Thâm hụt 2.000 tỷ USD, chứng khoán đối mặt kịch bản lao dốc 70%: Chuyên gia cảnh báo 5 mối nguy đe dọa nền kinh tế số 1 thế giới
Dù kinh tế Mỹ vẫn duy trì đà tăng trưởng nhờ tiêu dùng và đầu tư, CEO JPMorgan Chase Jamie Dimon cảnh báo 5 rủi ro đang âm thầm tích tụ, có thể gây sức ép lên thị trường tài chính và tài sản của người dân.
Nền kinh tế Mỹ vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kể, nhưng ông Jamie Dimon, Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, cho rằng giới đầu tư không nên chủ quan trước những bất ổn đang hình thành.
“Nền kinh tế Mỹ tiếp tục được thúc đẩy bởi hoạt động đầu tư mạnh mẽ của doanh nghiệp và chi tiêu tiêu dùng duy trì ổn định”, ông Dimon nhận định trong báo cáo kết quả kinh doanh quý III của ngân hàng.
Tuy nhiên, ông cảnh báo 5 yếu tố đáng lo ngại gồm thâm hụt ngân sách lớn, lạm phát dai dẳng, định giá tài sản ở mức cao, lãi suất gia tăng và bất ổn địa chính trị.
“Những yếu tố này có thể vẫn nằm trong tầm kiểm soát, nhưng chúng tôi luôn chuẩn bị cho nhiều kịch bản khác nhau”, CEO JPMorgan nhấn mạnh.
Trước hết, tình trạng thâm hụt ngân sách liên bang đang trở thành gánh nặng ngày càng lớn đối với Mỹ. Theo ước tính của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), thâm hụt ngân sách liên bang trong năm tài khóa 2026 lên tới khoảng 2.000 tỷ USD, tăng 218 tỷ USD so với năm trước.
Riêng chi phí trả lãi ròng đối với các khoản nợ đạt khoảng 1.140 tỷ USD, tăng 11%. Điều này đồng nghĩa một lượng lớn nguồn lực ngân sách phải được dành để trả lãi nợ công thay vì phục vụ các ưu tiên phát triển khác.
Trong khi đó, cuộc chiến chống lạm phát vẫn chưa kết thúc.
“Thực tế rõ ràng là lạm phát vẫn ở mức quá cao và đã kéo dài quá lâu”, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh phát biểu tại cuộc họp báo tháng 9, sau khi Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức 3,75-4%.
Biên bản cuộc họp tháng 9 của Fed cho thấy phần lớn các thành viên cho rằng một đợt tăng lãi suất nữa có thể phù hợp trước khi năm 2026 kết thúc. Điều này làm gia tăng khả năng Fed tiếp tục nâng lãi suất trong tháng 12, kéo theo áp lực lên chi phí vay vốn của doanh nghiệp và người dân.
Không chỉ lãi suất, thị trường chứng khoán Mỹ cũng đang đối mặt với nguy cơ điều chỉnh sau giai đoạn tăng trưởng mạnh nhờ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI).
Jeremy Grantham, nhà đầu tư kỳ cựu và đồng sáng lập công ty quản lý tài sản GMO, người từng cảnh báo về bong bóng dot-com và bong bóng bất động sản trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, đã đưa ra nhận định đặc biệt bi quan.
“Tôi cho rằng đây là bong bóng đầu tư lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ”, ông Grantham nhận định trong một cuộc phỏng vấn gần đây, đồng thời cảnh báo thị trường có thể sụt giảm tới 70%.
Một trong những nguyên nhân gây lo ngại là hiện tượng “tài trợ tuần hoàn” (circular financing) trong ngành AI. Đây là tình trạng dòng tiền liên tục được luân chuyển giữa các doanh nghiệp trong cùng chuỗi cung ứng. Cơ chế này có thể vận hành hiệu quả nếu nhu cầu AI tăng trưởng đúng kỳ vọng, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ điều chỉnh mạnh nếu nhu cầu thực tế không đáp ứng được những dự báo lạc quan.
Bên cạnh những rủi ro tài chính, cuộc chiến giữa Mỹ và Iran tiếp tục gây sức ép lên triển vọng kinh tế toàn cầu. Các hoạt động sản xuất năng lượng, vận tải biển và thương mại quốc tế bị gián đoạn cho thấy xung đột tại Trung Đông có thể gây ra những tác động kinh tế vượt xa phạm vi chiến trường. Nguy cơ chiến sự tiếp tục leo thang càng khiến triển vọng kinh tế trở nên khó lường.
