Thị trường toàn cầu dậy sóng: Giá dầu leo thang vì xung đột Trung Đông, Mỹ áp thuế mới với Canada

Giá dầu thế giới tăng trong phiên giao dịch ngày thứ Hai (20/7) sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran sẽ phải trả giá cho sự ra đi của ba quân nhân Mỹ, trong khi lực lượng Houthi tại Yemen thông báo áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê-út.

Giá dầu Brent - chuẩn tham chiếu của thị trường quốc tế - tăng khoảng 1,3%, chốt phiên ở mức 89,22 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ tăng 0,9%, lên 83,23 USD/thùng.

Tính từ đầu tháng đến nay, giá dầu đã tăng khoảng 20%, khi căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran leo thang mạnh.

Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social: "Mỗi khi Iran sát hại một binh sĩ Mỹ, họ sẽ phải trả giá gấp nhiều lần cho hành động đó!".

Ông cho biết đã chuyển chỉ thị này tới Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Daniel Caine cùng các lãnh đạo quân đội Mỹ.

Trước đó, giá dầu Brent có thời điểm tăng gần 4% trong phiên giao dịch qua đêm, vượt ngưỡng 90 USD/thùng, sau khi Mỹ xác nhận ít nhất ba quân nhân đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh gần đây với Iran.

Tuy nhiên, đà tăng của giá dầu phần nào hạ nhiệt sau khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran vẫn để ngỏ khả năng đàm phán với Mỹ nếu điều đó phù hợp với lợi ích quốc gia của Iran.

Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê-út

Trong một diễn biến khác, lực lượng Houthi - đồng minh của Iran tại Yemen - mới đây tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê-út.

Động thái này có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu vốn đã bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại eo biển Hormuz.

Trước đó, Houthi nhiều lần đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải chiến lược nối Biển Đỏ với các tuyến thương mại toàn cầu.

Để giảm thiểu rủi ro, Ả Rập Xê-út đã chuyển hướng vận chuyển hàng triệu thùng dầu mỗi ngày thông qua hệ thống đường ống dẫn tới cảng xuất khẩu trên Biển Đỏ. Các tuyến xuất khẩu này được xem là "van an toàn" quan trọng đối với thị trường dầu thô toàn cầu trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran kéo dài.

Xung đột tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang

Mỹ đã tiến hành không kích Iran suốt chín đêm liên tiếp nhằm đáp trả các cuộc tấn công lặp đi lặp lại nhằm vào tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Theo Washington, Tehran đang tìm cách buộc các tàu thương mại phải đi qua vùng lãnh hải do Iran kiểm soát. Các vụ tấn công trong tháng này đã khiến ít nhất hai thuyền viên thiệt mạng và hơn một chục người khác bị thương.

Cuối tuần qua, một tàu chở sản phẩm dầu mỏ ngoài khơi bờ biển Oman đã bị một vật thể bay bắn trúng, gây hỏa hoạn trên tàu.

Thông tin này được Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) công bố trong báo cáo sự cố ngày Chủ nhật (19/7). Toàn bộ thủy thủ đoàn đã rời tàu an toàn và được một tàu kéo cứu hộ.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cơ quan trực thuộc Liên Hợp Quốc, xác định con tàu gặp nạn là Kavomaleas, treo cờ Malta.

Đáp trả các cuộc không kích của Mỹ, Iran đã phóng tên lửa nhằm vào các đồng minh của Washington tại Trung Đông.

Theo tờ Kuwait Times, cuối tuần qua Tehran đã tấn công một nhà máy điện và khử mặn tại Kuwait lần thứ hai chỉ trong vòng hai ngày.

Kuwait phụ thuộc đáng kể vào các nhà máy khử mặn để cung cấp nước sinh hoạt, khiến các cuộc tấn công này làm dấy lên lo ngại về an ninh nguồn nước của quốc gia vùng Vịnh.

Chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể vượt 100 USD/thùng

Bà Amrita Sen, nhà sáng lập kiêm Giám đốc Nghiên cứu của Energy Aspects, nhận định rằng nếu lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz suy giảm đáng kể trong khi lượng tồn kho dầu toàn cầu tiếp tục cạn kiệt, giá dầu hoàn toàn có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Trao đổi với CNBC trong chương trình Access Middle East, bà Sen cho biết: "Thị trường vẫn đang tỏ ra khá chủ quan, bất chấp mức tăng giá đáng kể của dầu trong thời gian qua".

Theo bà, rủi ro đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu vẫn ở mức rất cao và thị trường có thể đang đánh giá thấp khả năng xảy ra các cú sốc mới nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang.

Mỹ áp thuế Canada

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu leo thang, một mặt trận khác cũng đang nóng lên khi Mỹ mở rộng sức ép thương mại đối với Canada bằng kế hoạch áp thuế mới.

Cụ thể, ông Donald Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế mới 50% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Canada, với lý do Ottawa có những chính sách mà Washington cho là đối xử không công bằng đối với rượu, ô tô và các sản phẩm sữa của Mỹ.

Động thái này tiếp tục đẩy căng thẳng thương mại giữa hai quốc gia láng giềng lên một nấc mới. Các mặt hàng nằm trong danh sách chịu mức thuế mới bao gồm sữa, thiết bị khúc côn cầu, bia và gỗ dán (plywood).

Tuy nhiên, các mặt hàng tài nguyên quan trọng như năng lượng, kali carbonat và khoáng sản chiến lược sẽ không bị áp thuế. Ngoài ra, những sản phẩm vốn đã chịu thuế theo các chương trình riêng dành cho từng ngành, như ô tô và thép, cũng được miễn khỏi đợt áp thuế lần này.

Đáng chú ý, những mặt hàng thuộc danh sách thuế mới sẽ không được hưởng bất kỳ ngoại lệ nào, kể cả đối với các doanh nghiệp xuất khẩu theo các quy định của Hiệp định thương mại Bắc Mỹ giữa Mỹ, Canada và Mexico (USMCA).

Ngay sau thông tin được công bố, đồng đô la Canada giảm giá, trước khi phục hồi và giao dịch quanh mức 1,407 CAD đổi 1 USD vào khoảng 20 giờ theo giờ New York.

Nếu Tổng thống Trump thực sự triển khai kế hoạch này - dự kiến có hiệu lực sau 30 ngày - đây sẽ là một trong những biện pháp thương mại cứng rắn nhất mà ông từng áp dụng đối với Canada, đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ.

Tuy nhiên, ông Trump từng nhiều lần đưa ra các lời đe dọa tương tự rồi sau đó rút lại sau quá trình đàm phán hoặc do lo ngại phản ứng của thị trường. Theo một quan chức Mỹ, Tổng thống đã ký sắc lệnh phê chuẩn việc áp thuế trong ngày thứ Hai.