Viettel và VNPT đề xuất phát triển hai công nghệ lõi cho đường sắt tốc độ cao và metro tại Việt Nam

Trong tháng 9/2026, Bộ Xây dựng đã ban hành các quyết định phê duyệt hai nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược.

Hai nhiệm vụ được đề xuất bởi Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), triển khai theo phương thức tuyển chọn tổ chức thực hiện để đặt hàng nghiên cứu.

Viettel đề xuất phát triển mạng 5G cho đường sắt tốc độ cao

Cụ thể, nhiệm vụ do Viettel đề xuất tập trung nghiên cứu, thiết kế và phát triển mạng thông tin 5G chuyên dụng cho đường sắt tốc độ cao, gọi là 5G Rail.

Hệ thống bao gồm mạng lõi và các trạm gốc 5G Rail, được xây dựng theo kiến trúc của tiêu chuẩn thông tin di động đường sắt tương lai (FRMCS), hoạt động trên băng tần 1.900 - 1.910 MHz.

Đáng chú ý, mạng 5G Rail phải đáp ứng yêu cầu truyền thông tin ổn định, an toàn khi thiết bị đầu cuối di chuyển với tốc độ lên tới 350km/h. Hệ thống cũng cần bảo đảm khả năng ưu tiên các dịch vụ thiết yếu, dự phòng và tự động khôi phục kết nối khi phát sinh sự cố.

Theo yêu cầu của Bộ Xây dựng, sản phẩm đầu ra gồm một hệ thống phần mềm mạng lõi 5G Rail và 8 thiết bị trạm gốc. Các sản phẩm phải đạt mức độ sẵn sàng công nghệ TRL 8, tức hoàn thiện, được đo kiểm và chứng nhận theo các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.

Việc nghiên cứu phát triển mạng thông tin chuyên dụng được xem là một bước quan trọng trong quá trình xây dựng năng lực công nghệ trong nước, hướng tới giảm phụ thuộc vào các hệ thống thông tin đường sắt nhập khẩu.

VNPT đề xuất làm chủ công nghệ điều khiển chạy tàu đô thị

Trong khi đó, VNPT đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển hệ thống liên khóa máy tính (Computer-Based Interlocking - CBI), phục vụ điều khiển chạy tàu đường sắt đô thị.

Đây là hệ thống có vai trò bảo đảm an toàn vận hành tại các nhà ga, thông qua việc thiết lập, giám sát và kiểm soát đường chạy, tín hiệu cùng các thiết bị trên tuyến.

Hệ thống sẽ tự động ngăn ngừa các tình huống xung đột đường chạy có thể gây mất an toàn. Đặc biệt, công nghệ phải đáp ứng mức toàn vẹn an toàn SIL 4, cấp độ nghiêm ngặt đối với các chức năng liên quan trực tiếp đến an toàn chạy tàu.

Theo yêu cầu nghiên cứu, sản phẩm dự kiến gồm hai hệ thống liên khóa máy tính dành cho hai nhà ga có ba đường ray, hỗ trợ tối thiểu 24 trường hợp chạy tàu.

Nền tảng phát triển bao gồm phần mềm, mã nguồn, bộ công cụ nghiên cứu, hệ thống phòng thí nghiệm, sa bàn và mô hình 3D nhằm phục vụ công tác thiết kế, tích hợp và kiểm thử.

Tương tự nhiệm vụ của Viettel, sản phẩm do VNPT đề xuất cũng phải đạt mức sẵn sàng công nghệ TRL 8, trải qua quá trình kiểm thử, xác minh và chứng nhận độc lập theo các tiêu chuẩn an toàn đường sắt.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã xác định 8 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, bao gồm công nghệ sản xuất ray, kết cấu đường ray, xử lý nền đất yếu, mạng 5G Rail, hệ thống liên khóa máy tính và nghiên cứu chế tạo các thiết bị, cấu kiện đường sắt.

Các nhiệm vụ này nằm trong định hướng từng bước làm chủ công nghệ cốt lõi, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và hình thành hệ sinh thái công nghiệp đường sắt tại Việt Nam, đặc biệt khi nhiều dự án hạ tầng đường sắt quy mô lớn đang được thúc đẩy triển khai.