Lĩnh vực hút hơn 11,6 tỷ USD vốn FDI chuẩn bị có trung tâm hỗ trợ cấp quốc gia
Việt Nam tham gia lĩnh vực này với nhiều tiềm năng và lợi thế, thuận lợi đón dòng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành quyết định quy định về Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ KH&CN), đặt trụ sở chính tại Hà Nội. Tên giao dịch quốc tế của trung tâm là Vietnam National Multi-Project Wafer Coordination Center, viết tắt VNMPW/CC.
Theo quyết định, trung tâm có chức năng hỗ trợ cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động sản xuất thử chip bán dẫn thông qua việc cung cấp công cụ, thư viện phần mềm thiết kế chip, cấp quyền sử dụng phần mềm thiết kế EDA, chia sẻ thư viện IP, kiểm tra kỹ thuật thiết kế và hỗ trợ kỹ thuật trong các khâu thiết kế, tổ chức sản xuất thử.
Bên cạnh đó, trung tâm thực hiện kết nối, phối hợp với các nhà máy chế tạo, đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ trong chuỗi sản xuất thử chip bán dẫn; hỗ trợ đo kiểm, đánh giá hiệu suất chip sau sản xuất thử nghiệm.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là đào tạo, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn thông qua việc tổ chức các khóa đào tạo, thực hành, hỗ trợ các trường đại học trong hoạt động thiết kế chip. Trung tâm cũng đóng vai trò hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp và thương mại hóa sản phẩm chip bán dẫn; liên kết với các quỹ đầu tư, chương trình tài trợ quốc gia để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực này.
Ngoài ra, trung tâm được giao nhiệm vụ phát triển hệ sinh thái và liên kết quốc tế thông qua việc xây dựng mạng lưới các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp của các quốc gia phát triển trong lĩnh vực bán dẫn; thúc đẩy chia sẻ dữ liệu, công nghệ mở và khuyến khích phát triển thư viện thiết kế chip mở, hình thành cộng đồng chia sẻ tri thức thiết kế chip bán dẫn.
Theo Bộ KH&CN, bán dẫn được xác định là công nghệ chiến lược, giữ vai trò then chốt trong nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và khẳng định vị thế quốc gia. Việt Nam tham gia lĩnh vực này với nhiều tiềm năng và lợi thế như vị trí địa chính trị chiến lược tại trung tâm Đông Nam Á, gần các trung tâm sản xuất chip hàng đầu, thuận lợi đón dòng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Độ mở kinh tế cao cùng mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp tạo điều kiện cho các tập đoàn công nghệ lớn đầu tư, hợp tác. Việt Nam hiện có nền sản xuất điện tử quy mô lớn với kim ngạch xuất khẩu phần cứng đạt hơn 132 tỷ USD trong năm 2024; lực lượng lao động trẻ, dồi dào với khoảng 1,9 triệu người làm việc trong lĩnh vực công nghệ và hơn 7.000 kỹ sư thiết kế chip. Cùng với đó là quyết tâm chính trị mạnh mẽ, xuyên suốt từ lãnh đạo cấp cao nhất trong việc thúc đẩy phát triển ngành bán dẫn.
Để tận dụng các lợi thế, Chính phủ đã ban hành Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, với định hướng C = SET +1. Chiến lược nhấn mạnh phát triển chip chuyên dụng, gắn công nghiệp bán dẫn với công nghiệp điện tử, ưu tiên đầu tư nguồn nhân lực chất lượng cao và tận dụng vị thế địa chính trị để đưa Việt Nam trở thành điểm đến an toàn, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Song song với đó, các bộ, ngành liên quan đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành bán dẫn, như ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, thuế doanh nghiệp, ưu đãi xuất nhập khẩu, thành lập các quỹ nghiên cứu, quỹ hỗ trợ đầu tư và hình thành hạ tầng dùng chung.
Hiện nay, Việt Nam có hơn 170 dự án đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán dẫn với tổng vốn gần 11,6 tỷ USD, tập trung chủ yếu vào hai công đoạn thiết kế chip và đóng gói, kiểm thử. Cả nước có khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế, 8 dự án đóng gói – kiểm thử và hơn 20 doanh nghiệp sản xuất, cung ứng vật liệu, thiết bị phục vụ ngành bán dẫn.
