Hơn 21.000 tỷ đồng lãi trái phiếu chưa được thanh toán, bất động sản chiếm gần một nửa

Theo tổng hợp từ thông tin công bố trên Chuyên trang thông tin trái phiếu doanh nghiệp (CBIS Portal) của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), tại ngày 31/10/2026, số dư lãi chậm trả của các trái phiếu doanh nghiệp bằng đồng Việt Nam đạt 21.246 tỷ đồng, mức cao nhất trong 22 tháng, kể từ tháng 1/2025.

So với cuối tháng 1/2025, khoản nợ này tăng 6.359 tỷ đồng, tương đương 42,7%. Trong khi đó, số mã trái phiếu chậm thanh toán gốc hoặc lãi giảm từ 359 mã xuống còn 313 mã, tương ứng giảm 12,8%. Các nghĩa vụ chậm thanh toán hiện liên quan đến 107 tổ chức phát hành.

Diễn biến trái chiều cho thấy số lượng mã trái phiếu chậm trả giảm nhưng quy mô tiền lãi tồn đọng vẫn tăng. Nguyên nhân một phần do các nghĩa vụ lãi kéo dài qua nhiều kỳ thanh toán. Một trái phiếu có thể liên tục chậm trả lãi, khiến số tiền chưa thanh toán tích lũy theo thời gian, trong khi số mã chậm trả chỉ giảm khi doanh nghiệp hoàn thành hoặc xử lý được nghĩa vụ.

Trong 22 tháng qua, số dư nợ lãi tăng trong 18/21 lần so sánh giữa các tháng liên tiếp. Riêng 10 tháng đầu năm 2026, khoản nợ này tăng thêm 3.154 tỷ đồng, tương đương 17,4%.

Ở chiều ngược lại, nợ gốc quá hạn giảm 8.521 tỷ đồng, tương đương 15,2%, từ 56.084 tỷ đồng xuống 47.563 tỷ đồng. Tổng nghĩa vụ gốc và lãi chậm thanh toán giảm từ 70.971 tỷ đồng xuống 68.809 tỷ đồng. Tuy nhiên, tỷ trọng tiền lãi trong tổng nghĩa vụ quá hạn tăng từ 21% lên 30,9%.

Sự khác biệt này liên quan đến lịch thanh toán của từng trái phiếu. Với các trái phiếu trả lãi định kỳ, doanh nghiệp có thể chậm thanh toán lãi qua nhiều kỳ trước khi đến hạn hoàn trả vốn gốc. Khi trái phiếu đáo hạn mà tổ chức phát hành chưa thanh toán, khoản gốc cũng được ghi nhận vào nghĩa vụ quá hạn bên cạnh phần lãi tồn đọng.

Riêng trong tháng 10, tổng số dư gốc và lãi chậm thanh toán tăng 5.764 tỷ đồng, tương đương 9,1% so với cuối tháng trước, dù số mã chậm trả không đổi ở mức 313 mã. Trong đó, nợ gốc tăng 5.315 tỷ đồng, chiếm hơn 92% mức tăng; nợ lãi tăng thêm 449 tỷ đồng. Biến động chủ yếu gắn với một lô trái phiếu đã chậm trả lãi nhiều kỳ và vừa đến hạn hoàn trả vốn trong tháng.

Bất động sản chiếm 45% tổng nợ lãi chậm trả

Xét theo lĩnh vực hoạt động của tổ chức phát hành, bất động sản và dịch vụ bất động sản có số dư lãi chậm trả lớn nhất, đạt khoảng 9.570 tỷ đồng vào cuối tháng 10, chiếm 45% tổng số dư toàn thị trường.

Đứng thứ hai là dịch vụ tiêu dùng với 4.685 tỷ đồng, tương đương 22,1%; tiếp đến là công nghiệp với 2.229 tỷ đồng (10,5%) và thực phẩm, đồ uống với 2.206 tỷ đồng (10,4%). Tổng cộng, 4 nhóm ngành này ghi nhận gần 18.690 tỷ đồng lãi trái phiếu chưa thanh toán, chiếm khoảng 88% toàn thị trường.

Tuy nhiên, tỷ trọng tiền lãi trong tổng nghĩa vụ gốc và lãi chậm thanh toán có sự khác biệt giữa các lĩnh vực. Tại bất động sản, tiền lãi chiếm 27,8% tổng nghĩa vụ quá hạn 34.296 tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ này ở nhóm thực phẩm, đồ uống lên tới 67,2% và bán lẻ hàng tiêu dùng là 71,9%.

