Huy động vốn hơn 25.700 tỷ đồng, Việt Nam xây dựng tuyến cầu vượt biển dài 18km nối đất liền ra hòn đảo tiền tiêu của Tổ quốc

Nằm ở phía Đông Nam Mũi Cà Mau, Hòn Khoai có diện tích khoảng 400ha, là đảo lớn nhất trong cụm đảo Hòn Khoai - một quần đảo tiền tiêu giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế biển của Việt Nam.

Cụm đảo Hòn Khoai thuộc xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển (cũ), gồm 5 đảo: Hòn Khoai, Hòn Sao, Hòn Go, Hòn Đồi Mồi và Hòn Đá Lẻ. Cụm đảo này cách đất liền khoảng 11 hải lý (gần 20km) tính từ cửa Rạch Tàu, cách tuyến hàng hải quốc tế từ 10 đến 12 hải lý về phía Nam.

Người dân địa phương gọi đảo là Hòn Khoai do hình dáng giống củ khoai, còn được biết đến với các tên Hòn Độc Lập, đảo Giáng Tiên; thời Pháp thuộc gọi là Poulop. Hiện nay, Hòn Khoai không có dân cư sinh sống thường xuyên, nhưng có 4 đơn vị đồn trú gồm Đồn Biên phòng Hòn Khoai, Trạm Rađa 595 thuộc Vùng 5 Hải quân, Hạt Kiểm lâm và Trạm Hải đăng.

Hòn Khoai là hòn đảo lớn nhất trong cụm có địa hình núi đá hiểm trở, đỉnh cao nhất lên tới 318m so với mực nước biển. Đảo có nguồn nước ngọt tự nhiên dồi dào, hệ sinh thái rừng, biển đa dạng và phong phú, khác biệt so với nhiều đảo ven bờ khác. Trên đảo hiện có hệ thống đường giao thông dài khoảng 14km, bao quanh là vùng biển rộng hơn 1.200km2.

Hòn Khoai gắn liền với lịch sử cách mạng. Ngày 13/12/1940, tại đây đã diễn ra cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai do anh hùng Phan Ngọc Hiển lãnh đạo chống thực dân Pháp. Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa trở thành mốc son lịch sử và ngày 13/12 hằng năm được chọn làm Ngày truyền thống của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau. Hòn Khoai cũng đã được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia từ năm 1990.

Dù vậy, Hòn Khoai thời gian dài vẫn chưa khai thác làm du lịch, kinh tế mà chủ yếu phục vụ an ninh quốc phòng. Chính vì vậy, không có tuyến đường biển vận chuyển để đưa du khách đến Hòn Khoai và hình ảnh Hòn Khoai ít xuất hiện trên mạng xã hội dù đây là địa danh khá nổi tiếng.

Không chỉ mang ý nghĩa lịch sử, Hòn Khoai còn mang giá trị kinh tế, quốc phòng. Nơi đây được ví như “con mắt tiền tiêu” canh giữ vùng trời, vùng biển và lãnh hải phía Tây Nam của Tổ quốc. Phía Nam đảo là tuyến hàng hải quốc tế quan trọng với mật độ tàu thuyền qua lại thường xuyên, vận chuyển khối lượng lớn hàng hóa trong khu vực và trên thế giới.

Nhận thấy tiềm năng to lớn này, Nhà nước đã và đang đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống hạ tầng giao thông - logistics gắn với Hòn Khoai. Trong đó, cảng Hòn Khoai được xây dựng tại xã Đất Mũi, cách đất liền khoảng 17km. Cảng có bến tàu dài 1.000m, công suất thiết kế 20 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Khu nước luồng và vũng quay tàu rộng 203ha, đủ khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 250.000 DWT. Ngoài ra, công trình còn có đê chắn sóng, kè bảo vệ và hạ tầng kỹ thuật phục vụ cả mục tiêu dân sự lẫn quân sự.

Theo quy hoạch, khi hoàn thiện toàn bộ, cảng Hòn Khoai sẽ được mở rộng lên 686ha, bổ sung hai cầu cảng tổng hợp dài 1.000m đón tàu container 250.000 DCWT và hai cầu cảng hàng lỏng, khí, tiếp nhận tàu 150.000 DWT. Đây được xem là một trong những cảng nước sâu có quy mô lớn nhất khu vực phía Nam.

Song song với đó, tuyến cầu vượt biển nối đất liền ra đảo Hòn Khoai cũng là dự án đặc biệt quan trọng. Tuyến cầu có chiều dài khoảng 18km, nối điểm cuối cao tốc Cà Mau - Đất Mũi với đảo Hòn Khoai, được thiết kế theo tiêu chuẩn hiện đại với 4 làn xe, tốc độ tối đa 80km/giờ. Khi hoàn thành, đây sẽ là cây cầu vượt biển dài nhất Việt Nam, với tổng vốn đầu tư hơn 25.700 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành cuối năm 2028.

Trước sự đầu tư hạ tầng, hòn đảo tiền tiêu này đang đứng trước bước ngoặt lớn, từng bước trở thành trung tâm kết nối chiến lược, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Đồng bằng sông Cửu Long và bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh vùng biển Tây Nam.