Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam nghiên cứu làm hầm ngầm xuyên sân bay: Kiến trúc phức tạp với quy mô vốn 10.000 tỷ

TP. Đà Nẵng hiện đang nghiên cứu tuyến hầm dài khoảng 2,9km, trong đó gần 900m đi dưới khu vực đường băng sân bay, nhằm giải bài toán chia cắt không gian đô thị và mở thêm trục kết nối chiến lược.

Nếu được triển khai, tuyến hầm dài khoảng 2,9km xuyên dưới khu vực sân bay quốc tế Đà Nẵng sẽ trở thành công trình đầu tiên tại Việt Nam có hạng mục hầm đi dưới đường băng sân bay. Với vốn đầu tư dự kiến khoảng 10.000 tỷ đồng, dự án đang được nghiên cứu như một phương án nhằm tháo gỡ điểm nghẽn kết nối giao thông tồn tại lâu nay giữa các khu vực của đô thị Đà Nẵng.

Giải bài toán chia cắt không gian đô thị

Sân bay quốc tế Đà Nẵng nằm cách khu vực trung tâm khoảng 3km, tạo lợi thế về khả năng tiếp cận hàng không nhưng đồng thời hình thành một vùng không gian rộng nằm giữa đô thị. Các tuyến đường bộ vì thế phải tổ chức kết nối vòng qua khu vực sân bay, tạo áp lực lên những trục giao thông xung quanh.

Trong khi quỹ đất khu vực trung tâm ngày càng hạn chế, việc tiếp tục mở rộng hạ tầng trên mặt đất không còn nhiều dư địa. Từ thực tế này, phương án phát triển không gian giao thông ngầm được Đà Nẵng nghiên cứu như một hướng tiếp cận dài hạn.

Theo phương án sơ bộ, tuyến hầm có tổng chiều dài khoảng 2,9km, gồm khoảng 570m hầm hở, 1.450m hầm hộp và gần 900m hầm đi dưới khu vực đường băng sân bay.

Điểm đặc biệt nhất của phương án nằm ở đoạn hầm gần 900 m nằm dưới khu vực đường băng. Nếu được xây dựng, đây sẽ là hạng mục có tính chất chưa từng có tại Việt Nam, đồng thời đặt ra những yêu cầu kỹ thuật và an toàn đặc biệt do công trình nằm bên dưới khu vực đang phục vụ khai thác hàng không.

Hai phương án được đặt lên bàn nghiên cứu

Hiện tuyến hầm đang được nghiên cứu theo hai hướng. Phương án thứ nhất là bố trí tuyến tàu điện ngầm MRT và giao thông đường bộ trong cùng một kết cấu hầm. Phương án còn lại tách hai loại hình giao thông thành các hệ thống độc lập.

Dù lựa chọn phương án nào, bài toán khó nhất vẫn là bảo đảm an toàn cho cả công trình ngầm và hoạt động khai thác phía trên. Các yếu tố như rung chấn trong quá trình thi công, tác động đến nền móng và kết cấu đường băng, an toàn khai thác bay cũng như các yêu cầu về an ninh, quốc phòng đều phải được tính toán chặt chẽ.

Đặc biệt, sân bay Đà Nẵng không chỉ là công trình hàng không dân dụng mà còn có vai trò về quốc phòng. Vì vậy, phương án can thiệp vào không gian bên dưới sân bay sẽ phải được nghiên cứu, đánh giá và lấy ý kiến của các cơ quan Trung ương có liên quan, trong đó có Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan.

Mới ở bước nghiên cứu tiền khả thi

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng, dự án hiện mới ở giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi. Nếu tiến độ thuận lợi, trong năm 2026 mới có thể hoàn thành bước nghiên cứu ban đầu trước khi tiếp tục lập báo cáo nghiên cứu khả thi và thực hiện các thủ tục để xin chủ trương đầu tư.

Do đó, các thông số về quy mô, phương án kỹ thuật, tổng mức đầu tư cũng như thời điểm triển khai của dự án hiện vẫn thuộc quá trình nghiên cứu, chưa phải những thông số của một dự án đã được quyết định đầu tư.

Nếu được thông qua và triển khai, tuyến hầm sẽ tạo thêm một trục kết nối xuyên qua khu vực sân bay, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào các tuyến đường bao quanh. Đây cũng là hướng phát triển giúp thành phố khai thác không gian dưới lòng đất trong bối cảnh quỹ đất mặt đất tại khu vực trung tâm ngày càng hạn chế.

Về dài hạn, công trình được kỳ vọng không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong tổ chức hạ tầng đô thị: thay vì tìm thêm mặt bằng trên mặt đất, Đà Nẵng có thể khai thác không gian ngầm để vượt qua những “điểm nghẽn” mà cấu trúc đô thị hiện hữu khó có thể giải quyết bằng các tuyến đường thông thường.