Huy động 3,2 triệu m³ bê tông và 360.000 tấn thép xây đường hầm chìm dưới biển dài nhất thế giới, doanh nghiệp Việt cũng góp mặt

Khác với các đường hầm xuyên núi hay đào sâu bằng máy khoan, Fehmarnbelt được xây từ hàng chục khối bê tông khổng lồ chế tạo sẵn trên bờ, sau đó kéo ra biển và hạ xuống một rãnh đã đào dưới đáy eo biển.

Theo chủ đầu tư, toàn tuyến gồm 79 đốt tiêu chuẩn và 10 đốt đặc biệt. Mỗi đốt tiêu chuẩn dài 217 m, nặng khoảng 73.500 tấn, bên trong chia thành các khoang riêng cho đường bộ, đường sắt và hệ thống kỹ thuật.

Để tạo ra 89 cấu kiện này, dự án cần khoảng 3,2 triệu m³ bê tông và 360.000 tấn thép gia cường. Riêng lượng cát dùng trong bê tông lên tới khoảng 2 triệu m³.

Mỗi tuần tiếp nhận hàng chục nghìn tấn vật liệu

Các đốt hầm được sản xuất tại một tổ hợp chuyên dụng ở Rødbyhavn, phía Đan Mạch.

Quá trình sản xuất được tổ chức theo dây chuyền. Một đốt tiêu chuẩn gồm 9 phân đoạn; sau khi mỗi phần hoàn thiện, kết cấu được dịch chuyển sang khu vực dưỡng hộ để khuôn tiếp tục dùng cho phần tiếp theo.

Hai cảng công vụ cũng được xây tại hai đầu eo biển để phục vụ riêng cho dự án. Phần lớn xi măng, đá, cát, sỏi và thép được vận chuyển bằng đường biển.

Khi đạt công suất cao, lượng vật liệu tiếp nhận và xử lý có thể lên tới khoảng 65.000 tấn mỗi tuần.

Công trường trong năm 2026 có thời điểm huy động hơn 3.500 lao động đến từ hơn 40 quốc gia, cho thấy quy mô vận hành của một dự án vừa xây dựng nhà máy sản xuất cấu kiện, vừa thi công trực tiếp dưới biển.

Hạ một khối 73.500 tấn xuống đáy biển như thế nào?

Phần khó nhất không nằm ở việc đúc bê tông, mà là đưa từng cấu kiện khổng lồ tới đúng vị trí dưới đáy biển.

Hai đầu đốt hầm được bịt kín để giữ không khí bên trong, giúp toàn bộ kết cấu có thể nổi. Các khoang chứa nước tạm thời sau đó được sử dụng để điều chỉnh cân bằng khi hạ chìm.

Ngày 4/5/2026, đốt đầu tiên rời cảng Rødbyhavn với sự hỗ trợ của 5 tàu kéo và hệ thống chuyên dụng IVY.

Trước khi đưa ra biển, nhà thầu bổ sung khoảng 4.500 tấn bê tông đối trọng để kiểm soát độ chìm của cấu kiện.

Quá trình hạ đốt đầu tiên kéo dài khoảng 14 giờ. Sau khi xuống rãnh, kết cấu được nối với cửa hầm phía Đan Mạch bằng hệ thống thủy lực, trong khi vị trí được kiểm tra bằng thiết bị đo laser.

Đến tháng 9/2026, ba đốt hầm đã được lắp đặt. Hệ thống IVY cũng hoàn thành thử tải nhằm chuẩn bị xử lý các đốt đặc biệt có tầng kỹ thuật riêng.

15 triệu m³ đất đá phải được đào khỏi đáy biển

Trước khi có thể đặt các khối bê tông xuống biển, dự án phải đào một rãnh liên tục xuyên eo Fehmarnbelt.

Khoảng 15 triệu m³ đất, cát và đá đã được di chuyển. Rãnh có chiều sâu trung bình khoảng 12m và rộng khoảng 100m.

