Huy động 1.177 cột thép nặng 139.000 tấn, Việt Nam hoàn thành công trình lập kỳ tích chưa từng có

Tháng 8/2025, dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch (Quảng Bình cũ, nay là Quảng Trị) đến Phố Nối (Hưng Yên) chính thức được khánh thành, đánh dấu một trong những kỳ tích hiếm có trong lịch sử xây dựng hạ tầng năng lượng Việt Nam. Với chiều dài 519km, quy mô 2 mạch và tổng mức đầu tư hơn 22.300 tỷ đồng, công trình không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn gây ấn tượng khi hoàn thành chỉ sau khoảng 6 tháng thi công - tốc độ chưa từng có đối với một dự án truyền tải điện quy mô tương tự.

Đây là công trình trọng điểm, cấp bách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với hệ thống điện quốc gia. Khi đi vào vận hành, tuyến đường dây giúp nâng công suất truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc qua hệ thống 500kV từ khoảng 2.500MW lên 5.000MW, góp phần nâng cao độ ổn định của hệ thống điện, giảm nguy cơ quá tải các đường dây và trạm biến áp hiện hữu, đồng thời bảo đảm nguồn điện cho miền Bắc trong giai đoạn 2025 và những năm tiếp theo.

Xét về quy mô, đây là một trong những dự án truyền tải điện lớn nhất từng được triển khai tại Việt Nam. Công trình sử dụng hơn 2,5 triệu m3 đất đá đào đắp, hơn 705.000m3 bê tông, gần 70.000 tấn cốt thép móng; lắp dựng 1.177 cột điện với tổng khối lượng kết cấu thép lên tới 139.000 tấn và kéo gần 14.000km dây dẫn các loại.

Khối lượng này thậm chí vượt xa nhiều dự án đường dây 500kV trước đó. Nếu như đường dây 500kV Bắc - Nam mạch 1 cần khoảng 60.000 tấn thép cột thì riêng dự án Quảng Trạch - Phố Nối đã sử dụng tới 139.000 tấn, cao hơn gấp đôi.

Điều đáng chú ý là công trình được hoàn thành trong khoảng 6 tháng, trong khi các dự án có quy mô tương đương trước đây thường mất từ 3 đến 4 năm thi công. Đơn cử, dự án đường dây 500kV mạch 3 Pleiku - Mỹ Phước - Cầu Bông dài 437km cần gần 3 năm để hoàn thành; còn tuyến 500kV mạch 3 Vũng Áng - Quảng Trạch - Dốc Sỏi - Pleiku 2 dài 740km cũng phải mất gần 4 năm triển khai.

Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), thành công của dự án đến từ việc áp dụng tư duy, phương pháp tổ chức và cách tiếp cận hoàn toàn mới trong triển khai thi công, giúp rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện nhưng vẫn bảo đảm chất lượng và an toàn công trình.

Tuy nhiên, để tạo nên kỳ tích đó, các đơn vị thi công đã phải đối mặt với hàng loạt thách thức chưa từng có. Tuyến đường dây đi qua nhiều tỉnh miền Trung và miền Bắc với điều kiện địa hình, khí hậu rất khác biệt. Nếu khu vực miền Bắc thường xuyên xuất hiện mưa lớn, giông sét và nhiều vùng chiêm trũng, thì miền Trung lại nổi tiếng với thời tiết khắc nghiệt, được ví như "túi mưa, chảo lửa".

Nhiều vị trí móng cột nằm trên địa hình núi cao, địa chất phức tạp tại các khu vực như Nghi Sơn, Nam Đàn, Diễn Châu hay Kỳ Anh, buộc các nhà thầu phải thực hiện khối lượng lớn công việc đào đắp, khoan phá đá trong thời gian ngắn.

Khó khăn tiếp tục gia tăng khi dự án phải triển khai đồng loạt tại 239 vị trí móng cọc, huy động gần 300 máy ép và đóng cọc với tổng chiều dài khoảng 780.000m cọc. Công trình cũng yêu cầu nguồn nhân lực kỹ thuật lớn để thực hiện công tác dựng cột và kéo dây trên địa hình hiểm trở, trong đó có nhiều vị trí vượt sông, vượt hồ, giao cắt với các tuyến đường dây 500kV, 220kV, 110kV hiện hữu và các tuyến quốc lộ quan trọng.

Đặc biệt, dự án có tới 7 cột điện cao 145m cùng hàng loạt khoảng vượt lớn đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật rất cao, trong khi tiến độ thi công luôn trong trạng thái khẩn trương nhưng vẫn phải bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Để đáp ứng yêu cầu tiến độ, các nhà thầu đã tổ chức thi công liên tục 24 giờ mỗi ngày theo phương châm "3 ca, 4 kíp", huy động tối đa nhân lực, máy móc và nguồn lực tài chính. Nhiều giải pháp công nghệ hiện đại được áp dụng như thiết bị bay kéo dây mồi, hệ thống kéo hãm thủy lực đồng bộ, giúp rút ngắn thời gian thi công tại các vị trí vượt sông, hồ chứa, rừng núi và các tuyến giao thông trọng yếu.

Một dấu mốc đáng chú ý khác là lần đầu tiên tại Việt Nam, các kỹ sư đã hoàn thành việc lắp dựng thành công cột liên kết ống (DO) - công nghệ đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao và quy trình thi công đặc biệt phức tạp.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát tiến độ theo thời gian thực cũng góp phần quan trọng vào thành công của dự án. Các hạng mục được nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ thanh toán ngay sau khi hoàn thành, giúp bổ sung kịp thời nguồn lực tài chính cho quá trình thi công và duy trì nhịp độ triển khai trên toàn tuyến.

Theo EVN, kỳ tích đường dây 500kV mạch 3 Quảng Trạch - Phố Nối không chỉ là thành công của riêng ngành điện mà còn trở thành biểu tượng cho tinh thần dám nghĩ, dám làm và năng lực triển khai các công trình hạ tầng quy mô lớn của Việt Nam. Công trình được kỳ vọng sẽ tạo động lực, truyền cảm hứng cho việc triển khai các dự án trọng điểm quốc gia trong giai đoạn tới, góp phần thúc đẩy phát triển hạ tầng và mở ra những dư địa tăng trưởng mới cho nền kinh tế.