Doanh nghiệp Việt vẫn 'lép vế' trong chuỗi cung ứng FDI

Doanh nghiệp Việt chưa chen chân được vào chuỗi cung ứng FDI

Phát biểu tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7, ông Tsuchibashi Akito, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI), cho biết các doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao định hướng của Việt Nam trong thu hút đầu tư chất lượng cao, chuyển giao công nghệ và phát triển doanh nghiệp nội địa.

Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản, JCCI kiến nghị Việt Nam tập trung vào ba ưu tiên gồm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và duy trì môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo.

Đáng chú ý, theo ông Akito, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đang có nhu cầu tăng tỷ lệ mua sắm ngay tại Việt Nam. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng vẫn còn hạn chế.

Theo Chủ tịch JCCI, cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt hiện rất lớn ở các lĩnh vực vật liệu, linh kiện, cơ khí chính xác và dịch vụ công nghiệp chuyên biệt. Để tận dụng cơ hội này, Việt Nam cần phát triển cả các doanh nghiệp quy mô lớn lẫn hệ sinh thái doanh nghiệp nhỏ và vừa, startup có khả năng trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn FDI.

"Việt Nam đã thành công trong thu hút các nhà đầu tư nước ngoài quy mô lớn. Bước tiếp theo là xây dựng thêm nhiều doanh nghiệp Việt đủ năng lực trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu", ông Akito nhấn mạnh.

JCCI cũng đề xuất tiếp tục hỗ trợ phát triển doanh nghiệp cung ứng, mở rộng kết nối kinh doanh, thúc đẩy hợp tác kỹ thuật và các dự án phát triển chung. Đồng thời, cần hỗ trợ doanh nghiệp Việt nâng cấp công nghệ, đạt các chứng nhận quốc tế, tăng đầu tư cho nghiên cứu phát triển (R&D), đào tạo nhân lực và nâng cao năng suất.

Lo thiếu chuyên gia kỹ thuật cho ngành điện tử, bán dẫn

Theo ông Akito, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là chất lượng nguồn nhân lực cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là điện tử và bán dẫn.

Dù doanh nghiệp Nhật Bản đã đầu tư mạnh cho đào tạo, song việc phát triển nguồn nhân lực cần sự phối hợp giữa doanh nghiệp, trường đại học, trường nghề và cơ quan quản lý.

JCCI đề xuất Việt Nam đẩy mạnh xây dựng các trung tâm đào tạo điện tử và bán dẫn, phát triển đội ngũ lao động kỹ thuật cao, kỹ sư bảo trì, chuyên gia quản lý chất lượng, đồng thời mở rộng các chương trình đào tạo ở nước ngoài.

"Trong thời gian tới, thách thức lớn nhất không phải thiếu kỹ sư mà là thiếu các chuyên gia kỹ thuật có kinh nghiệm, chuyên gia bảo trì và quản lý chất lượng", ông Akito nhận định.

Bên cạnh đó, JCCI cũng mong muốn các chính sách mới tiếp tục được xây dựng theo hướng minh bạch, có lộ trình rõ ràng và tăng cường tham vấn doanh nghiệp thông qua cơ chế đối thoại công - tư.

Doanh nghiệp Hàn Quốc mong chính sách thực thi đồng bộ

Cùng chung quan điểm, ông Ko Tae Yeon, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham), cho biết các doanh nghiệp Hàn Quốc vẫn tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam, góp phần củng cố chuỗi cung ứng, chuyển giao công nghệ và tạo việc làm.

Tuy nhiên, theo KoCham, doanh nghiệp vẫn gặp không ít khó khăn do việc triển khai chính sách chưa thống nhất giữa các bộ, ngành và còn khác biệt giữa các địa phương.

Một số vướng mắc nổi bật được cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc nêu gồm thời gian thông quan kéo dài, hoàn thuế giá trị gia tăng chậm, thiếu lao động tại một số khu công nghiệp và quy định về môi trường còn phức tạp.

KoCham kiến nghị Chính phủ tiếp tục hỗ trợ phát triển công nghiệp hỗ trợ, thúc đẩy đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với doanh nghiệp FDI.

"Cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc mong muốn Việt Nam tiếp tục duy trì môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và thực thi chính sách nhất quán để doanh nghiệp yên tâm đầu tư lâu dài", ông Ko Tae Yeon nhấn mạnh.