Lần đầu doanh nghiệp xin Nhà nước thuê kho dự trữ xăng dầu quốc gia

Nhu cầu tiêu thụ xăng dầu tại Việt Nam đang tiếp tục gia tăng cùng với tốc độ phát triển kinh tế, đô thị hóa và mở rộng hạ tầng giao thông. Theo số liệu của Bộ Công Thương, tổng lượng tiêu thụ xăng dầu năm 2025 đạt khoảng 26,4 triệu m3/tấn, tăng 2% so với năm trước và dự kiến vượt 28 triệu m3/tấn trong năm 2026.

Hiện nay, nguồn cung trong nước mới đáp ứng khoảng 70% nhu cầu, phần còn lại phải nhập khẩu. Mỗi ngày, Việt Nam tiêu thụ trung bình khoảng 555.000 thùng xăng dầu, trở thành một trong những thị trường năng lượng lớn của khu vực Đông Nam Á.

Theo các chuyên gia, hệ thống dự trữ xăng dầu của Việt Nam hiện được hình thành từ ba nguồn gồm dự trữ quốc gia, dự trữ thương mại của doanh nghiệp đầu mối và dự trữ sản xuất tại các nhà máy lọc dầu. Tuy nhiên, quy mô dự trữ quốc gia còn hạn chế, trong khi dự trữ thương mại phụ thuộc nhiều vào năng lực tài chính và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.

Tổng hợp cả ba nguồn, lượng dự trữ xăng dầu hiện chỉ tương đương khoảng 20-30 ngày nhập ròng, thấp hơn đáng kể so với thông lệ của nhiều quốc gia. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải mở rộng năng lực lưu trữ nhằm tăng khả năng ứng phó với các cú sốc nguồn cung và biến động thị trường năng lượng thế giới.

Trên cơ sở đó, Công ty CP Đầu tư và Phát triển INDEL đang nghiên cứu đầu tư hạng mục Tổng kho xăng dầu thuộc Tổ hợp năng lượng Vân Phong tại Khu kinh tế Vân Phong (Khánh Hòa). Dự án được định hướng trở thành trung tâm tiếp nhận, lưu trữ, trung chuyển và phân phối các sản phẩm dầu mỏ quy mô lớn cho khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Theo phương án nghiên cứu, tổng kho có quy mô khoảng 1 triệu m3, gồm 300.000 m3 kho dự trữ, 300.000 m3 kho ngoại quan và 400.000 m3 kho đầu mối, kho thương mại.

Ông Dương Hoàng Dũng, Tổng Giám đốc INDEL, cho biết hệ thống kho được thiết kế theo hướng đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cần thiết để tham gia dự trữ xăng dầu quốc gia nếu được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Đáng chú ý, doanh nghiệp đã có văn bản kiến nghị Thủ tướng xem xét bổ sung hạng mục kho xăng dầu vào Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Đồng thời, INDEL đề xuất Nhà nước áp dụng cơ chế “đặt hàng” thuê kho dự trữ quốc gia. Theo đó, doanh nghiệp sẽ đầu tư riêng một phân khu kho dự trữ quốc gia được quản lý độc lập, tách biệt hoàn toàn với khu kho thương mại và kho đầu mối của doanh nghiệp.

Phân khu này dự kiến được trang bị hệ thống công nghệ thông tin hiện đại và kết nối trực tiếp với hệ thống quản lý kho của cơ quan quản lý nhà nước về xăng dầu nhằm bảo đảm minh bạch, thuận lợi cho công tác giám sát và điều hành.

Giữa tháng 5 vừa qua, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đã có văn bản đề nghị Bộ Công Thương xem xét bổ sung hạng mục Tổng kho xăng dầu tại Nam Vân Phong vào quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu quốc gia.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc hình thành kho xăng dầu quy mô lớn gắn với hệ thống cảng biển nước sâu và dịch vụ logistics không chỉ góp phần nâng cao năng lực dự trữ năng lượng quốc gia mà còn tạo động lực thu hút các dự án công nghiệp năng lượng, lọc hóa dầu và dịch vụ logistics trong tương lai.

TS. Trần Văn Thế, Chủ tịch HĐQT INDEL, cho rằng việc xây dựng tổng kho xăng dầu quy mô khoảng 1 triệu m3 tại Nam Vân Phong sẽ bổ sung đáng kể năng lực tiếp nhận, lưu trữ và điều tiết nguồn cung cho khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và tăng khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp trong dài hạn.