Huy động hơn 12.000 người lao động nạo vét 120 triệu m3 cát suốt 7 năm, xây 'siêu công trình' có diện tích tương đương 600 sân bóng đá, bán hết 4.500 biệt thự trong 3 ngày

Palm Jumeirah là quần đảo nhân tạo hình cây cọ nằm ngoài khơi Dubai (thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất - UAE). Được khởi công từ năm 2001, công trình có diện tích khoảng 560ha, trải dài hơn 5km và được xem là một trong những dự án lấn biển quy mô lớn nhất thế giới.

Sau hơn 2 thập kỷ, Palm Jumeirah đã trở thành một trong những biểu tượng của Dubai, đồng thời là điểm đến nổi tiếng của ngành du lịch nghỉ dưỡng và thị trường bất động sản cao cấp.

Từ bài toán quỹ đất ven biển đến đảo nhân tạo hình cây cọ

Từ đầu thập niên 1990, Dubai đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa kinh tế, hướng tới các lĩnh vực như du lịch, thương mại, tài chính, bất động sản và dịch vụ. Với khoảng 60km đường bờ biển tự nhiên, thành phố bắt đầu tìm kiếm giải pháp mở rộng không gian phát triển về phía biển.

Trong bối cảnh đó, ông Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum khi còn là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng UAE, đã đưa ra ý tưởng táo bạo: Kiến tạo một hòn đảo hình cây cọ kết nối với đất liền, nhằm mở rộng đường bờ biển và xác lập một vị thế mới của Dubai trong ngành du lịch toàn cầu.

Năm 2001, tập đoàn nhà nước Nakheel Properties chính thức triển khai dự án Palm Jumeirah ngoài khơi Vịnh Arab.

Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 12 tỷ USD (khoảng 313.000 tỷ đồng), trải dài 5,72km và chỉ mất khoảng 7 năm để đón những cư dân đầu tiên đến sinh sống. Quy mô công trình lớn đến mức có thể nhận diện qua ảnh vệ tinh.

Để tạo nên “đảo cọ” giữa biển, các kỹ sư đã phải nạo vét hơn 120 triệu m3 cát từ đáy vịnh Ba Tư, cách công trường 10 hải lý. Quá trình nén cát được thực hiện bằng công nghệ vibro-compaction (đầm nén rung) nhằm ổn định nền đất, hạn chế nguy cơ hóa lỏng khi xảy ra động đất hoặc tác động địa chất.

Cùng đó, hơn 7 triệu tấn đá được đào từ dãy núi Hajar ở phía Bắc UAE để hình thành đê chắn sóng hình lưỡi liềm dài 11,5km. Công trình này đóng vai trò bảo vệ các nhánh đảo khỏi xói mòn và tác động của sóng biển.

Dưới nền đê, các kỹ sư sử dụng lớp vải địa kỹ thuật chống xói lở, phía trên là nhiều tầng đá khối nặng hơn một tấn. Theo tính toán, tổng lượng vật liệu sử dụng cho dự án đủ để xây dựng một bức tường cao 2m bao quanh Trái Đất tới 3 vòng, cần sự tham gia của hơn 12.000 lao động.

Với diện tích 560ha, tương đương 600 sân bóng đá, việc tạo hình 16 "nhánh lá" đòi hỏi hỗ trợ của công nghệ định vị vệ tinh GPS để đảm bảo mỗi milimet đất đều đúng với bản vẽ. Theo các kỹ sư tham gia dự án, sai số trong quá trình bơm cát phải được kiểm soát ở mức tối thiểu để đảm bảo hình dạng cây cọ hoàn chỉnh khi nhìn từ trên cao.

Ali Mansour - một kỹ sư đến Dubai từ năm 1998 và sau này trở thành Giám đốc dự án, là một trong những người tham gia trực tiếp quá trình xây dựng. Ông từng chia sẻ rằng những hình ảnh vệ tinh đầu tiên cho thấy một phần đất nhỏ nhô lên giữa biển đã tạo động lực để ông gia nhập đội ngũ thực hiện Palm Jumeirah.

Là một thợ lặn có kinh nghiệm, Mansour cùng 5 đồng nghiệp từng trực tiếp kiểm tra đê chắn sóng dưới nước. Nhóm chia nhau lặn ở nhiều độ sâu để kiểm tra kết cấu trong khoảng thời gian kéo dài 10 tuần. Để đảm bảo nước biển lưu thông và duy trì chất lượng môi trường cho 80.000 cư dân, các kỹ sư đã thiết kế những khe hở chiến lược trên đê chắn sóng, cho phép nước biển lưu thông tự nhiên, tránh tình trạng tù đọng và ô nhiễm.

Khi phần đảo dần hoàn thiện, bài toán tiếp theo là kết nối Palm Jumeirah với hệ thống giao thông của Dubai. Một đường hầm dưới biển sau đó được xây dựng để kết nối phần thân đảo với khu vực bên ngoài. Tuyến đường dài khoảng 1,4km, nằm ở độ sâu khoảng 25m dưới mực nước biển và có 6 làn xe. Công trình được xây dựng bằng thép và bê tông cường độ cao, phải đáp ứng yêu cầu chống thấm và chịu áp lực nước ở độ sâu lớn.

