Lên kế hoạch xây dựng siêu dự án đường sắt gồm 14 đường hầm và 49 cầu lớn, vốn đầu tư 75.000 tỷ đồng, chiều dài hơn 300km
Mục tiêu lớn của dự án là hình thành một hành lang đường sắt giúp đưa hàng hóa từ khu vực nội địa tới các cảng, giảm sự phụ thuộc vào vận tải đường bộ vốn đang chiếm ưu thế tại Santa Catarina.
Brazil vừa hoàn tất thiết kế cơ sở cho tuyến đường sắt dài 319km tại bang Santa Catarina, với vốn đầu tư dự kiến 14,8 tỷ real (khoảng 75.000 tỷ đồng). Tuyến đường sẽ nối Chapecó với Correia Pinto.
Tuyến đường sắt dự kiến có 49 cầu cùng 14 đường hầm, được kỳ vọng tạo thêm một trục vận tải hàng hóa kết nối khu vực phía Tây Santa Catarina với mạng lưới đường sắt và các cảng lớn của bang.
Theo ND Mais, thiết kế cơ sở của dự án đã hoàn tất và được bàn giao cho Cơ quan Cảng, Sân bay và Đường sắt Santa Catarina (SPAF) vào cuối tháng 8. Tuy nhiên, dự án chưa thể triển khai ngay mà còn chờ các quyết định về nhượng quyền Mạng lưới Đường sắt phía Nam, phương án xây dựng Hành lang Đường sắt Santa Catarina và kết quả các nghiên cứu khả thi.
Tuyến đường sẽ đi qua một số trung tâm sản xuất quan trọng của phía Tây và vùng cao nguyên Santa Catarina, gồm Chapecó, Xanxerê, Concórdia, Joaçaba, Erval Velho, Correia Pinto và Lages. Tại Correia Pinto, tuyến dự kiến kết nối với Mạng lưới Đường sắt phía Nam, qua đó mở thêm khả năng vận chuyển hàng hóa tới khu vực phía Bắc cao nguyên và bang Rio Grande do Sul.
Giảm phụ thuộc vào đường bộ
Mục tiêu lớn hơn của dự án là hình thành một hành lang đường sắt giúp đưa hàng hóa từ khu vực nội địa tới các cảng, giảm sự phụ thuộc vào vận tải đường bộ vốn đang chiếm ưu thế tại Santa Catarina.
Quy hoạch tổng thể còn hướng tới kết nối với các cảng Itajaí, Navegantes và Imbituba, đồng thời mở rộng tuyến về phía cực Tây, qua các địa phương như Dionísio Cerqueira, São Miguel do Oeste và Pinhalzinho. Tại Chapecó, hành lang cũng dự kiến kết nối với đoạn phía Nam của Đường sắt Bắc - Nam, tạo thêm tuyến vận chuyển hàng hóa giữa khu vực Trung Tây, Paraná và Santa Catarina.
Hiện Santa Catarina chỉ có hai hệ thống đường sắt đang khai thác là tuyến Mafra – São Francisco do Sul và Đường sắt Tereza Cristina. Mạng lưới hạn chế khiến nhiều vùng sản xuất của bang vẫn phụ thuộc lớn vào xe tải để vận chuyển nguyên liệu và thành phẩm.
Chi phí vận tải có thể giảm tới 68%
Một trong những cơ sở kinh tế của dự án là chênh lệch đáng kể giữa chi phí vận tải đường sắt và đường bộ. Theo Kế hoạch Logistics và Vận tải của Santa Catarina, chi phí vận tải đường sắt trung bình khoảng 296,81 R$ cho mỗi 1.000 tấn-km, trong khi đường bộ lên tới 923,37 R$.
Các nghiên cứu của bang cho rằng việc chuyển hàng hóa đường dài từ đường bộ sang đường sắt có thể giúp giảm tới 68% chi phí vận tải đơn vị, tùy từng chuỗi cung ứng.
Hiệu quả này đặc biệt đáng chú ý với ngành nông nghiệp. Một lượng lớn ngô sử dụng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Santa Catarina được đưa từ khu vực Trung Tây Brazil, với quãng đường vận chuyển hơn 1.500 km và phần lớn hiện được thực hiện bằng đường bộ.
Theo SPAF, tuyến đường sắt mới có thể vận chuyển ngô, đậu tương và khô đậu tương tới các nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi, đồng thời đưa thịt, thực phẩm chế biến và các sản phẩm khác tới các trung tâm xuất khẩu. Phân bón cũng được xem là một loại hàng hóa tiềm năng cho chiều vận chuyển ngược lại.
Các nghiên cứu logistics của Santa Catarina cho thấy việc chuyển một phần hàng hóa đường dài sang đường sắt có thể giảm đáng kể lưu lượng xe tải trên các tuyến cao tốc như BR-101, BR-282, BR-163 và BR-153.
Trong các kịch bản mô phỏng sau khi hạ tầng mới được đưa vào khai thác, các ga trung chuyển ở khu vực nội địa có thể tiếp nhận hàng triệu tấn hàng hóa mỗi năm vốn hiện được vận chuyển hoàn toàn bằng đường bộ. Bãi trung chuyển tại Chapecó là một trong những địa điểm được đưa vào các kịch bản này.
Bên cạnh giảm chi phí logistics, chính quyền bang kỳ vọng dự án góp phần cải thiện an toàn giao thông, giảm áp lực lên hạ tầng đường bộ và hạn chế tác động môi trường từ vận tải đường dài.
