Di dời hơn 200.000 người dân làm đại lộ sông Hồng gần 730.000 tỷ: Hà Nội cam kết nguyên tắc 'tái định cư đi trước'

Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đã được thành phố thống nhất chủ trương tại Nghị quyết số 18/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội và Quyết định số 2789/QĐ-UBND về lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt. Hiện các đồ án quy hoạch phân khu sông Hồng đang được các đơn vị triển khai, đồng thời lấy ý kiến các bộ, ngành để hoàn thiện hồ sơ. Sau khi kết thúc quá trình này, thành phố sẽ tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư trước khi triển khai đồ án.

Đây cũng là thông tin được ông Trần Quang Tuyên, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho biết tại buổi họp báo cung cấp thông tin về Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026 vừa diễn ra. Buổi họp báo cũng đồng thời cập nhật tiến độ triển khai một số dự án trọng điểm, trong đó đáng chú ý là Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Triển khai Đại lộ cảnh quan sông Hồng, kiên định nguyên tắc "tái định cư đi trước"

Theo Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/1/2026 về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan sinh thái, văn hóa chủ đạo và động lực phát triển chiến lược của Thủ đô. Từ một dòng sông gắn bó với lịch sử hình thành và phát triển của Hà Nội, sông Hồng được định hướng trở thành trung tâm của mô hình phát triển đô thị đa tầng, đa lớp, đa cực và đa trung tâm trong giai đoạn mới.

Ông Tuyên cũng cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã xác định mô hình phát triển hệ thống nhà ở an sinh xã hội theo hướng căn cơ, đồng bộ và bền vững. Thành phố định hướng xây dựng các khu nhà ở tái định cư tập trung và nhà ở xã hội gắn với các khu đô thị đa mục tiêu quy mô lớn.

Theo ông Tuyên, Thành ủy và UBND TP Hà Nội đã thống nhất nhiều chính sách, giải pháp nhằm bảo đảm an cư và quyền lợi thực chất cho người dân với nguyên tắc "tái định cư đi trước", coi đây là phương châm hành động xuyên suốt và mang tính nhân văn.

"UBND thành phố Hà Nội thực hiện phương châm chỉ di dời người dân sau khi đã được tham quan, chứng kiến tận mắt hạ tầng hoàn thiện ở khu tái định cư về không gian sống và đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân tại khu vực tái định cư", ông Trần Quang Tuyên nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, các khu tái định cư dự kiến phục vụ dự án sẽ được đầu tư đồng bộ hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật, bao gồm trường học, cơ sở y tế, không gian công cộng cùng các điều kiện phục vụ đời sống và việc làm, nhằm tạo lập môi trường sống ổn định cho người dân sau khi di dời.

Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô sử dụng đất khoảng 11.418 ha, đi qua địa bàn 16 xã, phường gồm Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng. Trọng tâm của dự án là hai tuyến đại lộ chiến lược dọc đê Hữu Hồng dài khoảng 45,35 km và đê Tả Hồng dài khoảng 35 km.

Theo Quyết định số 2789/QĐ-UBND ngày 3/6/2026 của UBND TP Hà Nội, dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 736.963 tỷ đồng và thời gian triển khai từ năm 2026 đến năm 2038.

Liên danh nhà đầu tư được lựa chọn gồm Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh, Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải và Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát. Trước đó, chủ trương đầu tư dự án đã nhận được sự đồng thuận tuyệt đối của HĐND TP Hà Nội khi 100% đại biểu biểu quyết tán thành.

Liên danh nhà đầu tư cũng đã đề xuất lộ trình triển khai với tiến độ rất khẩn trương. Theo đó, mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với đất công và đất nông nghiệp trong phạm vi tuyến trước ngày 20/9, đồng thời bàn giao mặt bằng sạch để triển khai thi công trước ngày 25/9.