Sau khi từng đốt được hạ xuống đúng vị trí và ghép kín với đốt trước, khoảng trống hai bên sẽ được lấp bằng vật liệu ổn định, còn phía trên được phủ đá bảo vệ.

Cách thi công này giúp tránh phải khoan đường hầm sâu trong nền địa chất dưới biển, nhưng đổi lại đòi hỏi độ chính xác rất cao trong khâu vận chuyển, hạ chìm và kết nối từng cấu kiện.

Mốc khai thác năm 2029 không còn khả thi

Fehmarnbelt ban đầu được kỳ vọng hoàn thành vào năm 2029, nhưng tiến độ đã phải điều chỉnh.

Sund & Bælt cho biết các vấn đề liên quan tới thiết bị hạ chìm chuyên dụng khiến phần thi công phía Đan Mạch chậm khoảng 2 năm.

Phía Đức cũng có những giới hạn về tiếng ồn dưới nước, phạm vi và thời điểm được phép thi công, trong khi hạ tầng đường sắt kết nối chưa hoàn thiện.

Vì vậy, chủ đầu tư đang nghiên cứu phương án đưa dự án vào vận hành theo hai giai đoạn. Đường bộ có thể mở trước, còn đường sắt sẽ khai thác sau khi các tuyến kết nối phía Đức hoàn thành.

Lịch khai thác mới sẽ được xác định dựa trên tốc độ lắp đặt thực tế của các đốt hầm trong thời gian tới.

Rút thời gian đi phà 45 phút xuống còn 10 phút

Khi đưa vào sử dụng hoàn chỉnh, Fehmarnbelt sẽ tạo một tuyến kết nối trực tiếp giữa Đan Mạch và Đức thay cho hành trình phà hiện nay.

Ô tô dự kiến chỉ mất khoảng 10 phút để đi qua hầm, so với khoảng 45 phút bằng phà. Tàu hỏa mất khoảng 7 phút.

Đáng chú ý hơn, hành trình đường sắt giữa Copenhagen và Hamburg được kỳ vọng giảm từ gần 5 giờ xuống khoảng 2,5 giờ.

Với tổng vốn đầu tư khoảng 8 tỷ USD, hơn 200.000 tỷ đồng, Fehmarnbelt được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trên hành lang giao thông xuyên châu Âu, đồng thời tăng kết nối giữa Scandinavia và Trung Âu.

Doanh nghiệp Việt tham gia cung ứng kết cấu thép

Một chi tiết đáng chú ý là chuỗi cung ứng của Fehmarnbelt có sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam.

Theo thông tin do Tập đoàn Đại Dũng công bố, doanh nghiệp này cung cấp một số cấu kiện thép cho Fehmarnbelt theo tiêu chuẩn kỹ thuật châu Âu.

Đây là một trong những dự án hạ tầng quốc tế quy mô lớn mà Đại Dũng tham gia, bên cạnh các công trình như sân vận động Lusail ở Qatar và Powerhouse Parramatta tại Australia.

Tại Việt Nam, doanh nghiệp cũng tham gia nhiều dự án kết cấu thép lớn.

Một trong số đó là mái thép của Trung tâm Hội nghị APEC với khoảng 12.000 tấn kết cấu thép, chiều dài hơn 300m, rộng 165m và cao 40m. Công trình có không gian hội nghị và triển lãm vượt nhịp 81m không cột.

Đại Dũng cũng tham gia thực hiện mái vòm thép khoảng 24.000 tấn tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia, có diện tích gần 105.000m² và chiều cao đỉnh mái khoảng 57m.

Trong năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục tham gia các dự án sân vận động, cầu, sân bay và công trình công nghiệp trong nước, đồng thời đặt mục tiêu mở rộng sâu hơn vào chuỗi cung ứng hạ tầng quốc tế.

Việc một doanh nghiệp Việt Nam góp mặt trong chuỗi cung ứng cho một dự án hạ tầng có yêu cầu kỹ thuật rất cao như Fehmarnbelt cho thấy ngành cơ khí kết cấu thép trong nước đang có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào các dự án quốc tế.