địa phương có tuyến đi qua.

Cử tri đề nghị quan tâm ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai dự án trước năm 2030; đồng thời đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư, sớm khởi công dự án nhằm phát huy hiệu quả kết nối chiến lược giữa Việt Nam và Trung Quốc trong thời gian tới.

Về vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết, theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có chiều dài khoảng 187km, điểm đầu tại ga Nam Đình Vũ (Hải Phòng), điểm cuối tại khu vực Móng Cái (Quảng Ninh). Dự kiến tuyến được đầu tư với khổ đường 1.435mm, điện khí hóa, lộ trình nghiên cứu đầu tư trong giai đoạn 2021-2030.

Hiện nay, trên hành lang Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có 2 phương thức vận tải là đường bộ và đường thủy, trong đó vận tải hàng hóa chủ yếu bằng đường thủy nội địa và ven biển do chi phí thấp. Tuyến đường bộ cao tốc Hạ Long - Móng Cái mới được đưa vào khai thác, quy mô 4 làn xe, có thể đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách đến năm 2040. Thực tế, tuyến đang khai thác khoảng 9.000CPU/năng lực 45.000CPU, đạt khoảng 20% năng lực.

Theo quy hoạch, trên hành lang này có 3 phương thức vận tải gồm đường biển, đường bộ và đường sắt. Tuy nhiên, để giảm chi phí, hàng hóa sẽ ưu tiên vận tải bằng đường biển, đường sông; hành khách do đường bộ đảm nhận. Khi nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa đủ lớn sẽ đầu tư tuyến đường sắt.

Triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thỏa thuận chung giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc và chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Xây dựng đã giao Cục Đường sắt Việt Nam phối hợp với cấp có thẩm quyền phía Trung Quốc triển khai quy hoạch chi tiết tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cáidự kiến hoàn thành trong năm 2026.

Đồng thời, Bộ Xây dựng đã giao Ban Quản lý dự án Đường sắt lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái để trình cấp có thẩm quyền xem xét, cho ý kiến về chủ trương đầu tư, trong đó có nội dung về tiến độ và bố trí nguồn lực triển khai dự án.

Trong thời gian chưa đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, Bộ Xây dựng đề nghị tỉnh Quảng Ninh chỉ đạo các cơ quan liên quan tập trung khai thác tiềm năng của hệ thống giao thông hiện có, đặc biệt là vận tải đường thủy nội địa kết hợp với vận tải biển ven bờ, cũng như hệ thống đường bộ để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân tại các địa phương có tuyến đi qua, bảo đảm giao thương liên thông giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Về trách nhiệm tiếp tục theo dõi, thông tin kết quả, Bộ Xây dựng cho biết trong quá trình triển khai lập Quy hoạch chi tiết và lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án, Bộ đã chỉ đạo Cục Đường sắt Việt Nam, Ban Quản lý dự án Đường sắt phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền của tỉnh Quảng Ninh để thông tin, trao đổi về kết quả nghiên cứu.

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục cung cấp thông tin về kết quả nghiên cứu Quy hoạch chi tiết, lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án tới cử tri tỉnh Quảng Ninh, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội (nếu có yêu cầu).