Trong tháng 10, nợ lãi của nhóm bất động sản tăng khoảng 252 tỷ đồng, còn dịch vụ tiêu dùng tăng gần 197 tỷ đồng. Nếu tính cả gốc và lãi, nghĩa vụ quá hạn của bất động sản tăng khoảng 767 tỷ đồng, trong khi dịch vụ tiêu dùng tăng gần 5.000 tỷ đồng.

Biến động tại nhóm dịch vụ tiêu dùng chủ yếu liên quan đến lô trái phiếu BSECH2126003 do Công ty cổ phần Bông Sen phát hành. Sau nhiều năm chậm thanh toán lãi, doanh nghiệp tiếp tục không hoàn thành nghĩa vụ trả gốc khi trái phiếu đáo hạn vào giữa tháng 10.

Bông Sen mới trả 9,7% tiền lãi sau 5 năm phát hành trái phiếu

Lô trái phiếu BSECH2126003 được Bông Sen phát hành ngày 15/10/2021, với giá trị 4.800 tỷ đồng và kỳ hạn 5 năm. Trong năm 2022, doanh nghiệp đã hoàn thành 3 kỳ thanh toán lãi đầu tiên, với tổng số tiền khoảng 346 tỷ đồng, trước khi bắt đầu chậm trả từ tháng 10 cùng năm.

Theo các công bố gửi HNX, Bông Sen cho biết tài khoản ngân hàng bị phong tỏa, ảnh hưởng đến khả năng chuyển tiền cho trái chủ. Trong thời gian các khoản lãi quá hạn chưa được thanh toán, lãi suất của lô trái phiếu tăng từ 10,5%/năm khi phát hành lên 15,75%/năm ở những kỳ cuối. Với dư nợ gốc không thay đổi, mức lãi suất cao hơn khiến nghĩa vụ lãi theo hợp đồng tiếp tục tăng.

Đến thời điểm đáo hạn, Bông Sen ghi nhận 12 khoản lãi chưa thanh toán, tổng giá trị hơn 3.206 tỷ đồng. Tính cả 3 kỳ đã thanh toán trước đó, tổng nghĩa vụ lãi của lô trái phiếu trong thời gian lưu hành đạt khoảng 3.552 tỷ đồng. Như vậy, doanh nghiệp mới thanh toán 346 tỷ đồng, tương đương 9,7%, còn phần lãi tồn đọng bằng 66,8% giá trị gốc phát hành.

Riêng lô trái phiếu này chiếm khoảng 15,1% tổng số dư lãi chậm trả toàn thị trường và 68,4% nghĩa vụ tương ứng của nhóm dịch vụ tiêu dùng. Nếu loại trừ Bông Sen, số dư lãi chưa thanh toán của các tổ chức phát hành còn lại trong lĩnh vực này vào khoảng 1.479 tỷ đồng.

Ngày 15/10, khi lô trái phiếu đến hạn, Bông Sen phải thanh toán gần 197 tỷ đồng tiền lãi kỳ cuối và hoàn trả toàn bộ 4.800 tỷ đồng tiền gốc nhưng chưa thực hiện được. Tổng số tiền đến hạn chưa thanh toán trong tháng lên gần 4.997 tỷ đồng, tương đương 86,7% mức tăng ròng nghĩa vụ quá hạn trong phạm vi tổng hợp.

Cộng với các khoản lãi tồn đọng từ trước, tổng nghĩa vụ gốc và lãi chưa thanh toán của riêng lô trái phiếu Bông Sen đã vượt 8.006 tỷ đồng, gấp khoảng 1,67 lần giá trị phát hành ban đầu. Trong đó, tiền lãi chiếm khoảng 40%.

Trong công bố tình hình thanh toán gửi HNX, Bông Sen cho biết đang đàm phán với các đối tác về phương án chuyển nhượng hoặc hợp tác liên quan đến tài sản bảo đảm của lô trái phiếu nhằm xử lý khoản nợ. Đến nay, khoản gốc 4.800 tỷ đồng đã đáo hạn nhưng chưa được hoàn trả, trong khi các nghĩa vụ lãi phát sinh từ tháng 10/2022 vẫn còn tồn đọng.