Liên danh Đại Quang Minh - Thaco - Hòa Phát chính thức khởi công khu đô thị đa mục tiêu ven sông Hồng có thiết kế đặc biệt thích ứng với dòng chảy tự nhiên

Ngày 11/8, Liên danh Đại Quang Minh - Thaco - Hòa Phát Và Tập đoàn Tương Lai Sông Hồng đã tổ chức khởi công dự án Khu đô thị Đa mục tiêu - Khu đô thị Định cư tại phường Lĩnh Nam, Hà Nội. Với tổng diện tích khoảng 267,5ha, dự án được định hướng hình thành một không gian đô thị ven sông quy mô lớn, trong đó đáng chú ý là cách tiếp cận lấy điều kiện tự nhiên, dòng chảy và khả năng thích ứng với ngập lụt làm một phần cơ sở của quy hoạch.

Dự án gồm Khu đô thị Đa mục tiêu rộng khoảng 169,5ha và Khu đô thị Định cư khoảng 98ha. Hai khu vực được quy hoạch liền kề, kết nối với nhau bằng hệ thống giao thông và hạ tầng chung, thay vì hình thành hai không gian sống tách biệt. Các trục chính gồm Đại lộ sông Hồng, đường xuyên tâm và đường ven sông, tạo thành mạng lưới kết nối xuyên suốt toàn khu.

Theo định hướng phát triển, khoảng 148.000 người sẽ sinh sống tại đây. Một điểm khác biệt được đặt ra ngay từ quy hoạch là cư dân ở hai khu đô thị cùng tiếp cận hệ thống hạ tầng xã hội, tiện ích và không gian công cộng với tiêu chuẩn đồng bộ. Mô hình này hướng tới việc hình thành một cộng đồng dân cư thống nhất, thay vì phân tách rõ giữa khu vực dành cho các nhóm cư dân khác nhau.

Đặc biệt, yếu tố tạo dấu ấn riêng của dự án nằm ở cách tổ chức một khu đô thị bên sông Hồng. Thay vì coi sông và các yếu tố tự nhiên là những giới hạn cần kiểm soát, phương án phát triển được xây dựng theo hướng nghiên cứu và tích hợp các đặc điểm vốn có của khu vực, từ địa hình, dòng chảy đến hệ sinh thái ven sông.

Cách tiếp cận này đặc biệt được thể hiện trong bài toán ngập lụt. Theo phương án nghiên cứu, mực lũ cấp III ở cao độ khoảng +11,5m được sử dụng làm một trong những cơ sở tính toán, trong khi các không gian chức năng quan trọng được bố trí ở cao trình khoảng +12,4m. Các tuyến giao thông huyết mạch được tổ chức trên cầu cạn, một số công trình sử dụng kết cấu cột thoáng nhằm giảm mức độ cản trở dòng chảy ở khu vực phía dưới.

Nhờ cách tổ chức theo nhiều cao độ, cùng một không gian có thể đảm nhiệm những chức năng khác nhau tùy điều kiện tự nhiên. Khi mực nước thấp, phần không gian phía dưới có thể được khai thác làm công viên tuyến tính, quảng trường, cảnh quan và nơi sinh hoạt cộng đồng. Trong trường hợp nước dâng, khu vực này được tính toán để tham gia điều tiết, dẫn nước về hồ điều hòa và các vùng trũng sinh thái, trong khi giao thông và những chức năng quan trọng vẫn được duy trì ở cao độ phía trên.

Một lớp giải pháp khác được đưa vào dự án là mô hình “đô thị bọt biển”. Thay vì tìm cách đưa nước mưa ra khỏi đô thị càng nhanh càng tốt, hệ thống hồ điều hòa, mương lọc sinh học, hạ tầng xanh và vật liệu thấm nước được kết hợp để nước có thể thấm, lưu giữ và điều tiết theo chu trình tự nhiên.

Không gian xanh cũng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thể quy hoạch. Gần 149ha được dành cho cây xanh và công viên ven sông, tương đương khoảng 40% diện tích toàn khu. Trong đó có khoảng 93ha công viên bán ngập và công viên chuyên đề. Hệ thống này vừa tạo không gian sinh hoạt, vui chơi cho cư dân, vừa đóng vai trò như một lớp hạ tầng xanh hỗ trợ điều tiết nước mặt và cải thiện vi khí hậu.

Để xây dựng phương án phát triển trên, quá trình nghiên cứu dự án có sự tham gia của nhiều viện nghiên cứu và đơn vị tư vấn trong nước, quốc tế, với chuyên môn liên quan đến thủy văn, thủy lực, hình thái và chỉnh trị sông, an toàn đê điều, quy hoạch đô thị, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, môi trường và sinh thái.

Bên cạnh chức năng ở, dự án được kỳ vọng tạo việc làm cho khoảng 15.000-20.000 người, qua đó hình thành thêm các hoạt động kinh tế và sinh kế cho khu vực phía Nam Hà Nội.

Với quy mô hơn 267ha và định hướng phát triển dựa trên sự kết hợp giữa đô thị, không gian xanh và hệ sinh thái ven sông, dự án tại Lĩnh Nam được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển về phía Nam Hà Nội. Đáng chú ý, cách tổ chức đô thị theo hướng dành không gian cho nước và thích ứng với dòng chảy tự nhiên có thể tạo nên một cách tiếp cận khác đối với bài toán phát triển đô thị ven sông Hồng. Thay vì chỉ tạo thêm một khu nhà ở mới, dự án hướng tới xây dựng một không gian đô thị trong đó hạ tầng, cảnh quan và các yếu tố tự nhiên được tổ chức như một thể thống nhất, với khả năng thích ứng cao hơn trước biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan.