Hà Nội quy hoạch lại sông Hồng: Tháp 109 tầng, 1,2 triệu dân và 12 cụm làng xóm sẽ được xử lý thế nào?

Tháp Kỷ nguyên 109 tầng, dân số có thể lên 1,2 triệu người

Ngày 5/9, UBND TP Hà Nội báo cáo điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Phạm vi nghiên cứu kéo dài khoảng 40 km theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, đi qua khu vực giữa đô thị trung tâm, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Khu vực này thuộc địa giới hành chính của 16 xã, phường, gồm 9 xã và 7 phường.

Tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.418 ha. Trong đó, hơn 3.600 ha là mặt nước, khoảng 5.700 ha đất sản xuất nông nghiệp và khoảng 1.100 ha đất ở. Dân số hiện trạng khoảng 280.000 người, phân bố không đồng đều, gồm cả khu vực đô thị và ngoại thành.

Theo định hướng mới, Trục cảnh quan ven sông Hồng được xác định là không gian chiến lược về cảnh quan, giao thông và phát triển đô thị. Hà Nội muốn thay đổi cách tiếp cận từ đô thị “quay lưng ra sông” sang “quay mặt vào sông”, qua đó hình thành diện mạo đô thị hiện đại, văn minh.

Quy hoạch đồng thời đặt yêu cầu bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hệ thống đê điều và duy trì khả năng thoát lũ của sông Hồng. Nguyên tắc được nhấn mạnh là không thu hẹp không gian thoát lũ, không lấn chiếm hành lang thoát lũ, mái đê, thân đê và không đề xuất xây đê mới nằm trong đê cũ.

Không gian quy hoạch được chia thành 3 phân đoạn. Đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long có diện tích khoảng 3.400 ha, dân số dự kiến 160.000 người, định hướng tái thiết đô thị, chỉnh trang làng xóm truyền thống và phát triển công viên sinh thái.

Đoạn từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì rộng khoảng 4.500 ha, dự kiến 541.000 người, được xác định là khu vực trọng tâm, đóng vai trò “phòng khách đô thị”, phát triển dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo và các công trình điểm nhấn kết nối Hồ Tây - Cổ Loa.

Đoạn từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở rộng khoảng 3.400 ha, dự kiến 499.000 người, tập trung các cụm công viên, đô thị định cư, đô thị đa mục tiêu, dịch vụ - thương mại và không gian nông nghiệp sinh thái.

Tổng quy mô dân số theo quy hoạch điều chỉnh được dự báo từ 800.000 đến 1,2 triệu người. Tầng cao công trình phổ biến từ 30 đến 45 tầng, trong đó Tháp Kỷ nguyên cao 109 tầng được xác định là công trình điểm nhấn và biểu tượng đô thị. Các làng xóm truyền thống dự kiến giữ tầng cao khoảng 3 tầng, được đánh giá cụ thể trong các đồ án quy hoạch chi tiết.

12 cụm làng xóm được di dời, tái thiết hoặc chỉnh trang

Một trong những nội dung đáng chú ý của phương án điều chỉnh là tổ chức lại các khu dân cư, làng xóm hiện hữu trong phạm vi dự án.

Theo báo cáo, có 12 cụm làng xóm cũ thuộc diện di dời, tái thiết hoặc cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc. Trong đó, 2 cụm làng thuộc diện di dời theo quy định về phòng, chống lũ và quy hoạch đê điều gồm cụm Võng La - Hải Bối và làng Bắc Cầu.

Hai cụm làng khác được xác định thuộc diện tái thiết để phục vụ mục tiêu hình thành khu vực “phòng khách đô thị” của Thủ đô là Nhật Tân - Tứ Liên và Thống Nhất.

8 cụm làng còn lại thuộc diện cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc, gồm Văn Quán - Đông Cao - Tráng Việt; Ngọc Giang - Lực Canh - Văn Tinh; Bát Tràng - Giang Cao - Kim Lan; Văn Đức; Thúy Lĩnh; Yên Mỹ; Đại Lan; Tranh Khúc - Vạn Phúc.

Đối với các làng xóm được giữ lại, thành phố định hướng bảo tồn các di tích lịch sử, văn hóa và địa điểm lưu niệm; giữ gìn khu vực lõi của làng nghề truyền thống và những khu vực có giá trị về kiến trúc, lịch sử, văn hóa.

Việc cải tạo, chỉnh trang cũng phải kiểm soát mật độ xây dựng và tầng cao công trình, không làm tăng quy mô diện tích, dân số cơ học, đồng thời bảo đảm sự phù hợp với không gian làng xã và các khu vực bảo vệ di tích.

Với những trường hợp phải di dời để giải phóng mặt bằng, Hà Nội định hướng đa dạng hóa địa điểm và loại hình tái định cư, ưu tiên tối đa việc duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng. Nguyên tắc được đặt ra là người dân phải được bố trí nơi ở mới có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Trước hết, thành phố ưu tiên bố trí tái định cư ngay trên địa bàn phường, xã. Trường hợp không đủ quỹ đất, có thể bố trí tại khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý hoặc tại các khu định cư tập trung đã, đang có khả năng hoàn thiện đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội.

Quỹ đất tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng dự kiến khoảng 265 ha, phân bổ tại nhiều xã, phường trong khu vực. Thành phố cũng xác định các khu đô thị đa mục tiêu là nguồn quỹ bổ sung, với nhiều loại hình như đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư và nhà ở xã hội.

Đáng chú ý, Hà Nội dự kiến áp dụng mức bồi thường bằng tiền về đất bằng 2 lần mức quy định đối với đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp đủ điều kiện pháp lý. Thành phố đồng thời có các chính sách hỗ trợ tháo dỡ, di dời, ổn định đời sống, sản xuất, kinh doanh, đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm.

UBND TP Hà Nội cho biết sẽ đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng khu tái định cư và quỹ nhà tái định cư. Việc di dời, giải phóng mặt bằng các hộ dân chỉ được thực hiện khi đã bố trí nơi ở mới.

Trong khi đó, đối với đất công, đất nông nghiệp và những khu vực đủ điều kiện thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, thành phố sẽ tổ chức thực hiện ngay nhằm bảo đảm tiến độ Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Phương án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 sẽ được Hà Nội lấy ý kiến rộng rãi của cộng đồng từ ngày 7 đến 27/9, bằng cả hình thức trực tuyến và trực tiếp.