Hanel kiến nghị mỗi quy định mới trong Luật Kinh doanh Bất động sản phải chứng minh lợi ích lớn hơn chi phí doanh nghiệp bỏ ra

Cho ý kiến tại hội thảo góp ý Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), bà Bùi Thị Hải Yến - Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Hanel cho rằng dự thảo đã có nhiều điểm tiến bộ theo hướng nâng cao tính minh bạch của thị trường. Tuy nhiên, nếu không xử lý được các vướng mắc trong quá trình thực thi, luật sửa đổi khó có thể tháo gỡ những điểm nghẽn lớn nhất của thị trường bất động sản hiện nay.

Không nên chỉ tăng công cụ quản lý

Theo bà Yến, dự thảo đang tập trung khá nhiều vào việc hoàn thiện các công cụ quản lý như công khai thông tin, điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh, kiểm soát giao dịch, xây dựng hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản… Đây đều là những chính sách cần thiết. Tuy nhiên, theo đại diện Hanel, hiệu quả của một chính sách không nên chỉ được đánh giá bằng mức độ chặt chẽ của quy định, mà còn phải được nhìn nhận dưới góc độ chi phí xã hội phải bỏ ra để thực hiện.

"Mỗi quy định mới cần chứng minh được rằng lợi ích quản lý mang lại lớn hơn chi phí tuân thủ mà xã hội phải gánh chịu", bà Yến nhấn mạnh. Theo bà, đây cũng là cách tiếp cận mà nhiều quốc gia áp dụng khi đánh giá tác động của chính sách.

Từ đó, bà kiến nghị Ban soạn thảo chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo môi trường đầu tư, đồng thời rà soát toàn diện để bảo đảm sự thống nhất giữa Luật Kinh doanh bất động sản với Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023, Luật Đầu tư 2020, Luật Xây dựng và các văn bản pháp luật liên quan. Theo bà, nếu các quy định không được đồng bộ ngay từ giai đoạn xây dựng luật, nguy cơ phát sinh chồng chéo trong quá trình thực hiện sẽ tiếp tục kéo dài.

Chuyển đổi số phải giúp doanh nghiệp giảm chi phí

Một nội dung khác được đại diện Hanel đặc biệt lưu ý là xây dựng hệ thống dữ liệu và chuyển đổi số trong lĩnh vực bất động sản.

Bà Hải Yến cho biết doanh nghiệp hoàn toàn đồng tình với chủ trương xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về nhà ở và thị trường bất động sản. Tuy nhiên, chuyển đổi số không nên chỉ dừng ở việc chuyển hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử, mà cần hướng tới đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí thực hiện cho doanh nghiệp.

Theo bà, thực tế hiện nay vẫn tồn tại tình trạng doanh nghiệp phải nộp hồ sơ tại cơ chế "một cửa" nhưng vẫn phải công chứng nhiều bộ hồ sơ dày, trong đó có cả những tài liệu do chính cơ quan nhà nước ban hành. Điều này khiến chi phí thời gian và chi phí tuân thủ tăng lên đáng kể.

Từ thực tiễn đó, đại diện Hanel đề xuất bổ sung nguyên tắc "một nguồn dữ liệu - nhiều chủ thể khai thác". Theo đó, doanh nghiệp chỉ cần khai báo thông tin một lần trên hệ thống quốc gia, còn các cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm chia sẻ dữ liệu với nhau, thay vì yêu cầu doanh nghiệp nhiều lần cung cấp cùng một loại hồ sơ.

Bên cạnh đó, bà cũng đề nghị sau khi doanh nghiệp đã cập nhật đầy đủ hồ sơ hợp lệ lên hệ thống, các cơ quan quản lý cần được phép khai thác trực tiếp dữ liệu này để giải quyết thủ tục hành chính, hạn chế tối đa việc yêu cầu nộp lại hồ sơ giấy hoặc xác nhận lại những thông tin đã có.

Quy định mới cần có lộ trình để tránh gây ách tắc

Theo bà Hải Yến, đối với các quy định mới, đặc biệt là những quy định liên quan đến nền tảng số hoặc yêu cầu doanh nghiệp đầu tư hệ thống công nghệ, cần quy định rõ thời điểm áp dụng thay vì có hiệu lực ngay khi luật ban hành.

Bà dẫn kinh nghiệm từ một số chính sách quản lý trước đây khi việc triển khai quá gấp đã khiến hoạt động của doanh nghiệp bị đình trệ do hệ thống kỹ thuật chưa sẵn sàng. Theo bà, doanh nghiệp cần có khoảng thời gian chuyển tiếp để đầu tư phần mềm, chuẩn hóa dữ liệu và thích ứng với các quy định mới; đồng thời cơ quan quản lý cũng cần bảo đảm hạ tầng công nghệ vận hành ổn định trước khi đưa chính sách vào thực hiện.

Cần rút ngắn thời gian xử lý chuyển nhượng dự án

Đối với quy định về chuyển nhượng dự án bất động sản, bà Hải Yến cho rằng doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến điều kiện chuyển nhượng mà còn đặc biệt chú ý đến tính minh bạch, khả năng dự báo và thời gian giải quyết thủ tục hành chính. Theo bà, nếu doanh nghiệp đã đáp ứng đầy đủ điều kiện theo luật nhưng hồ sơ vẫn phải chờ xử lý trong thời gian dài thì nguồn vốn sẽ bị "chôn", ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Từ đó, đại diện Hanel kiến nghị tiếp tục rà soát để loại bỏ những quy định còn chồng lấn giữa Luật Kinh doanh bất động sản với Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Xây dựng; đồng thời quy định rõ thời hạn giải quyết hồ sơ cũng như trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình xử lý. Ngoài ra, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để doanh nghiệp có thể theo dõi trực tuyến tiến độ giải quyết hồ sơ, qua đó nâng cao tính minh bạch và giảm thời gian chờ đợi.