Khơi thông dòng vốn FDI vào thị trường chứng khoán: Lộ trình và những 'nút thắt' cần tháo gỡ

Sáng 28/7, CTCP Chứng khoán SSI phối hợp cùng Daiwa Securities Group tổ chức hội thảo "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam".

Sau phần khai mạc với những nhận định vĩ mô sắc sảo từ ông Hoàng Văn Thu - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), ông Thomas Nguyễn - Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại SSI và thông điệp hợp tác từ Ngài Đại sứ Ito Naoki, hội thảo đã đi sâu vào phiên thảo luận đầu tiên mang tính thực tiễn cao.

Nội dung chính là trả lời câu hỏi: Làm thế nào để huy động 38,5 triệu tỷ đồng phục vụ tăng trưởng kinh tế, trong đó có thị trường riêng cho khối doanh nghiệp FDI.

Lộ trình và các yếu tố cần cân nhắc khi tham gia thị trường vốn đối với doanh nghiệp FDI

Phiên thảo luận quy tụ những chuyên gia đầu ngành gồm: Bà Trần Kim Dung - Phó Trưởng ban Quản lý Chào bán (SSC), ông Trịnh Hồng Sơn - Quyền Chủ tịch Hội đồng Quản trị HoSE, ông Trần Phú Sơn - Tổng Giám đốc Dự án Dịch vụ Ngân hàng Đầu tư tại EY Việt Nam, bà Tina LeDinh - Luật sư Điều hành tại A&O Shearman và ông Thomas Nguyễn.

Các diễn giả đã bóc tách bức tranh hiện tại: Dù Việt Nam có hàng nghìn doanh nghiệp FDI, nhưng hiện mới chỉ có 10 doanh nghiệp niêm yết, chiếm khiêm tốn 0,2% vốn hóa thị trường.

Một trong những nội dung trọng tâm được bà Trần Kim Dung (SSC) làm rõ là quy trình xét duyệt hồ sơ IPO cho doanh nghiệp FDI.

Bà nhấn mạnh nguyên tắc "đối xử công bằng" giữa doanh nghiệp nội và ngoại, tuy nhiên, doanh nghiệp FDI cần đặc biệt lưu ý đến các cam kết trong giấy phép đầu tư trước khi lên sàn.

Cơ quan quản lý sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng như chính quyền địa phương để rà soát việc thực hiện các cam kết này.

Ví dụ, nếu một doanh nghiệp cam kết xây dựng đường xá, công viên hay hạ tầng tại địa phương theo giai đoạn nhưng chưa hoàn tất, họ sẽ phải tiếp tục thực hiện hoặc làm thủ tục giải tỏa các cam kết đó trước khi được phép thoái vốn hay niêm yết.

Đây là bước đi nhằm đảm bảo doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ với Chính phủ và địa phương trước khi đại chúng hóa.

Sự gia tăng của các doanh nghiệp FDI trên sàn giúp nâng tầm chuẩn mực quản trị công ty cho toàn thị trường

Dưới góc nhìn tư vấn, ông Trần Phú Sơn (EY Việt Nam) chỉ ra những thay đổi mang tính "cú sốc" về vận hành khi doanh nghiệp FDI chuyển từ công ty tư nhân sang công ty niêm yết.

Theo ông Sơn, thay vì chỉ nộp báo cáo tài chính mỗi năm một lần, doanh nghiệp sẽ phải thực hiện báo cáo theo quý với các mốc thời gian khắt khe (24 giờ hoặc 72 giờ đối với các thông tin bất thường).

Về quản trị, doanh nghiệp cần làm quen với các quy định mới như đảm bảo ít nhất 30% thành viên Hội đồng quản trị là độc lập. Đặc biệt, việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) được khuyến khích mạnh mẽ.

Dù đây là "ngôn ngữ chung" giúp thu hút nhà đầu tư ngoại và rút ngắn quá trình thẩm định, nhưng các chuyên gia lưu ý quá trình chuẩn bị hệ thống để tuân thủ IFRS có thể kéo dài từ 2 đến 3 năm.

Ông Trịnh Hồng Sơn (HoSE) kỳ vọng sự gia tăng của các doanh nghiệp FDI trên sàn sẽ giúp đa dạng hóa ngành nghề, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất và công nghệ mà Việt Nam đang thiếu hụt.

Việc các tập đoàn đa quốc gia với tiêu chuẩn quản trị cao niêm yết tại Việt Nam không chỉ mang lại hàng hóa chất lượng cho nhà đầu tư mà còn giúp nâng tầm chuẩn mực quản trị công ty cho toàn thị trường.

Nối tiếp dòng chảy thảo luận, Phiên 2 của hội thảo dưới sự điều phối của bà Hoàng Việt Phương - Tổng Giám đốc SSI Ratings đã chuyển sang các giải pháp tạo nguồn vốn dài hạn.

Ông Hoàng Văn Thu (SSC), ông Nguyễn Thanh Lâm (AIA Việt Nam), ông Nguyễn Nghĩa Tuấn (SSIAM) và ông Takafumi Oue (Daiwa Securities) đã thảo luận về việc khôi phục niềm tin trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thúc đẩy các quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện như một nguồn "vốn kiên nhẫn" cho nền kinh tế.

Sự kiện khép lại với bài phát biểu của ông Tsutomu Hiramatsu - Lãnh đạo cấp cao từ Tập đoàn Daiwa, khẳng định niềm tin vào sự chuyển mình của thị trường vốn Việt Nam.

Thông điệp cuối cùng được nhấn mạnh là sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, các sở giao dịch và tổ chức tư vấn sẽ là bệ phóng để đưa các "ông lớn" FDI lên sàn chứng khoán, hiện thực hóa mục tiêu đa dạng hóa và nâng hạng thị trường trong tương lai gần.

SSI có đủ "hệ sinh thái" để đồng hành cùng doanh nghiệp FDI lên sàn

Những năm gần đây, SSI mở rộng mạnh hoạt động ngân hàng đầu tư, quản lý quỹ, xếp hạng tín nhiệm và nghiên cứu thị trường. Việc SSI chủ trì hội thảo cũng phản ánh vị thế ngày càng lớn của doanh nghiệp trên thị trường vốn Việt Nam.

Sau hơn 25 năm phát triển, SSI hiện là một trong những định chế tài chính tư nhân lớn nhất trong lĩnh vực chứng khoán, hoạt động trên nhiều mảng từ môi giới, ngân hàng đầu tư, quản lý quỹ, nghiên cứu đến xếp hạng tín nhiệm. Đây là nền tảng để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các sáng kiến phát triển thị trường vốn.

Mới đây, SSI đã thông qua kế hoạch nâng vốn điều lệ lên hơn 30.000 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu thưởng từ nguồn vốn chủ sở hữu. Khi hoàn tất, SSI dự kiến trở lại vị trí công ty chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất thị trường.

Nền tảng tài chính này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng năng lực trên các mảng ngân hàng đầu tư, tư vấn niêm yết, bảo lãnh phát hành và huy động vốn cho những thương vụ quy mô lớn, trong đó có các doanh nghiệp FDI.

Điều này giúp doanh nghiệp không chỉ tìm được đơn vị tư vấn niêm yết mà còn tiếp cận một hệ sinh thái tài chính phục vụ cả quá trình huy động vốn và phát triển sau khi lên sàn.