Theo tính toán, tổng diện tích đất cần thu hồi để thực hiện dự án khoảng 7.971 ha. Tổng dân số hiện trạng trong phạm vi dự án khoảng 247.431 người với khoảng 70.474 hộ dân, cho thấy đây là dự án có quy mô rất lớn và tác động trực tiếp đến đời sống của nhiều người dân khu vực ven sông Hồng.

Ba phương án tái định cư và bài toán ổn định sinh kế cho người dân

Để bảo đảm quyền lợi cho người dân, dự án dự kiến áp dụng ba phương án tái định cư linh hoạt:

- Phương án thứ nhất là bố trí tái định cư tại các khối chung cư cao tầng thuộc dự án thành phần 16 - Khu đô thị đa mục tiêu tại phường Long Biên, phường Bồ Đề và dự án thành phần 17 - Khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam.

- Phương án thứ hai là bố trí tái định cư thấp tầng và cao tầng tại Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, xã Đông Anh.

- Phương án thứ ba là hỗ trợ, đền bù bằng tiền đối với các hộ dân có nhu cầu.

Song song với đó, Hà Nội dự kiến phát triển ba khu tái định cư quy mô hơn 2.000 ha tại bãi sông Long Biên - Cự Khối (465 ha), phường Lĩnh Nam (325 ha) và xã Thư Lâm (1.415 ha). Các khu đô thị này sẽ được đầu tư đồng bộ trường học, y tế, thiết chế văn hóa cùng các khu vực hỗ trợ sinh kế, hướng tới hình thành những khu đô thị hoàn chỉnh thay vì chỉ đơn thuần bố trí nơi ở mới.

Liên danh nhà đầu tư cho biết sẽ bố trí nơi ở tạm hoặc hỗ trợ chi phí tạm cư trong thời gian chuyển tiếp, đồng thời khảo sát toàn tuyến để đánh giá các khu vực thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng và triển khai xây dựng đồng bộ.

Để bảo đảm quá trình triển khai diễn ra đúng tiến độ và ổn định xã hội, ngày 10/6/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 16-CT/TU về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Dự án đầu tư Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo chỉ thị, việc triển khai dự án được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của cả hệ thống chính trị thành phố, phải thực hiện với quyết tâm cao nhất, đồng bộ, khoa học, chặt chẽ và đúng quy định theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", gắn với tinh thần "6 rõ" gồm rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ sản phẩm.

Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu toàn bộ quá trình lập quy hoạch, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải được thực hiện công khai, minh bạch, dân chủ và khách quan; bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ, kịp thời các thông tin liên quan.

Đồng thời, thành phố sẽ thiết lập cơ chế đối thoại công khai, thường xuyên với người dân; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị; chủ động rà soát, giải quyết kịp thời các đơn thư khiếu nại, tố cáo, không để phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự.

Ở góc độ chuyên gia, GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng bên cạnh việc phát triển hạ tầng, Hà Nội cũng nên lưu ý đến yêu cầu bảo đảm tính bền vững trong quá trình phát triển đô thị. Theo ông, quy hoạch cần hướng tới việc xây dựng những khu đô thị thực sự thu hút người dân đến sinh sống, làm việc và tạo ra giá trị kinh tế.

Một vấn đề khác được GS. Đặng Hùng Võ đặc biệt lưu ý là nguy cơ hình thành những khu đô thị thiếu sức sống nếu quy hoạch chỉ tập trung vào phát triển bất động sản mà chưa chú trọng đến các yếu tố tạo sinh kế và thu hút cư dân đến sinh sống lâu dài.

Theo ông, giá trị của một đô thị không chỉ được đo bằng quy mô hạ tầng hay số lượng công trình được xây dựng, mà còn ở khả năng tạo ra việc làm, cơ hội kinh doanh và môi trường sống hấp dẫn cho người dân. Một thành phố chỉ thực sự phát triển bền vững khi người dân có thể sinh sống, làm việc và tạo ra thu nhập ngay tại đó.