Giáo sư trẻ nhất Việt Nam sinh năm 1984: Hiện là giảng viên tại Đại học xếp thứ 760 thế giới, được vinh danh ‘ngôi sao mới nổi’ của khoa học

GS.TS Trần Xuân Bách (sinh năm 1984), hiện công tác giảng dạy và nghiên cứu tại Trường Đại học Y - Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ông được công nhận chức danh Phó Giáo sư khi 32 tuổi và Giáo sư ở tuổi 39, trở thành một trong những giáo sư trẻ nhất Việt Nam.

Các hướng nghiên cứu chính của ông gồm kinh tế y tế, hệ thống y tế và công nghệ y tế số, tập trung cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đặc biệt đối với các nhóm dân cư dễ bị tổn thương. Ông cũng nghiên cứu những mô hình y tế có tính chi phí - hiệu quả, góp phần tối ưu hóa hệ thống y tế và nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức sức khỏe toàn cầu.

Được vinh danh với Giải thưởng Lãnh đạo đổi mới y tế toàn cầu

Ngày 23/2/2025, GS.TS Trần Xuân Bách được trao Giải thưởng Lãnh đạo đổi mới y tế toàn cầu năm 2025 tại Hội nghị thường niên lần thứ 16 diễn ra ở Atlanta, Mỹ.

Giải thưởng do Hiệp hội Các đại học sức khỏe toàn cầu (CUGH) trao tặng, nhằm tôn vinh những nhà khoa học có đóng góp nổi bật trong phát triển các sáng kiến đổi mới, tạo tác động tích cực đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt tại các quốc gia có thu nhập thấp.

Năm 2023, giải thưởng này từng được trao cho Giáo sư Brittany Seymour, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nha khoa Harvard.

Năm 2025, GS.TS Trần Xuân Bách được xếp thứ 5.085 trong danh sách 10.000 nhà khoa học có ảnh hưởng hàng đầu thế giới do Elsevier phối hợp với nhóm nghiên cứu của Đại học Stanford công bố, dựa trên dữ liệu trích dẫn từ Scopus tính đến cuối năm 2024. Việt Nam có 9 nhà khoa học góp mặt trong danh sách này.

Ông cũng được ghi nhận trong nhóm các nhà khoa học có ảnh hưởng lớn về trích dẫn trong 7 năm liên tiếp, từ năm 2019 đến năm 2025. Trước đó, ông được Clarivate xếp vào nhóm 1% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới dựa trên trích dẫn khoa học trong các năm 2022 và 2023.

Năm 2023, ông nhận Giải thưởng Nghiên cứu xuất sắc của Hiệp hội Quốc tế về Dược kinh tế và Nghiên cứu kết quả (ISPOR).

GS.TS Trần Xuân Bách từng nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2017, Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Y tế các năm 2018 và 2020, cùng Bằng khen của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh năm 2020.

Ông cũng được trao danh hiệu Công dân Thủ đô Ưu tú năm 2017 và các danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Bộ Y tế, cấp cơ sở trong những giai đoạn tương ứng.

Giáo sư Trần Xuân Bách cùng 13 nhà khoa học Việt là 'Ngôi sao đang lên' trong xếp hạng thế giới

Trong bảng xếp hạng nhà khoa học toàn cầu năm 2026 do nền tảng Research.com công bố ngày 7/10, nhiều nhà khoa học Việt Nam và gốc Việt được ghi nhận ở các lĩnh vực chuyên ngành và bảng Ngôi sao mới nổi (Rising Stars), dù Việt Nam chưa có đại diện trong Top 1.000 nhà khoa học xuất sắc toàn cầu.

Ở bảng Ngôi sao mới nổi, GS.TS Trần Xuân Bách đứng thứ ba thế giới với h-index 113, 377 công trình khoa học và hơn 189.000 lượt trích dẫn. Đứng thứ hai trong bảng này là TS Bùi Tiến Diệu, nhà khoa học gốc Việt đang công tác tại Đại học Đông Nam Na Uy, với h-index 116, khoảng 300 công trình và 33.000 lượt trích dẫn.

Đáng chú ý, số nhà nghiên cứu Việt Nam góp mặt trong bảng Ngôi sao mới nổi tăng từ 4 người năm 2024 lên 14 người năm 2026. Trong số này, 7 nhà khoa học làm việc tại nước ngoài, 7 người công tác trong nước tại các cơ sở giáo dục đại học như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Duy Tân, Đại học Kinh tế TP. HCM và Đại học Công nghệ TP. HCM.

Ở lĩnh vực khoa học máy tính, TS Lê Hoàng Sơn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội là nhà nghiên cứu có thứ hạng cao nhất của Việt Nam, đứng thứ 1.947 thế giới trong bảng xếp hạng 2.000 nhà khoa học của lĩnh vực này, với d-index 69. Trong khi đó, TS Lê Viết Quốc, nhà khoa học gốc Việt đang làm việc tại Google, đạt d-index 110, xếp thứ 214 thế giới và thứ 118 tại Mỹ.

Trong lĩnh vực khoa học thực vật và nông học, GS Trần Đăng Xuân thuộc Đại học Hiroshima (Nhật Bản) đạt d-index 49, đứng thứ 77 tại Nhật Bản và thứ 2.102 thế giới.

Lĩnh vực cơ khí và hàng không vũ trụ cũng ghi nhận thứ hạng đáng chú ý của các nhà khoa học Việt Nam. Ba người lọt vào nhóm 350 nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới gồm TS Nguyễn Xuân Hùng, công tác tại Đại học Công nghệ TP.HCM, xếp thứ 132; TS Nguyễn Thời Trung, thuộc Đại học Văn Lang, xếp thứ 221; và TS Bùi Quốc Tịnh, thuộc Đại học Duy Tân, xếp thứ 336.

Theo Research.com, bảng xếp hạng năm 2026 được xây dựng trên cơ sở 279.971 hồ sơ nhà khoa học, với dữ liệu trích dẫn thu thập vào tháng 1. Thứ hạng được xác định chủ yếu dựa trên h-index ở bảng tổng thể và d-index ở các bảng chuyên ngành. Đây là những chỉ số phản ánh năng suất nghiên cứu và mức độ ảnh hưởng thông qua trích dẫn, nhưng không thể hiện đầy đủ mọi khía cạnh đóng góp của một nhà khoa học.

Research.com bắt đầu công bố bảng xếp hạng nhà khoa học toàn cầu từ năm 2022. Nền tảng này phân loại nhà khoa học theo cơ quan công tác thay vì quốc tịch, do đó những người mang quốc tịch Việt Nam nhưng làm việc tại nước ngoài có thể được tính vào thứ hạng của quốc gia nơi họ công tác.