Giáo sư hàng đầu rời Mỹ chọn về nước cống hiến, từng công bố nghiên cứu trên loạt tạp chí khoa học hàng đầu
Theo hồ sơ LinkedIn, ông Wan tốt nghiệp Đại học Vũ Hán năm 1999 và nhận bằng Tiến sĩ Vật lý sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc năm 2003.
Một nhà khoa học từng công tác tại Đại học Johns Hopkins vừa chuyển sang Trung Quốc làm việc toàn thời gian. Ông được biết đến với công trình nghiên cứu từng đoạt giải thưởng, cho thấy một đợt nhiễm trùng đường ruột dù chỉ diễn ra trong thời gian ngắn cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng.
Theo hồ sơ mới được đăng tải trên website của Đại học Chiết Giang, ông Wan Fengyi, Giáo sư tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg thuộc Đại học Johns Hopkins, đã gia nhập trường Đại học này ở thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang.
Ông Wan trở về Trung Quốc trong tháng này và hiện giữ chức Giáo sư chủ nhiệm tại Đại học Chiết Giang. Ông làm việc tại một phòng thí nghiệm quốc gia thuộc Bệnh viện trực thuộc số 2 của trường, nơi nghiên cứu phát triển các thiết bị được đưa vào bên trong mạch máu.
Theo thông tin từ Đại học Chiết Giang, ông là một trong ít nhất năm nhà khoa học cấp cao đến từ các tổ chức nghiên cứu hàng đầu của Mỹ nhận lời làm việc toàn thời gian tại trường trong năm nay.
Những người này bao gồm ông Qian Jiang, chuyên gia Nhãn khoa từng làm việc tại Johns Hopkins, người có quyết định gia nhập một bệnh viện ở Trung Quốc được công bố trong tháng này và ông Lin Fanghua, nhà Toán học của Đại học New York (NYU), thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ, gia nhập Đại học Chiết Giang hồi tháng 9.
Ông Mei Jianguo, cựu Trưởng khoa Hóa học tại Đại học Purdue, cũng gia nhập trường vào tháng 9. Trước đó, hồi tháng 5, ông Ge Kai, nhà khoa học cấp cao tại Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), đã nhận vị trí công tác tại một bệnh viện trực thuộc Đại học Chiết Giang.
South China Morning Post cho biết đã liên hệ với ông Wan để đề nghị bình luận về quyết định chuyển công tác này.
Công trình nghiên cứu về vi khuẩn đường ruột và nguy cơ ung thư
Trong thời gian làm việc tại Đại học Johns Hopkins, ông Wan tập trung nghiên cứu cách các mầm bệnh, hệ miễn dịch và hàng nghìn tỷ vi sinh vật trong đường ruột tương tác với nhau. Những tương tác này có thể giúp duy trì sức khỏe đường ruột, nhưng cũng có khả năng gây viêm và dẫn đến ung thư.
Năm 2022, nhóm nghiên cứu của ông công bố trên tạp chí Cancer Discovery kết quả cho thấy ngay cả một đợt nhiễm trùng đường ruột diễn ra trong thời gian ngắn cũng có thể khiến chuột có nguy cơ mắc ung thư đại tràng cao hơn.
Theo nghiên cứu, vi khuẩn giải phóng một loại độc tố gây tổn thương ADN của các tế bào lót bên trong đường ruột, từ đó làm tăng nguy cơ phát triển ung thư.
Hiện vẫn chưa rõ cơ chế tương tự có xảy ra ở người hay không. Tuy nhiên, công trình này đã giúp ông Wan giành Giải thưởng Shikani/El-Hibri về Khám phá và Đổi mới của Trường Y tế Công cộng Bloomberg vào năm 2023.
Đến năm 2024, nhóm nghiên cứu của ông tiếp tục công bố một công trình trên tạp chí Cell, cho thấy các protein trong sữa mẹ góp phần định hình quần thể vi khuẩn cư trú trong đường ruột trẻ sơ sinh, qua đó bảo vệ chuột con trước một bệnh nhiễm trùng nguy hiểm.
Trong các thử nghiệm tại phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu cũng phát hiện những protein tương tự trong sữa mẹ của người. “Điều này mở rộng đáng kể hiểu biết của chúng ta về các cơ chế bảo vệ mà sữa mẹ mang lại”, ông Wan cho biết trong một tuyên bố của trường Đại học vào thời điểm đó.
Từ nghiên cứu tại Mỹ đến vị trí Giáo sư ở Trung Quốc
Theo hồ sơ LinkedIn, ông Wan tốt nghiệp Đại học Vũ Hán năm 1999 và nhận bằng Tiến sĩ Vật lý sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc năm 2003.
Sau đó, ông dành sáu năm làm nghiên cứu viên tại Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ, trước khi thành lập phòng thí nghiệm riêng tại Đại học Johns Hopkins. Trong quá trình công tác tại đây, ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí từ phó Giáo sư đến Giáo sư chính thức.
Theo cơ sở dữ liệu tài trợ nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Mỹ, phòng thí nghiệm của ông tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg đã nhận được hơn 4,7 triệu USD tiền tài trợ từ NIH trong giai đoạn 2011-2025.
Khoản tài trợ gần đây nhất đến từ Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, với mục tiêu tìm kiếm các loại thuốc có thể điều trị ung thư nhưng gây ra ít tác dụng phụ hơn.
Việc ông Wan chuyển sang Đại học Chiết Giang diễn ra trong bối cảnh trường Đại học này tiếp tục thu hút các nhà khoa học cấp cao từng làm việc tại những cơ sở nghiên cứu hàng đầu của Mỹ.
Sự dịch chuyển nhân lực nghiên cứu chất lượng cao này cũng cho thấy nỗ lực của các trường Đại học Trung Quốc trong việc tăng cường năng lực nghiên cứu và thu hút chuyên gia quốc tế lẫn các nhà khoa học Trung Quốc từng làm việc ở nước ngoài.
