Động thái bất ngờ của hai cường quốc Trung Đông sau ‘cơn bão trong tách trà’

Các bài đăng của Bộ trưởng Thông tin Ả-rập Xê-út Salman Al-Dosary và Chủ tịch Cơ quan Truyền thông quốc gia UAE Abdulla bin Mohammed Alhamed trên mạng xã hội X đều xuất hiện vào 19h ngày 21/7, theo giờ Riyadh.

Ông Alhamed viết: “Quan hệ UAE - Ả-rập Xê-út là sự tiếp nối của lịch sử chung và mối quan hệ anh em bền chặt giữa hai dân tộc anh em, cùng chung một vận mệnh”.

Trong khi đó, ông Al-Dosary nhấn mạnh: “Quan hệ giữa Vương quốc Ả-rập Xê-út và UAE là mối quan hệ giữa hai dân tộc gắn kết bởi lịch sử, di sản chung và sự lãnh đạo sáng suốt của cả hai quốc gia”.

Hai bài viết đều khẳng định những giá trị truyền thống và sự cần thiết phải tránh những hành động gây tổn hại cho mối quan hệ song phương.

Trong nhiều năm qua, lợi ích của 2 cường quốc vùng Vịnh ngày càng khác biệt, từ hạn ngạch khai thác dầu mỏ đến các vấn đề địa chính trị. Bất đồng bộc lộ rõ vào cuối năm ngoái, khi 2 nước ủng hộ các phe đối lập trong cuộc xung đột tại Yemen.

Căng thẳng lên đến đỉnh điểm khi Ả-rập Xê-út không kích lô thiết bị quân sự mà Riyadh cho là của UAE chuyển tới lực lượng vũ trang Yemen mà Abu Dhabi hậu thuẫn.

Kể từ đó, nhiều tài khoản mạng xã hội có ảnh hưởng của Ả-rập Xê-út và UAE, cùng các nhà bình luận và một số cơ quan truyền thông đã công khai chỉ trích nhau, điều hiếm thấy trước đây.

Vào tháng 3, UAE cấm các tài khoản của kênh truyền hình Ả-rập Xê-út Al-Arabiya trên mạng xã hội X.

Mâu thuẫn giữa 2 nước tiếp tục bộc lộ trong cuộc xung đột với Iran, khi Ả-rập Xê-út và UAE có nhiều quan điểm khác nhau về cách ứng phó.

Đến tháng 5, UAE rút khỏi OPEC - tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ mà Ả-rập Xê-út đóng vai trò dẫn dắt.

“Tôi cho rằng những gì chúng ta chứng kiến chỉ là một cơn bão trong tách trà. Chúng ta từng chứng kiến những bất đồng nghiêm trọng hơn, nhưng chúng chưa bao giờ mang tính chiến lược”, ông Mohammed Baharoon, Tổng giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chính sách công Dubai, đánh giá.

“Tôi tin rằng cả hai bên đều đã có những điều chỉnh nhất định, nhưng thực tế là những điểm chung giữa họ vẫn lớn hơn rất nhiều so với khác biệt”, ông Baharoon nói về quan hệ giữa Ả-rập Xê-út và UAE.

Gần đây, các quan chức vùng Vịnh liên tục kêu gọi tăng cường đoàn kết giữa 6 thành viên Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), để ứng phó với các cuộc tấn công của Iran và mối đe dọa từ lực lượng Houthi nhằm vào hoạt động vận tải trên biển Đỏ.

Trước khi các quan chức truyền thông 2 nước đăng thông điệp, ông Turki Alalshikh – cố vấn thân cận của Thái tử kế vị Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman (MBS) – chia sẻ bức ảnh được cho là chụp vài ngày trước.

Trong ảnh, Bộ trưởng Quốc phòng Ả-rập Xê-út Khalid bin Salman - em trai Thái tử MBS - đứng cạnh Phó Tổng thống UAE Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan, cả 2 đều mỉm cười.

Ông Alalshikh chú thích: “Ả-rập Xê-út và UAE: Một câu chuyện về tình anh em và quan hệ đối tác bền chặt đã được vun đắp qua nhiều thế hệ”.

Bình luận dưới bài đăng, Cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE Anwar Gargash viết: “Những ngọn giáo khi đứng cùng nhau sẽ không thể bị bẻ gãy… nhưng sẽ gãy nếu tách rời nhau”.