Khu đất vàng từng vào tay Vạn Thịnh Phát sắp được 'hồi sinh' bằng siêu dự án gần 30.000 tỷ đồng

Theo Báo Tuổi Trẻ, UBND TP. HCM vừa trình chủ trương đầu tư dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội kết hợp phát triển hệ thống cây xanh công cộng tại Bến Bạch Đằng theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).

Dự án có quy mô khoảng 73,3ha, bao gồm cả phần diện tích đất và mặt nước, với tổng vốn đầu tư sơ bộ hơn 29.300 tỷ đồng. Trong đó, giá trị thanh toán cho nhà đầu tư theo hợp đồng BT dự kiến vượt 19.000 tỷ đồng, phần còn lại hơn 10.200 tỷ đồng được bố trí từ ngân sách thành phố.

Nếu được thông qua, dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn từ quý III/2026 đến quý II/2029. Mục tiêu là hình thành một tổ hợp văn hóa, lịch sử và không gian công cộng quy mô lớn dọc bờ Tây sông Sài Gòn, góp phần mở rộng hệ thống công viên ven sông và nâng cao chất lượng không gian đô thị khu vực trung tâm.

Động thái này diễn ra không lâu sau khi TP. HCM chính thức hủy bỏ các quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đã cấp cho Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Đô thị Ngọc Viễn Đông từ các năm 2016 và 2018. Quyết định có hiệu lực từ ngày 4/3/2026.

Theo cơ quan chức năng, dự án cũ không còn phù hợp với định hướng quy hoạch mới đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào năm 2025, đồng thời phát sinh những vướng mắc liên quan đến thẩm quyền ban hành theo quy định pháp luật hiện hành.

Trước đó, khu đất rộng khoảng 31,5ha tại Bến Nhà Rồng - Khánh Hội được quy hoạch phát triển thành khu phức hợp gồm 3.116 căn hộ và 32 căn biệt thự. Tuy nhiên, Thường trực Thành ủy TP. HCM đã thống nhất dừng chức năng phát triển nhà ở tại khu vực này để ưu tiên xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh gắn với Di tích quốc gia đặc biệt Bến Nhà Rồng cùng hệ thống cây xanh ven sông.

Ít người biết rằng Công ty Ngọc Viễn Đông ban đầu được thành lập trên cơ sở hợp tác giữa Tập đoàn Vingroup và CTCP Cảng Sài Gòn nhằm thực hiện kế hoạch chuyển đổi công năng khu cảng cũ. Khi đó, Cảng Sài Gòn nắm giữ 26% vốn điều lệ, còn dự án được kỳ vọng sẽ mở bán từ năm 2018 và mang lại tỷ lệ cổ tức trên 10% mỗi năm cho cổ đông.

Bước ngoặt xuất hiện vào năm 2020 khi Vingroup thoái toàn bộ vốn khỏi Ngọc Viễn Đông. Quyền chi phối doanh nghiệp sau đó được chuyển sang Công ty TNHH Phát triển Hạ tầng Bến Nghé.

Thông qua thương vụ này, dự án chính thức gia nhập hệ sinh thái của Tập đoàn Vạn Thịnh Phát. Tại thời điểm đó, Công ty Hạ tầng Bến Nghé - doanh nghiệp do Vạn Thịnh Phát nắm giữ 94% vốn khi thành lập đã nâng tỷ lệ sở hữu tại Ngọc Viễn Đông lên 84,82%, tương đương hơn 4.580 tỷ đồng trên tổng vốn điều lệ 5.400 tỷ đồng.

Trong quá trình điều tra đại án Vạn Thịnh Phát, toàn bộ phần vốn góp chi phối tại Ngọc Viễn Đông đã bị kê biên nhằm bảo đảm nghĩa vụ bồi hoàn của bà Trương Mỹ Lan.

Việc chuyển đổi định hướng phát triển khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội được đánh giá không chỉ giúp tháo gỡ những tồn tại pháp lý kéo dài nhiều năm mà còn tạo điều kiện để TP. HCM thu hồi quỹ đất ven sông có vị trí đắc địa, dài khoảng 1,8km, phục vụ mục tiêu phát triển không gian công cộng.