Bộ trưởng Công an: Công trình đã được thẩm định thiết kế, khi hoàn thành kiểm tra lại là không cần thiết

Sáng 26/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, thay vào đó thực hiện hậu kiểm kết hợp với kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông.

Tại phiên thảo luận tổ tỉnh Hưng Yên và Tây Ninh, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, cho biết việc sửa đổi luật lần này, bên cạnh thể chế hóa các định hướng, kết luận của cấp có thẩm quyền, chủ yếu tập trung vào cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC để tránh trùng lặp

Trước băn khoăn của một số đại biểu Quốc hội về việc bỏ quy định kiểm tra nghiệm thu PCCC đối với công trình và phương tiện, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết đề xuất này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn. Từ ngày 1/7/2026, Chính phủ đã ban hành nghị định bãi bỏ thủ tục kiểm tra này.

Theo Bộ trưởng, bản chất của công tác kiểm tra nghiệm thu về PCCC là kiểm soát việc chấp hành các quy định của pháp luật. Trước khi nghiệm thu PCCC, chủ đầu tư đã phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế.

Vì vậy, ông cho rằng khi thiết kế đã có thủ tục thẩm định thì khi hoàn thành công trình mà kiểm tra nữa là không cần thiết.

Ông cho biết thực tế có nhiều ý kiến đề nghị tạo điều kiện để công trình được thẩm định, nghiệm thu và đưa vào sử dụng sớm hơn, bởi thiết kế đã được các nhà chuyên môn lập theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Từ đó, Bộ Công an, cơ quan chủ trì soạn thảo luật, đã nghiên cứu, rà soát quy trình nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

“Lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ không thể đủ trình độ chuyên môn để thẩm định lại toàn bộ thiết kế của các nhà chuyên môn, nhất là với những công trình tổ hợp”, Đại tướng Lương Tam Quang nói.

Bộ trưởng nhấn mạnh việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC không đồng nghĩa với giảm hiệu quả hay giảm trách nhiệm của cơ quan chức năng, mà chỉ nhằm cắt giảm thủ tục hành chính.

Theo dự thảo luật, công tác kiểm tra, hậu kiểm vẫn được bảo đảm chặt chẽ. Cụ thể, dự thảo bổ sung quy định kết hợp kiểm tra định kỳ với kiểm tra việc chấp hành các quy định về thẩm định thiết kế và nghiệm thu PCCC mà chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện có trách nhiệm thực hiện trước đó.

“Như vậy, công tác hậu kiểm hoàn toàn không bị buông lỏng”, Bộ trưởng Bộ Công an khẳng định.

Theo ông, việc gắn chặt trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác PCCC.

Bộ trưởng Công an: Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm về an toàn PCCC của công trình

Một nội dung được Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh là việc làm rõ trách nhiệm của người dân, chủ đầu tư và chủ sở hữu công trình trong công tác PCCC.

Ông dẫn lại thực tế từng xảy ra tại Hà Nội, khi lực lượng Cảnh sát PCCC phải chịu trách nhiệm về sự an toàn bên trong nhà của người dân. Theo quy định trước đây, sau khi cơ quan chức năng thực hiện thẩm định, nghiệm thu, trách nhiệm về PCCC của công trình được đặt lên cơ quan đó. Bộ trưởng cho rằng cách quy định này gây khó khăn trong quá trình thực hiện trách nhiệm.

Vì vậy, dự thảo luật sửa đổi theo hướng xác định rõ hơn trách nhiệm của các chủ thể liên quan. Theo đó, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện giao thông chỉ được đưa công trình, phương tiện vào khai thác, sử dụng sau khi đã nghiệm thu PCCC theo đúng thiết kế được thẩm định.

Đồng thời, các chủ thể này phải chịu trách nhiệm toàn diện về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thẩm định, thi công, giám sát thi công và nghiệm thu theo quy định. Chính phủ cũng đã ban hành các nghị định quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu và chủ phương tiện giao thông.

Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh không thể để xảy ra tình trạng một công trình do chủ đầu tư làm chủ nhưng trách nhiệm lại đặt lên người khác. Theo ông, việc xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể là cơ sở để nâng cao hiệu quả PCCC, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thủ tục kiểm tra của cơ quan chức năng.

Bỏ giấy phép lưu thông, nhà sản xuất phải chịu trách nhiệm về chất lượng

Bên cạnh đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC, dự thảo luật còn đề xuất bãi bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện PCCC, cứu nạn, cứu hộ và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy. Việc quản lý các sản phẩm này sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Trước ý kiến đề nghị làm rõ biện pháp quản lý khi bỏ thủ tục cấp phép, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết việc cắt giảm thủ tục nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời giảm bớt rào cản hành chính.

Theo ông, bỏ giấy phép lưu thông không làm giảm trách nhiệm hay hiệu quả quản lý nhà nước. Dự thảo luật quy định rõ tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm, hàng hóa cũng như việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định pháp luật.

Cơ quan quản lý nhà nước sẽ thực hiện kiểm tra, quản lý sản phẩm, hàng hóa theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật. Theo Bộ trưởng, cách quản lý này tạo thuận lợi cho công tác kiểm tra, hậu kiểm, đồng thời xác định rõ trách nhiệm chính thuộc về tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh.

Dự thảo luật cũng quy định bắt buộc kê khai thông tin đối với phương tiện PCCC và cứu nạn, cứu hộ trước khi lưu thông trên thị trường. Trên cơ sở thông tin đã kê khai, cơ quan quản lý sẽ thực hiện kiểm soát, kiểm tra theo quy định.

Như vậy, các đề xuất sửa đổi tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển trọng tâm sang hậu kiểm và làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện cũng như tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh. Theo Đại tướng Lương Tam Quang, mục tiêu của việc sửa đổi là tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước và công tác PCCC.