Di dời nhà máy gần 6ha giữa lòng Thủ đô, nhường chỗ xây trường học, trồng cây xanh

Sau hơn 6 thập kỷ gắn với hoạt động sản xuất công nghiệp tại Hạ Đình, cơ sở của Công ty cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông tại số 87-89 Hạ Đình, phường Khương Đình, Hà Nội nằm trong danh mục các cơ sở phải di dời do không còn phù hợp với định hướng quy hoạch.

Nhà máy Rạng Đông được khởi công xây dựng tại Hạ Đình từ năm 1958 và chính thức thành lập, đi vào hoạt động ngày 24/2/1961. Đây là một trong những cơ sở công nghiệp được xây dựng trong giai đoạn đầu đặt nền móng cho ngành công nghiệp Việt Nam, đồng thời là cơ sở đầu tiên tại Việt Nam và Đông Dương sản xuất bóng đèn, phích nước.

Sau nhiều thập kỷ, khu vực từng là không gian sản xuất công nghiệp nằm cách biệt với khu dân cư nay đã có diện mạo hoàn toàn khác. Quá trình đô thị hóa khiến nhà máy nằm giữa khu dân cư với mật độ cao, xung quanh là nhà ở, chung cư, văn phòng và các công trình đô thị. Khoảng cách giữa hoạt động sản xuất và đời sống dân cư vì thế ngày càng thu hẹp.

Khu đất 87-89 Hạ Đình có diện tích hơn 5,7ha, được Rạng Đông quản lý, sử dụng từ nhiều năm trước. Theo hồ sơ đất đai được công bố trước đây, khu đất được sử dụng làm văn phòng, cơ sở sản xuất bóng đèn phích nước và các sản phẩm phục vụ chiếu sáng.

Vị trí này từng thu hút sự chú ý đặc biệt sau vụ cháy lớn xảy ra tại nhà máy vào tháng 8/2019. Sự cố không chỉ đặt ra những vấn đề liên quan đến môi trường và an toàn trong khu dân cư mà còn khiến tương lai của khu đất hơn 5,7ha tại Hạ Đình được quan tâm trở lại. Trước đó, Rạng Đông từng đề xuất lập quy hoạch chi tiết khu đất và nghiên cứu phương án di dời cơ sở sản xuất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy hoạch.

Mới đây, UBND TP Hà Nội công bố danh mục 58 cơ sở sản xuất, trụ sở làm việc và cơ sở hoạt động sự nghiệp thuộc diện di dời do không còn phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô, quy hoạch đô thị và nông thôn. Trong số này có cơ sở của Rạng Đông tại 87-89 Hạ Đình. Danh mục gồm 43 cơ sở sản xuất công nghiệp và 15 trụ sở cơ quan, đơn vị; phần lớn đã được HĐND thành phố đưa vào danh mục từ cuối năm 2025.

Đáng chú ý, khu đất của Rạng Đông được định hướng sử dụng cho nhiều nhóm chức năng sau khi cơ sở sản xuất được di dời. Theo thông tin công bố, quỹ đất này gồm đất công cộng, đất hỗn hợp, cây xanh, trường học và giao thông; trong đó có diện tích dành cho trường tiểu học, trường phổ thông trung học và cây xanh đơn vị ở. Đây cũng là định hướng chung của Hà Nội đối với các khu đất sản xuất công nghiệp không còn phù hợp với cấu trúc đô thị sau khi được di dời.

Việc đưa khu đất Rạng Đông vào danh mục di dời diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp này đang từng bước mở rộng không gian sản xuất theo hướng công nghệ cao. Theo thông tin từ chính Rạng Đông, doanh nghiệp đã được chấp thuận đầu tư dự án nhà máy sản xuất các sản phẩm điện tử công nghệ cao tích hợp hệ sinh thái chiếu sáng LED xanh, thông minh tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 2.334 tỷ đồng, quy mô đất dự kiến khoảng 7,1ha và công suất thiết kế khoảng 100 triệu sản phẩm mỗi năm.