Ngoài ra, Palm Jumeirah còn sở hữu hệ thống tàu một ray (monorail) hiện đại, vận chuyển hơn 20.000 hành khách mỗi ngày.

Giữ vị trí nổi bật trên thị trường bất động sản siêu sang

Palm Jumeirah giúp Dubai tăng thêm khoảng 78km đường bờ biển, mở ra không gian phát triển mới cho du lịch nghỉ dưỡng và bất động sản hạng sang.

Theo quy hoạch, phần thân Palm Jumeirah tập trung các tòa nhà chung cư, trung tâm thương mại, nhà hàng và các tiện ích công cộng. Các nhánh đảo chủ yếu dành cho biệt thự ven biển. Khu vực vòng cung bên ngoài tập trung khách sạn và khu nghỉ dưỡng.

Quá trình thương mại hóa diễn ra nhanh chóng. Theo AZoBuild, khoảng 4.000 căn hộ được giao dịch trong vòng 72 giờ khi dự án bắt đầu mở bán. Khoảng 4.500 căn biệt thự đầu tiên cũng được bán hết trong chưa đầy 3 ngày.

Những cư dân đầu tiên bắt đầu chuyển tới Palm Jumeirah từ giữa những năm 2000. Đến năm 2022, cư dân trên đảo đến từ hơn 70 quốc gia.

Đảo hiện có khoảng 1.500 biệt thự ven biển, hàng nghìn căn hộ cao cấp, bến du thuyền, công viên nước, trung tâm mua sắm, nhà hàng, khu thể thao và hệ thống spa nghỉ dưỡng. Nhiều công trình nổi tiếng của Dubai tập trung quanh khu vực này như khách sạn Atlantis The Palm hay Burj Al Arab - công trình thường được gọi là “khách sạn 7 sao đầu tiên thế giới”. Khách sạn này sở hữu sân đỗ trực thăng có thể chuyển đổi thành sân tennis hoặc sân tập golf phục vụ các sự kiện đặc biệt.

Palm Jumeirah cũng là nơi sở hữu nhiều tiện ích giải trí quy mô lớn như đài quan sát The View at The Palm cao 52 tầng, cho phép du khách quan sát toàn cảnh quần đảo từ trên cao. Năm 2024, khu vực này tiếp tục gây chú ý khi The Palm Fountain được Guinness ghi nhận là một trong những đài phun nước lớn nhất thế giới.

Theo công ty tư vấn bất động sản Knight Frank, Palm Jumeirah chiếm gần 39% tổng giao dịch bất động sản trị giá trên 10 triệu USD (khoảng 260 tỷ đồng) tại Dubai trong năm 2023. Báo cáo của Knight Frank cho thấy thị trường bất động sản siêu sang Dubai đạt giá trị khoảng 7,6 tỷ USD (198.000 tỷ đồng) trong năm 2023, vượt London và New York về lượng giao dịch nhà ở cao cấp.

Sang quý I/2024, quy mô thị trường nhà ở Dubai tiếp tục tăng mạnh, đạt khoảng 110 tỷ USD (2,8 triệu tỷ đồng). Palm Jumeirah tiếp tục nằm trong nhóm những khu vực được giới đầu tư và người mua quốc tế quan tâm nhiều nhất.

Đến năm 2025, Knight Frank ghi nhận Dubai có 500 giao dịch nhà ở với giá trên 10 triệu USD, tổng giá trị 9,05 tỷ USD.

Tuy nhiên, quá trình phát triển các đảo nhân tạo cũng đặt ra những yêu cầu lâu dài về duy tu bờ biển, môi trường và ổn định địa kỹ thuật. Năm 2023, Van Oord hoàn thành một đợt bảo dưỡng lớn tại Palm Jumeirah, sử dụng khoảng 1,8 triệu m³ cát để phục hồi các bãi biển dọc 55km đường bờ. Đây là minh chứng cho việc những công trình lấn biển quy mô lớn cần được duy trì liên tục sau khi hoàn thành.

Từ những lớp cát được nạo vét dưới đáy Vịnh Ba Tư, Dubai đã tạo ra khoảng 560ha đất mới giữa biển, mở rộng không gian ven bờ và xây dựng hệ thống hạ tầng phục vụ cư dân, du khách cùng các hoạt động kinh doanh.

Giá trị lớn nhất của Palm Jumeirah nằm ở cách Dubai biến một dự án hạ tầng thành một cấu phần của chiến lược phát triển kinh tế. Công trình này đồng thời cho thấy lấn biển quy mô lớn đòi hỏi sự kết hợp giữa kỹ thuật xây dựng, quy hoạch đô thị, quản lý môi trường và khả năng duy trì hạ tầng trong thời gian dài.