EU bất ngờ siết thép nhập khẩu: 2 triệu tấn hàng Việt chịu áp lực, HPG, NKG, HSG... ảnh hưởng ra sao?

Theo TTXVN, ngày 8/6, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức thông qua một quy định mới nhằm thiết lập khung pháp lý bảo vệ thị trường thép của khối trước tình trạng dư thừa nguồn cung toàn cầu. Đây được xem là bước đi cấp thiết nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp nền tảng đang đối mặt nhiều khó khăn.

Quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7, thay thế cơ chế bảo hộ ngành thép hiện hành của EU vốn sẽ hết hiệu lực vào ngày 30/6.

Với quyết định này, EU đang thiết lập một khuôn khổ siết chặt hơn nhằm ứng phó với biến động của thị trường toàn cầu, bảo đảm cạnh tranh công bằng và tạo sự ổn định cho cả nhà sản xuất thép lẫn các ngành công nghiệp hạ nguồn.

Theo quy định mới, hệ thống hạn ngạch thuế quan (TRQ) sẽ được điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn, với hạn ngạch nhập khẩu bị thu hẹp và mức thuế áp dụng đối với lượng thép vượt ngưỡng được nâng lên đáng kể. Đây được xem là biện pháp chủ chốt nhằm hạn chế dòng thép giá rẻ tràn vào thị trường EU.

Song song đó, quy định cũng cho phép doanh nghiệp chuyển phần hạn ngạch chưa sử dụng từ quý này sang quý khác trong cùng một năm. Cơ chế linh hoạt này giúp hạn chế lãng phí hạn ngạch do yếu tố mùa vụ, đồng thời vẫn đảm bảo kiểm soát tổng lượng nhập khẩu theo năm.

Theo số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam, năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 10,06 triệu tấn thép, tương ứng 6,63 tỷ USD, giảm so với năm trước trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu suy yếu và các rào cản thương mại gia tăng.

Trong đó, EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, chỉ sau ASEAN, với khoảng 2,08 triệu tấn, chiếm hơn 20% tổng lượng và hơn 21% tổng giá trị xuất khẩu, tương đương gần 1,4 tỷ USD.

Trước áp lực này, các doanh nghiệp trong ngành buộc phải tái cấu trúc chiến lược, từ đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm đến thích ứng với các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.

Theo giới phân tích, tác động đối với Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) sẽ không quá lớn, do doanh nghiệp đã đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Trong khi đó, các doanh nghiệp xuất khẩu tôn mạ như Tập đoàn Hoa Sen (HoSE: HSG), Thép Nam Kim (HoSE: NKG) và Tôn Đông Á (UPCoM: GDA) có thể chịu áp lực cạnh tranh lớn khi xuất khẩu sang EU. Tuy nhiên, việc gia tăng tỷ trọng tiêu thụ nội địa trong thời gian gần đây được kỳ vọng sẽ giúp các doanh nghiệp này giảm bớt tác động từ biến động thương mại quốc tế.