FDI tăng bùng nổ 58%, Đại sứ Việt Nam tại Mỹ chỉ ra 'luật chơi mới' để giành dòng vốn công nghệ cao

Theo số liệu mới nhất của Cục Thống kê, tính đến ngày 31/7, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, bao gồm vốn cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, đạt 38,06 tỷ USD, tăng tới 58% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, Singapore tiếp tục là nhà đầu tư lớn nhất với 7,5 tỷ USD, chiếm 35,6% tổng vốn đăng ký mới. Hàn Quốc đứng thứ hai với 5,61 tỷ USD, tiếp theo là Hồng Kông (Trung Quốc) với 2,91 tỷ USD và Trung Quốc đạt 1,73 tỷ USD.

Không chỉ các dự án mới tăng mạnh, các doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam cũng tiếp tục mở rộng quy mô. Trong 7 tháng đầu năm có 666 lượt dự án đăng ký điều chỉnh vốn với tổng giá trị bổ sung 10,43 tỷ USD, tăng 4,4% so với cùng kỳ.

Nếu nhìn lại đầu năm, quy mô dòng vốn ngoại đã tăng tốc rất nhanh. Tháng 1/2026, tổng vốn FDI đăng ký mới và điều chỉnh chỉ đạt hơn 2,36 tỷ USD, vốn thực hiện khoảng 1,48 tỷ USD. Chỉ sau nửa năm, vốn cấp mới đã vượt 21 tỷ USD, phản ánh niềm tin ngày càng lớn của các tập đoàn quốc tế đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Cuộc đua FDI đã bước sang "luật chơi mới"

Phát biểu tại Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 do Bộ Ngoại giao tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho rằng bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng, với sự cạnh tranh diễn ra không chỉ giữa các quốc gia mà còn "đến từng phòng thí nghiệm, cơ sở đào tạo".

Theo Bộ trưởng, mục tiêu tăng trưởng 10% mà Việt Nam hướng tới đòi hỏi công tác đối ngoại phải đổi mới tư duy, chủ động thích ứng và trở thành một hợp phần trong chiến lược phát triển của từng địa phương.

Trong bối cảnh đó, Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Nguyễn Quốc Dũng cho rằng quan hệ Việt Nam - Mỹ sau khi được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện đã mở ra cơ hội chưa từng có để Việt Nam đón dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Theo Đại sứ, đây không chỉ là cơ hội hợp tác về thương mại mà còn là nền tảng để hình thành các chuỗi cung ứng mới, các trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D), trung tâm dữ liệu cũng như các dự án công nghệ cao tại Việt Nam.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh khuôn khổ hợp tác này chỉ tạo ra giá trị khi được hiện thực hóa bằng những dự án cụ thể tại từng địa phương.

Ưu đãi thuế không còn là yếu tố quyết định

Một trong những thông điệp đáng chú ý nhất được Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng đưa ra là cuộc cạnh tranh thu hút FDI hiện nay đã thay đổi hoàn toàn.

Nếu trước đây ưu đãi thuế được xem là lợi thế quan trọng thì hiện nay, quyết định đầu tư của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp Mỹ, phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng môi trường đầu tư.

Theo Đại sứ, các tập đoàn quốc tế đặc biệt quan tâm đến chất lượng nguồn nhân lực, tính ổn định và minh bạch của chính sách, khả năng cung ứng điện, hạ tầng logistics, hạ tầng số, thời gian xử lý thủ tục hành chính cũng như khả năng đồng hành của chính quyền địa phương trong suốt vòng đời dự án.

"Doanh nghiệp Mỹ không còn xem Việt Nam đơn thuần là điểm đến có chi phí thấp. Họ muốn xây dựng các trung tâm R&D, trung tâm thiết kế, trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng công nghệ cao - những dự án tạo giá trị gia tăng lớn, nhiều việc làm chất lượng cao và thúc đẩy chuyển giao công nghệ", Đại sứ nhấn mạnh.

Đừng chờ nhà đầu tư tìm đến

Theo Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng, một hạn chế hiện nay là nhiều địa phương vẫn tiếp cận theo cách khá thụ động, chủ yếu chờ các đoàn doanh nghiệp nước ngoài đến khảo sát thay vì chủ động tìm kiếm và tiếp cận các tập đoàn mục tiêu.

Ông cho rằng các địa phương cần thay đổi tư duy, chuyển từ mục tiêu "thu hút càng nhiều vốn càng tốt" sang thu hút đúng nhà đầu tư, đúng ngành nghề và đúng hệ sinh thái phát triển.

Nói cách khác, điều quan trọng không phải là quy mô vốn đăng ký mà là xác định đúng "điểm rơi" của dòng vốn chất lượng cao, phù hợp với chiến lược phát triển của từng địa phương.

Theo Đại sứ, những địa phương chuẩn bị tốt quỹ đất, nguồn điện ổn định, hạ tầng số đồng bộ cùng cơ chế "một cửa" minh bạch sẽ có lợi thế rõ rệt trong việc cạnh tranh các dự án công nghệ cao từ Mỹ.

Ông cũng khuyến nghị các địa phương cần xây dựng danh mục dự án đầu tư "sẵn sàng triển khai", thay vì chỉ giới thiệu những danh mục tiềm năng mang tính khái quát.

"Đó là cách chứng minh với nhà đầu tư rằng địa phương không chỉ mong muốn có FDI, mà thực sự đã sẵn sàng tiếp nhận các dự án FDI chất lượng cao", Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh.