Học theo Singapore, một nghề tại Việt Nam vừa được đề xuất trả lương 300 triệu đồng/tháng

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa giới thiệu đề xuất tại Hội thảo góp ý hoàn thiện cơ chế tài chính đối với nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược quốc gia đặc biệt sử dụng ngân sách nhà nước do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) tổ chức ngày 9/7. Theo dự thảo, ngoài Tổng công trình sư có mức thu nhập tối đa 300 triệu đồng/tháng, Kiến trúc sư trưởng được đề xuất hưởng tối đa 250 triệu đồng/tháng, Chủ nhiệm nhiệm vụ tối đa 150 triệu đồng/tháng, còn các chuyên gia, nhà khoa học và thành viên tham gia dự án có thể nhận từ 85 đến 140 triệu đồng/tháng.

Theo cơ quan soạn thảo, đây là mức thu nhập được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế, trong đó có chính sách thu hút nhân tài của Singapore, đồng thời điều chỉnh theo điều kiện kinh tế và sức mua tương đương tại Việt Nam. Riêng mức dành cho Tổng công trình sư được đề xuất cao hơn mức quy đổi thông thường nhằm tăng khả năng cạnh tranh trong việc thu hút nguồn nhân lực đặc biệt khan hiếm, đủ năng lực dẫn dắt các dự án công nghệ chiến lược quy mô lớn.

Không chỉ thay đổi về chính sách đãi ngộ, dự thảo còn hướng tới một sự chuyển dịch trong tư duy quản lý các nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Theo ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc NAFOSTED, trong nhiều năm qua, hoạt động khoa học và công nghệ chủ yếu được quản lý theo mô hình đề tài nghiên cứu, trong khi cơ chế lập dự toán vẫn tập trung vào các khoản chi đầu vào như nhân lực, vật tư và thiết bị. Cách tiếp cận này chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của quá trình phát triển, làm chủ và thương mại hóa công nghệ chiến lược.

Dự thảo Thông tư được xây dựng với mục tiêu tạo đột phá trên ba phương diện là đổi mới tư duy quản lý, đổi mới cơ chế tài chính và chuyển từ cách tiếp cận quản lý theo "nhiệm vụ nghiên cứu" sang phát triển các dự án công nghệ gắn với sản phẩm và thị trường. Đây cũng là định hướng xuyên suốt của Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược theo quy định của Nghị định 260/2026/NĐ-CP.

Theo giới thiệu của NAFOSTED, chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển và thương mại hóa trên 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, trong đó có ít nhất 10 sản phẩm đủ sức cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế; làm chủ hơn 12 công nghệ lõi và hình thành tối thiểu 5 chuỗi sản phẩm công nghệ chiến lược. Định hướng được xác lập theo nguyên tắc lấy sản phẩm làm mục tiêu, doanh nghiệp làm trung tâm, công nghệ làm nền tảng và thị trường làm thước đo.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, dự thảo đề xuất hàng loạt cơ chế tài chính mới như quản lý và quyết toán theo kết quả đầu ra thay vì quy trình hành chính; bố trí kinh phí dự phòng tối đa 10% tổng kinh phí nhiệm vụ; cho phép triển khai đồng thời nhiều phương án nghiên cứu độc lập; trao quyền chủ động hơn cho đơn vị thực hiện trong lựa chọn nhà cung cấp; đồng thời thí điểm cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu và áp dụng mô hình sandbox với thời gian tối đa 24 tháng. Chương trình cũng hướng tới việc tạo lập thị trường cho sản phẩm công nghệ chiến lược thông qua cơ chế cam kết mua trước có điều kiện và ưu tiên đầu tư hạ tầng nghiên cứu dùng chung.

Việc đề xuất mức thu nhập lên tới 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư không chỉ nhằm giải quyết bài toán đãi ngộ, mà còn phản ánh định hướng chuyển từ tư duy "quản lý chi phí" sang "đầu tư cho phát triển công nghệ chiến lược". Nếu được ban hành, cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo sức hút đối với các chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, thúc đẩy doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển công nghệ lõi, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh công nghệ của Việt Nam trong giai đoạn tới.