GDP tăng mạnh nhất nhiều năm, vì sao hàng chục nghìn doanh nghiệp vẫn phải đóng cửa?

Bức tranh kinh tế 6 tháng đầu năm ghi nhận nhiều điểm sáng nổi bật, đặc biệt mức tăng trưởng GDP 8,18% không chỉ vượt cùng kỳ năm trước mà còn cao hơn nhiều dự báo của các tổ chức quốc tế.

Theo chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Trí Hiếu, kết quả tăng trưởng GDP 8,18% trong nửa đầu năm là "rất ấn tượng", cao hơn mức 7,63% cùng kỳ năm trước và cho thấy nền kinh tế đang duy trì được đà phục hồi mạnh mẽ.

Một trong những động lực quan trọng nhất đến từ khu vực công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, khi ba khu vực này đóng góp tới 94% vào mức tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Ở lĩnh vực thương mại, kim ngạch xuất khẩu đạt 266,52 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ, trong đó Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, bất chấp các biện pháp thuế quan bất lợi được áp dụng trong thời gian qua.

Cùng với đó, vốn FDI thực hiện đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong vòng 6 năm. Lạm phát cũng được kiểm soát khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,38%, vẫn thấp hơn ngưỡng 4,5% Quốc hội giao.

"Về mặt kiểm soát lạm phát thì trong 6 tháng đầu năm chúng ta vẫn kiểm soát một cách rất tích cực", ông nhận định.

Bức tranh sáng nhưng vẫn còn "mảng tối"

Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, những con số tăng trưởng tích cực chưa phản ánh đầy đủ sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp.

Ông chỉ ra rằng bình quân mỗi tháng trong 6 tháng đầu năm có khoảng 28.000 doanh nghiệp thành lập mới hoặc quay trở lại hoạt động, cho thấy niềm tin kinh doanh đang được cải thiện.

Song song với đó lại xuất hiện một con số đáng suy nghĩ.

"Bình quân trong 6 tháng đầu năm của 2026, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, phá sản, giải thể là 25.200 doanh nghiệp mỗi tháng. Đây là con số rất cao, cho thấy sức chịu đựng của một bộ phận doanh nghiệp trong nền kinh tế là rất yếu", TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh.

Theo ông, thực tế này phản ánh vẫn còn rất nhiều doanh nghiệp chưa thể tận dụng được những thành quả của tăng trưởng kinh tế. Rất cần những giải pháp mạnh hơn để nâng cao sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp.

Không thể chỉ nhìn vào con số GDP

TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng mức tăng trưởng hơn 8% là tín hiệu tích cực, nhưng không nên chỉ nhìn vào chỉ tiêu GDP mà bỏ qua chất lượng tăng trưởng.

Theo ông, khi một lượng lớn doanh nghiệp vẫn phải rời bỏ thị trường, nhà điều hành cần đặc biệt quan tâm tới các biện pháp hỗ trợ nhằm nâng cao sức khỏe của khu vực doanh nghiệp, bởi đây mới là nền tảng để duy trì tăng trưởng bền vững.

"Nếu bình quân mỗi tháng có tới khoảng 25.000 doanh nghiệp phải đóng cửa, ngừng hoạt động hoặc phá sản thì đây là điều chúng ta phải quan tâm và cần có những biện pháp để chấn chỉnh", TS. Nguyễn Trí Hiếu nói.

Dễ nhận thấy, bài toán tiếp cận vốn vẫn là một trong những "điểm nghẽn" lớn nhất đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo Báo cáo PCI 2025 và dữ liệu của World Bank Enterprise Surveys, khoảng 93% khoản vay tại Việt Nam vẫn yêu cầu tài sản bảo đảm - cao hơn rất nhiều so với Malaysia (33%), Thái Lan (55%) và mức bình quân toàn cầu (68%).

Những con số này cho thấy cánh cửa tín dụng đối với doanh nghiệp Việt vẫn còn hẹp, đồng thời phản ánh dư địa cải cách rất lớn để mở rộng khả năng tiếp cận vốn, giảm phụ thuộc vào tài sản thế chấp và thúc đẩy các cơ chế cấp tín dụng dựa trên hiệu quả kinh doanh.

Nếu các giải pháp được triển khai đồng bộ từ cả phía cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, khả năng tiếp cận vốn sẽ được cải thiện đáng kể, qua đó khơi thông nguồn lực cho đầu tư, mở rộng sản xuất và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.

Theo chuyên gia, duy trì tốc độ tăng trưởng cao là mục tiêu quan trọng, nhưng cùng với đó cần bảo đảm cộng đồng doanh nghiệp đủ sức tồn tại và phát triển, để thành quả tăng trưởng lan tỏa rộng hơn tới toàn bộ nền kinh tế, thay vì chỉ thể hiện qua các chỉ số vĩ mô tích cực.